Batman'da kentsel dönüşüm 2026: başvuru, destek, kat karşılığı

Şu an ne değişti (2026)

Batman için 2026'nın en önemli kural değişikliği ülke geneline uygulanan bir yönetmelik. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Toplantının yeri ve zamanı muhtarlıkta ya da bina kapısında 15 gün ilan edilerek veya noterle bildiriliyor. Karara katılmayanlara teklif bildiriliyor; 15 gün içinde incelenmez ya da kabul edilmezse arsa payları açık artırmayla satılabiliyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Şehirde ise 2026'da iki alan projesi öne çıktı: merkezdeki Şirinevler ve Cumhuriyet mahallelerinde TOKİ'nin hazırladığı yerinde dönüşüm projesi ve İluh Deresi projesinin yeni etabı. Ayrıntıları aşağıda.

Şirinevler, Cumhuriyet ve İluh Deresi: Batman'daki alan projeleri

Batman Çağdaş Gazetesi'nin 20 Mayıs 2026 haberine göre TOKİ, yaklaşık 12 bin kişinin yaşadığı Şirinevler ve Cumhuriyet mahalleleri için yerinde dönüşüm projesi hazırlıyor. Milletvekili Ferhat Nasıroğlu, Bakanlığın projeye onay verdiğini, TOKİ'nin ilk etapta ada ada çalışacağını ve işe bayramdan sonra başlanacağını söyledi. Haberde mahalledeki binaların 50-60 yaşında olduğu aktarılıyor. Projenin takvimini ve hak sahiplerine ne önerileceğini gösteren resmî bir belge bulamadık.

İluh Deresi projesi 2006'daki sel felaketinden sonra afet riskini azaltmak için başlatıldı. Batman Burada'nın 12 Ağustos 2026 haberine göre ilk etaplarda yaklaşık 4,35 hektarlık alan dönüştürüldü; 2. etabın 2. kısmını oluşturan yaklaşık 1 hektarlık alan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nca rezerv yapı alanı ilan edildi. Belediye ekipleri bu alanda hak sahipliği tespiti ve değerleme yapıyor. Boşalan alanın yol, yeşil alan ve sosyal donatı olarak kullanılması hedefleniyor; yani buradaki parsellerde kat karşılığı yerine hak sahipliği ve değerleme süreci işliyor.

Bu iki alandan birinde mülkünüz varsa kendi başınıza bir müteahhitle anlaşmadan önce parselinizin proje sınırında olup olmadığını Batman Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne ve İl Müdürlüğü'ne yazılı olarak sorun.

Başvuru nereye yapılır

Batman'da 6306 işlemlerinin muhatabı Batman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. Adres Bayındır Mah. Cizre Bulvarı No:34A, Batman; santral (488) 213 30 11, e-posta batman@csb.gov.tr. Müdürlük bünyesinde Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Şube Müdürlüğü bulunuyor ve sitede aynı santral numarası verilmiş. Riskli yapı raporlarına itiraz ve Bakanlık kira yardımı başvuruları buraya yapılıyor.

Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu belediyeden alınıyor. Merkezde bu Batman Belediyesi; belediyenin ayrı bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü var. Kozluk, Beşiri, Sason gibi ilçelerde ilgili ilçe belediyesine başvuruyorsunuz.

Riskli yapı tespiti Batman'da

Tespiti Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş yapıyor. Binadaki herkesin onayı gerekmiyor; tek bir malik başvurabiliyor ve masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Tespit tutanağı binaya asılıyor, e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor. Rapora 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itirazı teknik heyet inceliyor. Tespit kesinleşince yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor.

AFAD, 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra Batman'daki bazı yerleşim birimlerinde az, orta ya da ağır hasarlı binalar tespit edildiğini ve buraların genel hayata etkili afet bölgesi kabul edildiğini Nisan 2023'te duyurdu (Sabah, 3 Nisan 2023). Hangi mahallelerin kapsamda olduğunu gösteren bir liste bulamadık. Depremden sonra binanız için verilen hasar raporu 6306'ya göre yapılan riskli yapı tespiti yerine geçmiyor; kira yardımı ve salt çoğunlukla karar için lisanslı kuruluşun tespiti gerekiyor.

Batman'daki riskli bina sayısı için resmî bir rakam bulamadık. Hukuken tek geçerli ölçü lisanslı kuruluşun tespiti.

Destekler: Batman'da hangileri var, hangileri yok

Kira yardımı: Batman büyükşehir değil. Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre büyükşehir dışında kalan illerde aylık tutar 2025'ten itibaren 3.000 TL'den 4.500 TL'ye çıktı. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık; İl Müdürlüğü'nden teyit edin. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

Muafiyetler: 6306 kapsamındaki işlemler noter harcı, tapu harcı, belediye harç ve ücretleri ve damga vergisi gibi kalemlerden muaf. Belediyeler mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için harç ve ücret almıyor.

Olmayanlar: Yarısı Bizden hibesi yalnız İstanbul'da geçerli. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi de Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Batman listede yok.

Kat karşılığında Batman'da nelere dikkat

İlk iş belediyeden güncel imar durumu belgesini almak ve parselinizin Şirinevler-Cumhuriyet ya da İluh Deresi gibi bir alan projesinin içinde olup olmadığını öğrenmek. Alan projesindeki parsellerde süreç kamu eliyle yürüyor; bu durumda özel bir müteahhitle imzaladığınız sözleşme işlemeyebilir.

Kanunun sizi koruyan hükümlerini sözleşmeye yazdırın. Müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor).

Zemin etüdünü kimin yaptıracağını, teslim süresini, gecikme cezasını ve kira desteğinin kimden geleceğini yazılı netleştirin. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.