Şırnak'ta kentsel dönüşüm 2026: başvuru, destek, kat karşılığı

Şu an ne değişti (2026)

Şırnak için 2026'nın en önemli kural değişikliği ülke geneline uygulanan bir yönetmelik. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Toplantının yeri ve zamanı muhtarlıkta ya da bina kapısında 15 gün ilan edilerek veya noterle bildiriliyor. Karara katılmayanlara teklif bildiriliyor; 15 gün içinde incelenmez ya da kabul edilmezse arsa payları açık artırmayla satılabiliyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Şehir merkezi için 2026'da bir hazırlık adımı atıldı. Gazete Vatan'ın 1 Temmuz 2026 haberine göre Şırnak Belediye Başkanı Mehmet Yarka ile Kentsel Dönüşüm Başkanı Hakkı Alp'in görüşmesinde, kent merkezindeki riskli ve gelişim alanlarında mikrobölgeleme çalışması ile imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etütlerin yapılması kararlaştırıldı. Çalışmayı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı belediye adına yürütecek.

Bu etütler henüz bir inşaat projesi değil; amaç afet risklerini belirlemek ve gelecekteki imar planlarını teknik veriye dayandırmak. Etütlerin ne zaman biteceğini ve hangi mahalleleri kapsayacağını gösteren resmî bir takvim bulamadık. Merkezde bir kat karşılığı anlaşması yapacaksanız, imar planında değişiklik beklenip beklenmediğini belediyeye sorun.

Merkez, Cizre, Silopi ve İdil: yapılan konutlar ve planlanan alanlar

DHA'nın 23 Haziran 2025 haberine göre TOKİ ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, 2015-2016 olaylarında evleri kullanılamaz hâle gelenler için Şırnak merkezde 5.716, Cizre'de 3.069 olmak üzere 8.785 konut yaptı. Haberde Silopi ve İdil'de de konut ve iş yeri yapıldığı belirtiliyor, ancak bu ilçeler için ayrı sayı verilmiyor.

Bakanlığın Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü'nün kentsel tasarım projeleri listesinde Şırnak'tan dört proje var: 2016'da Silopi Karşıyaka Mahallesi Künzür Mevkii'nde yaklaşık 28,1 hektarlık alan; 2017'de İdil'deki 336,1 hektarlık riskli alanın yaklaşık 57 hektarlık kısmı; 2017'de Cizre'de Kuştepe ve Cudi gibi mahalleleri kapsayan bir alanın yaklaşık 7 hektarlık kısmı; 2019'da Merkez'de Cumhuriyet, Gazipaşa, Yeni ve Yeşilyurt mahalleleri.

Bu, İdil'de 6306'ya göre ilan edilmiş bir riskli alan bulunduğu anlamına geliyor. Riskli alanda süreç bina bazlı dönüşümden farklı işliyor: maliklerle önce anlaşma aranıyor, anlaşma sağlanamazsa idare kamulaştırmaya gidebiliyor. Bu alanların bugün hangi aşamada olduğunu gösteren güncel bir resmî kaynak bulamadık. Parseliniz bu mahallelerden birindeyse önce İl Müdürlüğü'ne durumunu sorun.

Başvuru nereye yapılır

Şırnak'ta 6306 işlemlerinin muhatabı Şırnak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. Adres Bahçelievler Mahallesi 15 Temmuz Bulvarı No:130, Merkez; telefon (486) 216 20 92, e-posta sirnak@csb.gov.tr. Müdürlük bünyesinde Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetlerinden Sorumlu Şube Müdürlüğü bulunuyor. Riskli yapı raporlarına itiraz ve Bakanlık kira yardımı başvuruları buraya yapılıyor.

Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu belediyeden alınıyor: merkezde Şırnak Belediyesi, ilçelerde Cizre, Silopi, İdil, Uludere, Beytüşşebap ya da Güçlükonak belediyesi.

Riskli yapı tespiti Şırnak'ta

Tespiti Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş yapıyor. Binadaki herkesin onayı gerekmiyor; tek bir malik başvurabiliyor ve masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Tespit tutanağı binaya asılıyor, e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor. Rapora 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itirazı teknik heyet inceliyor. Tespit kesinleşince yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor.

Şırnak'taki riskli bina sayısı için resmî bir rakam bulamadık. Merkezde başlayacak mikrobölgeleme etüdü bir zemin ve afet riski çalışması; tek tek binalar için 6306 tespitinin yerini tutmuyor.

Destekler: Şırnak'ta hangileri var, hangileri yok

Kira yardımı: Şırnak büyükşehir değil. Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre büyükşehir dışında kalan illerde aylık tutar 2025'ten itibaren 3.000 TL'den 4.500 TL'ye çıktı. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık; İl Müdürlüğü'nden teyit edin. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

Muafiyetler: 6306 kapsamındaki işlemler noter harcı, tapu harcı, belediye harç ve ücretleri ve damga vergisi gibi kalemlerden muaf. Belediyeler mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için harç ve ücret almıyor.

Olmayanlar: Yarısı Bizden hibesi yalnız İstanbul'da geçerli. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi de Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Şırnak listede yok.

Kat karşılığında Şırnak'ta nelere dikkat

Kanunun sizi koruyan hükümlerini sözleşmeye yazdırın. Müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor).

Merkezde etütler sonrası imar planı değişebileceği için sözleşmede imar değişikliği hâlinde ne olacağını yazın. Zemin etüdünü kimin yaptıracağını, teslim süresini, gecikme cezasını ve kira desteğinin kimden geleceğini yazılı netleştirin. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.