Samsun'da kentsel dönüşüm 2026: başvuru, destek, kat karşılığı

Şu an ne değişti (2026)

Samsun için 2026'nın en önemli kural değişikliği ülke geneline uygulanan bir yönetmelik. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Toplantının yeri ve zamanı muhtarlıkta ya da bina kapısında 15 gün ilan edilerek veya noterle bildiriliyor. Karara katılmayanlara teklif bildiriliyor; 15 gün içinde incelenmez ya da kabul edilmezse arsa payları açık artırmayla satılabiliyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Şehrin kendi gündeminde iki gelişme var. Birincisi, Büyükşehir Belediyesi Nisan 2026'da İlkadım'daki beş etaplı dönüşüm projesinin ilk yıkımlarını Anadolu Mahallesi'nde başlattı. İkincisi, Büyükşehir Meclisi 15 Mayıs 2026'da Kıran Mahallesi'nin uygulama imar planından kentsel dönüşüm alanı sınırını kaldıran bir değişikliği onayladı. Ayrıntıları aşağıda.

Pratikte bunun anlamı şu: Apartmanınızda toplanan imzalar tek başına yetmez. Toplantı daveti, tutanak ve bildirim belgeleri eksikse ruhsat aşamasında dosya geri dönebilir.

Başvuru nereye yapılır

Samsun'da 6306 işlemlerinin muhatabı Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. Adres Kadıköy Mah. Barış Bulvarı No:57, İlkadım; telefon (362) 230 80 40. Müdürlüğün sitesinde hizmet birimleri arasında bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü yer alıyor, ancak iletişim sayfasında bu birime ait ayrı bir adres ya da telefon yok. Riskli yapı raporlarına itiraz ve Bakanlık kira yardımı başvuruları buraya yapılıyor.

Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu ilçe belediyesinden, örneğin İlkadım, Atakum ya da Canik'ten alınıyor. İlkadım'daki beş etaplı proje gibi alan projelerini Samsun Büyükşehir Belediyesi, Bakanlıkla koordineli yürütüyor.

İlkadım'da başlayan dönüşüm ve Kıran kararı

Yeni Birlik'in 29 Nisan 2026 haberine göre Büyükşehir'in projesi Kadıköy, Zeytinlik, Anadolu ve Kökçüoğlu mahallelerini kapsıyor; beş etapta toplam 1.922 konut ve 180 iş yeri planlanıyor. İlk etap Anadolu Mahallesi'nde 378 konut ve 41 iş yerinden oluşuyor. Habere göre Anadolu Mahallesi 2013'te afet riskli alan ilan edilen bölgelerden biri. Başkan Halit Doğan yıllardır konuşulan dönüşümü sahada somutlaştırdıklarını, yıkımların ardından yapım ihalesinin yapılacağını söyledi. İhalenin tarihini ve konutların teslim takvimini bulamadık.

Bu projeye eleştiri de var. Evrensel'in 2 Şubat 2026 haberine göre CHP Samsun İl Başkanı Mehmet Özdağ, Bakan Murat Kurum'un 28 Mart 2019'da Hastanebaşı, Kadıköy ve Zeytinlik mahallelerine 2023'te teslim sözü verdiğini, ancak hiçbir İlkadımlının henüz güvenli bir konuta taşınmadığını öne sürdü. Bu bir siyasi açıklama; habere Bakanlığın bir yanıtı eklenmemiş.

Kıran Mahallesi'nde ise yön farklı. Gazete Vatan'ın 19 Haziran 2026 haberine göre Büyükşehir Meclisi'nin 15 Mayıs 2026 tarihli ve 245 sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki kentsel dönüşüm alanı sınırı plandan kaldırıldı; değişiklik 4 Haziran–3 Temmuz 2026 arasında askıya çıktı. Bu kararın Kıran'daki maliklerin haklarına ve süren işlere etkisini açıklayan bir kaynak bulamadık; Kıran'da maliksiniz, Büyükşehir İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı'na sorun.

Riskli yapı tespiti Samsun'da

Tespiti Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş yapıyor. Binadaki herkesin onayı gerekmiyor; tek bir malik ya da kanuni temsilcisi başvurabiliyor. Yönetmeliğe göre masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Lisanslı kuruluş taşıyıcı kolonlardan karot alıyor ve sonucu Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın sistemine yüklüyor. Rapor onaylanırsa tapuya riskli yapı şerhi işleniyor.

Tespit tutanağı binaya asılıyor, size e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor. Rapora katılmıyorsanız 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itirazı teknik heyet inceliyor. Tespit kesinleşince maliklere yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor. Süre içinde yıkılmayan binayı idare tahliye edip yıktırabiliyor.

Samsun'da riskli bina sayısına dair güncel bir resmî rakam bulamadık. Binanız riskli alan içinde değilse dönüşüm, tek tek binaların lisanslı kuruluş tespitiyle ilerliyor.

Destekler: Samsun'da hangileri var, hangileri yok

Kira yardımı: Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir dışındaki büyükşehirlerde, yani Samsun'da da aylık tutar 3.750 TL'den 5.500 TL'ye çıktı ve 2025'ten itibaren geçerli. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık; İl Müdürlüğü'nden teyit edin. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

Muafiyetler: 6306 kapsamındaki işlemler noter harcı, tapu harcı, belediye harç ve ücretleri ve damga vergisi gibi kalemlerden muaf. Belediyeler de mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için harç ve ücret almıyor.

Olmayanlar: Yarısı Bizden hibesi yalnız İstanbul'daki riskli yapılar için geçerli. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi de Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Samsun bu listede yok.

Kat karşılığında Samsun'da nelere dikkat

Önce binanızın bir alan projesinin içinde olup olmadığını öğrenin. İlkadım'daki proje mahallelerinde süreç Büyükşehir ve Bakanlık üzerinden işliyor; Kıran'da ise plan değişikliği yapıldı. Bu alanların dışındaysanız projenin dengesini imar hakkı ve bölgenin konut değeri belirliyor. İlk işiniz ilçe belediyesinden güncel imar durumu belgesini almak ve teklifleri bu belgeye göre karşılaştırmak.

Kanunun sizi koruyan hükümlerini sözleşmeye yazdırın. Müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor). Teslim süresini, gecikme cezasını ve kira yardımının kimden geleceğini açıkça yazdırın.

Birden fazla teklif görmek pazarlıkta elinizi güçlendirir. yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.