Riskli yapı sorgulama e-Devlet: binan riskli mi, nereden bakılır?

Nereden bakılır: tek tabloda

Önce bir ayrımı bil: resmî anlamda riskli yapı, 6306 sayılı Kanun'a göre Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılmış bir kuruluşun yaptığı ve Müdürlükçe incelenen tespitle ortaya çıkar. Tespitin nasıl yaptırıldığını Riskli yapı tespiti rehberi anlatıyor; bu sayfa yalnız sonucun nerede görüneceğini ve başvurunun nasıl takip edileceğini anlatıyor.

Tapudan bakmak: beyanlar hanesindeki riskli yapı kaydı

6306 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre riskli yapılar, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde ilgili tapu müdürlüğüne bildiriliyor. Uygulama Yönetmeliği md. 7/4 sırayı biraz daha açık yazıyor: rapor ildeki Müdürlükçe (yetki devri varsa belediyece) incelenir, eksik yoksa riskli yapı en geç on iş günü içinde tapuya bildirilir. Yani binan resmî olarak riskli yapıysa bu tapu kaydında görünür.

Tapu kaydına e-Devlet'te Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Tapu Bilgileri Sorgulama hizmetinden bakabilirsin. Aynı kurumun e-Devlet listesinde ayrıca Tapu Bilgileri Sorgulama (Çocuğunuz Adına), (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına) ve (Tüzel Kişi) hizmetleri var; vefat eden anne babanın dairesine bakacaksan mirasçı hizmeti işine yarar. Hizmet sayfası e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla giriş istiyor. Giriş sonrası ekranı görmediğimiz için kaydın hangi sekmede durduğunu tarif etmiyoruz; tapu müdürlüğünden de kaydı isteyebilirsin.

Kayıt sonradan değişebilir. Tespit itiraz ya da yargı kararıyla değişirse durum tapu müdürlüğüne bildiriliyor (Yön. md. 7/7). Bina yıkılıp arsa haline gelince riskli yapı şerhi yıkım belgelerine dayanılarak terkin ediliyor ve yerine taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme konuyor (Yön. md. 8/9, 4 Şubat 2026 değişikliği). Yani yıkılmış bir binanın arsasında riskli yapı yazmıyorsa, 6306 belirtmesine bak.

Beyanlar hanesinde kayıt yoksa iki ihtimal var: binan için hiç tespit yapılmamış ya da tespit henüz tapuya işlenmemiş. İkisi de binanın sağlam olduğunu göstermez.

e-Devlet'teki riskli yapı hizmetleri: hangisi ne işe yarar?

turkiye.gov.tr'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının sayfasında riskli yapı ve kentsel dönüşümle ilgili şu hizmetler listeleniyor: Riskli Yapı Tespiti, Riskli Yapı Tespitine İtiraz, 6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu ve Kentsel Dönüşüm Uygulaması. Aynı listede Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri de var; adından anlaşıldığı gibi hasar tespitine ilişkin ve 6306'daki riskli yapı tespitinden ayrı bir hizmet olarak duruyor.

Bu hizmetlerin hepsi giriş istiyor ve giriş öncesi sayfalarda ne gösterdiklerine dair açıklama yok; yalnız beş giriş yöntemi yazıyor (e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı, internet bankacılığı). Bu yüzden giriş sonrası ekranları burada adım adım anlatmıyoruz. Bildiğimiz ve kanuna dayanan şey şu: tespit yapıldığında maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim yapılıyor (6306 md. 3/2), itiraz için de e-Devlet'te ayrı bir hizmet var.

Kentsel Dönüşüm Uygulaması hizmetinin adresi "araad" ifadesini taşıyor; Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğünün sitesinde de "ARAAD Bilgi Sistemi Vatandaş Girişi" bağlantısı bulunuyor. Bu, Bakanlığın kentsel dönüşüm bilgi sistemine vatandaş girişi; içinde ne gördüğünü giriş yapmadan doğrulayamadık.

e-Devlet'te yalnız adres yazarak daha önce incelenmemiş bir binanın riskli olup olmadığını öğrenebileceğin bir hizmet görmedik. Tespit yapılmamış binada bakılacak bir kayıt da olmaz.

İstanbul: İBB Bina Tespiti ve başvuru sorgulama

İstanbul Büyükşehir Belediyesi "Hızlı Tarama ile Bina Tespiti" adıyla ayrı bir çalışma yürütüyor (binatespiti.ibb.istanbul). İBB'nin sıkça sorulan sorularına göre çalışma öncelikle 2000 öncesi binaları hedefliyor; 10 kata kadar ve 30 m'yi geçmeyen betonarme binalarla 5 kata kadar yığma binalarda uygulanabiliyor. İnceleme ücretsiz, başvuru için herhangi bir kat malikinin müracaatı yeterli; ekip kolonlarda beton sertliği ve donatı ölçümü yapıyor, numune almıyor ve açılan yerleri sonra onarıyor.

Sonuç, deprem güvenliği oranına göre sınıf olarak veriliyor: A (100 ve üzeri) ve B (75–100) düşük risk, C (50–75) orta risk, D (25–50) yüksek risk, E (0–25) çok yüksek risk. Sonuç başvuruda yazdığın e-posta adresine gönderiliyor. Sonucu malik, mirasçılık belgesiyle mirasçı, vekaletnameyle vekil, noter onaylı karar defteriyle yönetici ve ikametgah ile kira kontratı ya da güncel faturayla kiracı alabiliyor.

Başvurunun durumunu İBB'nin Başvuru Sorgulama sayfasında T.C. kimlik numaranı ve telefon numaranı girerek görebiliyorsun. Başvuruyu iptal etmek ya da hatalı bilgiyi düzeltmek için yeniden başvurmak, yalnız başvuru "Başvuru Alındı" aşamasındayken mümkün; iptal telefonuna gelen ve bir saat geçerli SMS şifresiyle yapılıyor.

En önemli nokta: İBB'nin kendisi bu çalışmanın 6306 sayılı Kanun kapsamında olmadığını, bir ön inceleme olduğunu ve sonuçların kesin nitelik taşımadığını yazıyor. D ya da E sonucu aldıysan İBB, Bakanlığın lisanslandırdığı bir kuruluşa ayrıntılı inceleme yaptırmanı ve sonuca göre bağlı olduğun ilçe belediyesine başvurmanı öneriyor. İBB'ye göre bu ön incelemeyle Kentsel Dönüşüm Kanunu'ndan yararlanılamıyor; yararlanmak için ayrıntılı analiz yaptırman gerekiyor.

Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü ve belediye: rapor nereye gider?

Uygulama Yönetmeliği md. 7/4'e göre riskli yapı raporları, binanın bulunduğu ildeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne ya da Bakanlık yetki devri yapmışsa İdareye elektronik sistem üzerinden gönderiliyor. Kanun md. 2'ye göre İdare, belediye sınırlarında belediye, büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi, yetkilendirilmişse de ilçe belediyesi demek. Binanla ilgili bir tespit olup olmadığını, raporun incelemede mi yoksa tapuya mı bildirildiğini sorabileceğin resmî muhatap burası.

İstanbul'da Bakanlığın birimi Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü (Altunizade, Üsküdar; iletişim hattı 0216 547 21 00); sitesinde ilçelerdeki irtibat bürolarının listesi var. Diğer illerde ilindeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne ya da belediyenin kentsel dönüşüm birimine sor.

Binan riskli alan ilan edilmiş bir bölgedeyse durum farklı: riskli alan Cumhurbaşkanı kararıyla belirleniyor (6306 md. 2) ve Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğünün sıkça sorulan sorularına göre bu bölgelerdeki yapılar için tek tek riskli yapı tespiti gerekmiyor. Hangi yolların olduğu Kentsel dönüşüm şartları rehberinde.

Riskli yapı başvurusu sorgulama: dosyan nerede?

1. 1Başvuru kaydı: Tespit talebi Başkanlığın elektronik sistemi üzerinden yapılıyor ve lisanslı kuruluş, binada daha önce rapor düzenlenip düzenlenmediğini bu sistemden kontrol ediyor (Yön. md. 7/2-a, 7/3). Kural olarak her bina için yalnız bir rapor düzenlenebiliyor; o yüzden komşun daha önce başvurduysa yeni kayıt açılmaz, mevcut dosyayı kuruluştan ya da Müdürlükten sor.
2. 2İki ay kuralı: Sistemde yapı kaydı açıldıktan sonra tespit iki ay içinde yapılmazsa maliklerden herhangi biri kaydın silinmesini isteyebiliyor; altı ay içinde yapılmazsa kayıt resen siliniyor (Yön. md. 7/3). Kuruluş işi sürüncemede bıraktıysa başka kuruluşa geçmenin yolu bu.
3. 3Rapor incelemede: Kuruluş raporu Müdürlüğe ya da İdareye gönderiyor; eksik varsa rapor kuruluşa iade ediliyor, eksik yoksa en geç on iş günü içinde tapuya bildiriliyor (Yön. md. 7/4).
4. 4Tespit kesinleşti mi: Tutanak binaya asılıyor, maliklere e-Devlet'ten bildiriliyor, muhtarlıkta on beş gün ilan ediliyor; ilanın son günü tebliğ tarihi sayılıyor. Kanuna göre riskli yapılar ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün ilan ediliyor; bu ilanların yayımlandığı sayfayı bulamadık. Tespite, muhtarlıktaki ilanın son gününden itibaren on beş gün içinde Müdürlüğe ya da İdareye dilekçeyle itiraz edilebiliyor (Yön. md. 7/5); e-Devlet'te Riskli Yapı Tespitine İtiraz hizmeti de var.
5. 5Sonra ne olacak: Tespit kesinleşince sıra yeniden yapım kararına ve müteahhit seçimine geliyor. Adımlar Kentsel dönüşüm süreci rehberinde, kararın kaç malikin onayıyla alındığı Kentsel dönüşümde kaç malikin onayı gerekir rehberinde.

Yeni Bina'da nasıl işler?

Binanı ücretsiz yazıyorsun: il, ilçe, arsa alanı, mevcut bağımsız bölüm sayısı, yapım yılı, kaç malik olduğu ve kaçının anlaştığı. Talep kontrol edildikten sonra yayına giriyor; yapı müteahhitliği yetki belgesi kontrol edilen en fazla beş müteahhit aynı formda teklif veriyor: kalacak daire sayısı ve metrekaresi, teslim süresi, teminat. Teklifleri yan yana görüyorsun; telefonun yalnız seçtiğin müteahhide açılıyor. Komisyon yok.

Riskli yapı raporu çıkmadan da talep açıp ön teklif toplayabilirsin; komşularla karar toplantısına rakamla gitmek işe yarar. Burada seçtiğin teklif bir sözleşme değil. Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir.