Van'da kentsel dönüşüm 2026: başvuru, destek, kat karşılığı

Şu an ne değişti (2026)

Van için 2026'nın en önemli kural değişikliği ülke geneline uygulanan bir yönetmelik. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Toplantının yeri ve zamanı muhtarlıkta ya da bina kapısında 15 gün ilan edilerek veya noterle bildiriliyor. Karara katılmayanlara teklif bildiriliyor; 15 gün içinde incelenmez ya da kabul edilmezse arsa payları açık artırmayla satılabiliyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Pratikte bunun anlamı şu: Apartmanınızda toplanan imzalar tek başına yetmez. Toplantı daveti, tutanak ve bildirim belgeleri eksikse ruhsat aşamasında dosya geri dönebilir. Toplantı çağrısının nasıl yapıldığını ve tutanağın imzalandığını baştan takip edin.

Van'da 2026'ya ait il düzeyinde yeni bir dönüşüm programı ya da güncel riskli bina sayısı bulamadık. Kendi binanız için geçerli bilgiyi İl Müdürlüğü'nden ve bağlı olduğunuz ilçe belediyesinden alın.

Başvuru nereye yapılır

Van'da 6306 işlemlerinin muhatabı Van Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. Müdürlüğün sitesindeki adres Erenkent Mahallesi Yeni Toki 5011. Sokak No:2, Edremit; telefon (432) 216 30 78 ve (432) 216 30 93. Müdürlük şehir merkezinde değil Edremit'te; gitmeden önce telefonla hangi birimin dosyanıza baktığını sorun. Riskli yapı raporlarına itiraz ve Bakanlık kira yardımı başvuruları buraya yapılıyor.

Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu ilçe belediyesinden, örneğin İpekyolu, Tuşba, Edremit ya da Erciş'ten alınıyor. Van 2012'de 6360 sayılı Kanun'la büyükşehir oldu; büyükşehirin dönüşüm projeleri için Van Büyükşehir Belediyesi'ne de danışabilirsiniz.

Riskli yapı tespiti Van'da

Tespiti Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş yapıyor. Binadaki herkesin onayı gerekmiyor; tek bir malik ya da kanuni temsilcisi başvurabiliyor. Masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Başvuruyu e-Devlet'teki riskli yapı tespiti ekranından ya da doğrudan lisanslı kuruluşa yapabilirsiniz. Rapor onaylanırsa tapuya riskli yapı şerhi işleniyor.

Tespit tutanağı binaya asılıyor, size e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor. Rapora katılmıyorsanız 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itirazı teknik heyet inceliyor. Tespit kesinleşince maliklere yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor. Süre içinde yıkılmayan binayı idare tahliye edip yıktırabiliyor.

Van'da 2011'de hasar alıp onarılmış ya da güçlendirilmiş binalar da var. Onarım geçmişi, binanın bugün riskli olup olmadığını tek başına göstermez; hukuken geçerli ölçü yalnız lisanslı kuruluşun 6306'ya göre yaptığı tespit.

2011 depreminden kalan miras ve Şerefiye-Çarşı alanı

Van'da kentsel dönüşüm, 23 Ekim 2011'deki 7,2 büyüklüğündeki depremle başladı. TRT Haber'in 22 Ekim 2016 haberine göre merkez üssü Tabanlı köyü olan depremde 644 kişi hayatını kaybetti. Dönemin Van AFAD İl Müdürü Osman Uçar, depremde 29 bin binanın hasar gördüğünü, ağır hasarlı 20 binin üzerinde binanın yıkımının tamamlandığını ve TOKİ'nin deprem sürecinde 17 bin 489 konut yaptığını söyledi.

Şehir merkezindeki en somut dönüşüm kararı Şerefiye ve Çarşı mahalleleri için. 15 Mart 2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2018/11368 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İpekyolu'ndaki Şerefiye ve Çarşı mahalleleri sınırlarındaki bazı alanlar kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edildi. Bu alanda bugün hangi aşamada olunduğunu ve hak sahiplerine hangi seçeneklerin sunulduğunu gösteren güncel resmî bir kaynak bulamadık.

Bu iki mahallede maliksiniz, kendi başınıza bir kat karşılığı anlaşmasına girmeden önce parselinizin proje alanında olup olmadığını İl Müdürlüğü'ne ve İpekyolu Belediyesi'ne sorun. Proje alanındaki parsellerde süreç bina bazlı dönüşümden farklı işleyebilir.

Destekler: Van'da hangileri var, hangileri yok

Kira yardımı: Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir dışındaki büyükşehirlerde aylık tutar 3.750 TL'den 5.500 TL'ye çıktı ve 2025'ten itibaren geçerli. Van büyükşehir olduğu için bu dilimde. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık; İl Müdürlüğü'nden teyit edin. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

Muafiyetler: 6306 kapsamındaki işlemler noter harcı, tapu harcı, belediye harç ve ücretleri ve damga vergisi gibi kalemlerden muaf. Belediyeler de mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için harç ve ücret almıyor.

Olmayanlar: Yarısı Bizden hibesi yalnız İstanbul'daki riskli yapılar için geçerli. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi de Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Van bu listede yok.

Kat karşılığında Van'da nelere dikkat

Devlet hibesi ya da düşük faizli kredi olmadığında projenin dengesini imar hakkı ve bölgenin konut değeri belirliyor. İlk işiniz ilçe belediyesinden güncel imar durumu belgesini almak. Müteahhit tekliflerini bu belgeye göre karşılaştırın; aynı imar hakkına iki müteahhit çok farklı daire metrekareleri önerebilir.

Kanunun sizi koruyan hükümlerini sözleşmeye yazdırın. Müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor).

Zemin etüdünü kimin yaptıracağını, teslim süresini, gecikme cezasını ve kira desteğinin kimden geleceğini yazılı netleştirin. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.