Rize'de kentsel dönüşüm 2026: dolgu alanı, başvuru, destek

Şu an ne değişti (2026)

Rize için 2026'nın en önemli kural değişikliği ülke geneline uygulanan bir yönetmelik. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Toplantının yeri ve zamanı muhtarlıkta ya da bina kapısında 15 gün ilan edilerek veya noterle bildiriliyor. Karara katılmayanlara teklif bildiriliyor; 15 gün içinde incelenmez ya da kabul edilmezse arsa payları açık artırmayla satılabiliyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Şehirde 2026'da kamu binalarında da yıkım başladı. Aydınlık'ın 6 Ekim 2026 haberine göre Engindere Mahallesi'ndeki Rize İl Özel İdaresi yerleşkesinin binaları, 2025'te yapılan deprem performans incelemesinde riskli bulundu ve risk analiz raporları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca onaylandı. Kurum 1 Eylül 2026'da geçici olarak eski İl Halk Kütüphanesi binasına taşındı, yıkım ihalesi 22 Eylül 2026'da yapıldı ve Ekim'de önce A Blok'un yıkımı başladı.

Yağlıtaş'ta da teslimler başladı. Rizedeyiz'in 1 Eylül 2026 haberine göre Yağlıtaş 1. etaptaki 62 kentsel dönüşüm konutu tamamlanıp hak sahiplerine teslim edildi; TOKİ teslimlerin 18 Şubat ile 4 Mart 2026 arasında yapıldığını açıkladı.

Deniz dolgusu üzerindeki binalar

Rize'nin kendine özgü sorunu şehir merkezinin bir bölümünün denizden kazanılmış dolgu alan üzerinde olması. Hürriyet'in 8 Ekim 2020 haberine göre dolgu alan 173.000 metrekare, yani kent merkezinin yaklaşık üçte biri; korozyon riski taşıyan 4.174 bağımsız yapı için dönüşüm projesi başlatıldı. Haber, Rize İnşaat Mühendisleri Odası raporunun deniz seviyesinin altındaki temellerde korozyon tespit ettiğini ve donatıların dayanım ve çap kaybettiğini yazıyor. Aynı haberde dolguda yaklaşık 30 yıl önce yapılan 4 binanın zemin hareketi sonrası yan yattığı, Deniz Sitesi ve Taşlıdere'deki 8 blok için TOKİ'de proje çalışması sürdüğü belirtiliyor.

İlk etap tamamlandı. Rize Belediyesi'ne göre Belediye Bloklarının bulunduğu 22.809,53 metrekarelik alan 7 Ocak 2020 tarihli ve 2038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile riskli alan ilan edildi. TOKİ ile Belediye işbirliğinde inşaat Şubat 2021'de başladı ve proje 5 Kasım 2023'te açıldı; zemin katta 134 dükkân, üst katlarda 404 ofis var.

Dolgu alanının geri kalanında hangi binaların hangi takvimle dönüşeceğini gösteren 2026 tarihli resmî bir kaynak bulamadık. Binanız dolgu alandaysa riskli alan sınırında olup olmadığını İl Müdürlüğü'ne ve Rize Belediyesi'ne sorun; kendi başınıza kat karşılığı anlaşmasına girmeden önce bu cevabı alın.

Yağlıtaş rezerv alanı

Dolgu alanından çıkacak yoğunluk için Yağlıtaş Mahallesi rezerv alan olarak kullanılıyor. Rizedeyiz'in 1 Eylül 2026 haberine göre TOKİ 1. etapta 465 konut, 4 iş yeri ve 1 caminin ihalesini yaptı; 2. etapta 2024'te 201 konut, 4 dükkânlı ticaret merkezi ve 1 caminin ihalesi yapıldı. Belediye Yağlıtaş'ı hâlâ rezerv alan olarak tanımlıyor.

Aynı haberde mahalle sakinleri kamulaştırma bedellerinin düşük kaldığını, yeni konut almak için borçlanmak zorunda kalacaklarını söylüyor; bir sakin altı yıldır evinden uzakta kirada yaşadığını anlatıyor. Bu, alan projelerinde hak sahipliği bedelinin ve teslim takviminin baştan yazılı olarak öğrenilmesi gerektiğini gösteriyor.

Başvuru ve riskli yapı tespiti Rize'de

Rize'de 6306 işlemlerinin muhatabı Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. Müdürlüğün sitesindeki adres İslampaşa Mahallesi, Zincirli Caddesi, 22. Sokak, Merkez; telefon (464) 213 00 90. Müdürlükte bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü bulunuyor; ayrı telefonunu sitede göremedik. Riskli yapı raporlarına itiraz ve Bakanlık kira yardımı başvuruları buraya yapılıyor. İmar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu belediyeden alınıyor.

Tespiti Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş yapıyor. Tek bir malik başvurabiliyor ve masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Tespit tutanağı muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor; 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne itiraz edebilirsiniz. Tespit kesinleşince yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor. Rize'deki toplam riskli bina sayısı için güncel resmî bir rakam bulamadık.

Destekler: Rize'de hangileri var, hangileri yok

Kira yardımı: Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre büyükşehir olmayan illerde aylık tutar 3.000 TL'den 4.500 TL'ye çıktı ve 2025'ten itibaren geçerli. Rize bu dilimde. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık; İl Müdürlüğü'nden teyit edin. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

Muafiyetler: 6306 kapsamındaki işlemler noter harcı, tapu harcı, belediye harç ve ücretleri ve damga vergisi gibi kalemlerden muaf. Belediyeler mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için harç ve ücret almıyor.

Olmayanlar: Yarısı Bizden hibesi yalnız İstanbul'da geçerli. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi de Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Rize bu listede yok.

Kat karşılığında Rize'de nelere dikkat

Dolgu alanda zemin, projenin maliyetini belirleyen ana kalem olabilir. Zemin etüdünü kimin yaptıracağını ve olası zemin iyileştirme masrafının kime ait olduğunu sözleşmede açıkça yazın. İlk iş belediyeden güncel imar durumu belgesini almak.

Kanunun sizi koruyan hükümlerini sözleşmeye yazdırın. Müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor).

Teslim süresini, gecikme cezasını ve kira desteğinin kimden geleceğini yazılı netleştirin. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.