Kahramanmaraş'ta kentsel dönüşüm 2026: deprem sonrası rehber

Şu an ne değişti (2026)

6 Şubat 2023 depremlerinin merkezi Kahramanmaraş'ta yeniden yapılanma 2026'da farklı bir aşamada. Devletin deprem konutları büyük ölçüde teslim edildi; Bakan Kurum 1 Ağustos 2026'da Kahramanmaraş'taki törende 74.000 yuvanın teslim edildiğini söyledi. Aynı açıklamaya göre Ev Sahibi Türkiye kampanyasındaki 8.200 konutun kurası Şubat'ta çekildi ve inşaatları sürüyor. Bakan, evi olmayan ve depremde yakınlarını kaybeden hak sahipleri için yaklaşık 4.500 sosyal konut daha yapılacağını da duyurdu.

Yıkılan ya da ağır hasar alan binalar için açılan yerinde dönüşüm desteği ise kapandı. Bakanlığın 30 Haziran 2025 tarihli duyurusuna göre, 18 ili kapsayan uygulamada her bağımsız bölüm için 750.000 TL hibe ve 750.000 TL faizsiz kredi veriliyordu ve başvuru süreci tamamlandı. İmar planı revizyonu ya da rezerv alan sınırı güncellemesi gibi teknik sebeplerle ruhsat alamayan parseller için 31 Ağustos'a kadar süre tanındı. Bakanlık, uygulamanın sona erdiğine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın Resmî Gazete'de yayımlandığını da belirtti. Bazı haberlerde bitiş tarihi 1 Temmuz 2025 olarak geçiyor; Bakanlık duyurusu 30 Haziran 2025 tarihli.

Bugün Kahramanmaraş'ta asıl soru, depremden hasarsız ya da az hasarla çıkmış ama eski ve riskli olan binalarda ne yapılacağı. Bu binalar için yol, ülkenin geri kalanıyla aynı: 6306 sayılı Kanun. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'deki yönetmelik değişikliğiyle riskli binada salt çoğunluk kararından önce maliklerin toplantıya çağrılması zorunlu oldu. Çağrı muhtarlıkta 15 gün ilan edilerek, noterle ya da elektronik tebligatla yapılıyor. Belediye ruhsattan önce, salt çoğunluk ve bildirimlerin tamamlandığına dair bir yazıyı yetkili müdürlükten alıyor.

Hasar tespiti ile riskli yapı tespiti aynı şey değil

Depremden sonra binanız için verilen az, orta ya da ağır hasar raporu, 7269 sayılı afet mevzuatına göre yapılan bir değerlendirme. 6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı tespiti ise Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşun yaptığı ayrı bir inceleme. 6306'nın 9. maddesi, bir yapı hakkında 7269 sayılı Kanun'un uygulanıyor olmasının 6306'nın uygulanmasına engel olmadığını söylüyor. Ağır hasar raporunun kendiliğinden 6306 tespiti yerine geçtiğini gösteren bir kaynak bulamadık. Kat karşılığı anlaşması, Bakanlık kira yardımı, vergi ve harç muafiyetleri ve Dünya Bankası kredisi için hangi belgenin gerektiğini Kahramanmaraş İl Müdürlüğü'ne sorun.

6306 tespitinde binadaki herkesin onayı gerekmiyor; tek bir malik başvurabiliyor. Masrafı malikler hisseleri oranında ödüyor. Tutanak binaya asılıyor, e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor. Rapora 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itirazı teknik heyet inceliyor. Tespit kesinleşince yıkım için en fazla 90 gün süre veriliyor.

Başvuru nereye yapılır

6306 işlemleri, riskli yapı itirazları ve Bakanlık kira yardımı için muhatap Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Şube Müdürlüğü. Adres İstiklal Mah. Prof. Dr. Necmettin Erbakan Bulvarı No:36/A; telefon (344) 223 53 70.

Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı binanın bağlı olduğu ilçe belediyesinden, örneğin Onikişubat, Dulkadiroğlu ya da Elbistan'dan alınıyor. Deprem sonrası planlarda imar durumu değişmiş olabileceği için güncel imar durumu belgesini mutlaka yeniden alın.

Dünya Bankası kredisi: listede, açılış teyit edilmeli

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Dünya Bankası'yla yürüttüğü İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi'nin Haziran 2026 tarihli malik kılavuzu Kahramanmaraş'ı kredi illeri arasında sayıyor. Kredi riskli yapı maliklerine bağımsız bölüm başına 3 milyon TL'ye kadar, aylık %0,69 faizle, ilk 12 ay ödemesiz ve 180 aya kadar vadeyle veriliyor. Kılavuzda her il için ayrı bir hane geliri eşiği tablosu var; bu eşiğin altında geliri olan haneler indirimli faiz kategorisine giriyor. Kahramanmaraş için yazılan eşik 52.563,84; kılavuz rakamın her yıl TÜİK verisine göre güncelleneceğini söylüyor.

Aynı kılavuz projenin pilot olarak İzmir'de başladığını ve diğer illerde başvurular açıldığında kentseldirenclilik.csb.gov.tr'den duyurulacağını yazıyor. Ekim 2026 itibarıyla Başkanlığın sitesindeki irtibat ofisleri arasında Kahramanmaraş yok ve Kahramanmaraş'ta başvuruların açıldığını gösteren bir duyuru bulamadık. Bir müteahhit size bu krediyi vaat ediyorsa, durumu önce İl Müdürlüğü'nden ya da Başkanlığın sitesinden teyit edin.

Kredi açıldığında bilmeniz gerekenler: Önce müteahhit ruhsatı alıp projeyi e-Devlet'teki ARAAD sistemine kaydediyor, onaydan sonra siz e-Devlet'ten ön başvuru yapıp protokollü bankaya gidiyorsunuz. Açık icra ya da haciz kaydı olmamalı, taksit belgelenmiş hane gelirinin %70'ini aşmamalı. Kılavuza göre müteahhidin en az G yetki grubunda olması gerekiyor; zemin artı üç kat ve altındaki projelerde iş bitirme belgesi sunan H ve G1 grubu müteahhitler de kabul ediliyor.

Kira yardımı: iki ayrı kalem, biri belirsiz

Depremzedelere AFAD'ın ödediği kira yardımı ile 6306 kapsamında Bakanlığın ödediği kira yardımı ayrı şeyler. 6306 kira yardımı, riskli yapısı tahliye edilen ya da yıkılan malik ve kiracılar için. Bakanlığın 22 Aralık 2024 açıklamasına göre Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir dışındaki büyükşehirlerde, yani Kahramanmaraş'ta da aylık tutar 2025'ten itibaren 5.500 TL. 2026 için yeni bir resmî tutar bulamadık. Başvuru tahliye veya yıkımdan sonra en geç bir yıl içinde yapılmalı.

AFAD'ın deprem kira yardımının durumu ise net değil. Antakya Gazetesi'nin BirGün'den aktardığı 15 Ekim 2026 haberine göre Kamu Denetçiliği Kurumu, kalıcı konutu bitmediği hâlde kira yardımı Nisan 2026'da kesilen bir depremzede için yardımın yeniden başlatılmasını tavsiye etti. Habere göre ilgili kurumlar ödemelerin bütçe imkânları doğrultusunda yapıldığını, teslime kadar süreceğine dair bağlayıcı bir taahhüt ya da resmî duyuru olmadığını bildirdi. Yardımın genel olarak bittiğini gösteren resmî bir AFAD duyurusu bulamadık. Kendi durumunuzu e-Devlet'ten ya da AFAD İl Müdürlüğü'nden kontrol edin.

Kat karşılığında Kahramanmaraş'ta nelere dikkat

Depremden sonra şehirde inşaat işi çok, usta ve malzeme talebi yüksek. Bu ortamda sözleşmenin sağlamlığı her zamankinden önemli. Kanuna göre müteahhit kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabiliyor; daha fazlası için bütün maliklerin onayı gerekiyor. Müteahhit kaynaklı sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmazsa ya da iş en az altı aydır durmuşsa, malikler salt çoğunlukla fesih için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na başvurabiliyor. Yönetmelik, müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesini şart koşuyor (tamamlama sigortası yaptırılmışsa bu teminat aranmıyor).

Zemin etüdünü kimin yaptıracağını, teslim süresini ve gecikme cezasını açıkça yazdırın. Kredi ileride açılırsa sözleşmenin uyarlanabilmesi için bir madde koyun: müteahhidin ARAAD kaydı, çevre ve sosyal şartlar için ek taahhütname ve blokeli hesaptan hakediş düzeni. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden en fazla beş teklif alıp komisyonsuz karşılaştırabilirsiniz.