Müteahhit yetki belgesi sorgulama: A'dan H'ye gruplar

Yetki belgesi nedir, neden önemli?

Türkiye'de bina yapmak için müteahhidin bir yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası alması zorunlu. Kuralları, ilk hali 2 Mart 2019 tarihli ve 30702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik koyuyor. Yönetmelik müteahhitleri ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliklerine göre gruplara ayırıyor ve her müteahhidin yetki belgesi numarası almasını şart koşuyor.

Numara ve grup, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının elektronik sisteminde tutuluyor. Bu sistemin eski adı YAMBİS (Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemi); bugün müteahhitler, şantiye şefleri ve yetki belgeli yapı ustalarının kayıtlarını birlikte tutan ŞANTİYE-M adıyla genişletilmiş durumda.

Senin için önemi şu: yönetmeliğe göre yapı ruhsatı veren idare, müteahhidin ŞANTİYE-M'de aktif olduğunu ruhsattan önce kontrol etmek zorunda. Yetki belgesi numarası olmayan, numarası iptal edilen ya da grubu yapılacak işe uymayan müteahhide ruhsat verilmiyor. Yani belgesi uygun olmayan bir müteahhitle anlaşırsan, iş daha ruhsat aşamasında takılabilir.

Gruplar: A'dan H'ye

Yönetmelikte yetki belgesi grupları A, B, B1, C, C1, D, D1, E, E1, F, F1, G, G1 ve H olarak sayılıyor; bunların dışında bir de geçici grup var. Kabaca A en büyük, H en küçük işleri yapabilen grup. Grup, müteahhidin bitirdiği işlerin büyüklüğüne (iş deneyim tutarı), cirosuna, banka referansına, bilanço oranlarına ve çalıştırdığı usta ve teknik personel sayısına göre belirleniyor.

Bakanlığın Kars İl Müdürlüğünün yayımladığı yeterlik tablosuna göre A grubu için ortalama yıllık en az 50 usta ve 8 teknik personel, B için 24 usta ve 6 teknik personel, C için 12 usta ve 3 teknik personel, D için 9 usta ve 2 teknik personel, E için 6 usta ve 2 teknik personel aranıyor. Aynı tabloya göre 31 Aralık 2026'ya kadar iş gücü yeterliği ve bir bilanço oranı aranmıyor; ancak değerler beyan ediliyor.

H grubu en alt basamak: tabloya göre H grubu belge almak isteyenlerden ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlik belgeleri istenmiyor. Yani H grubu, müteahhidin büyük işlerde deneyimini kanıtladığını göstermiyor; bu grupla ancak küçük ölçekli işler üstlenilebiliyor.

Her grup ne büyüklükte iş yapabilir?

Her grubun tek bir projede üstlenebileceği azami iş tutarı sınırlı (A grubu hariç; A'da sınır yok). Bakanlığın Kars İl Müdürlüğü tablosunda 2025 yapı yaklaşık birim maliyetlerine göre tek projede üstlenilebilecek azami iş tutarları şöyle: B 1.428.525.000 TL, B1 1.224.450.000 TL, C 1.020.375.000 TL, C1 850.312.500 TL, D 680.250.000 TL, D1 510.187.500 TL, E 391.143.750 TL, E1 272.100.000 TL, F 204.075.000 TL, F1 151.780.781 TL, G 107.139.375 TL, G1 76.528.125 TL, H 36.441.964 TL.

Aynı tablo bunu metrekareye de çeviriyor. 2025 için, yapı yüksekliği 21,50 metreye kadar olan konutlarda (3B sınıfı) tek parselde üstlenilebilecek azami inşaat alanı yaklaşık olarak H grubu için 2.002 m², G1 için 4.205 m², G için 5.887 m², F1 için 8.340 m², F için 11.213 m², E1 için 14.951 m², E için 21.491 m², D için 37.376 m², C için 56.065 m², B için 78.490 m².

Bu rakamlar 2025 birim maliyetlerine dayanıyor ve her yıl yeni birim maliyetlerle güncelleniyor; 2026 birim maliyetleri daha yüksek olduğu için metrekare sınırları da değişir. Senin için anlamı şu: apartmanının yeni toplam inşaat alanını yaklaşık hesapla ve müteahhidin grubunun bu alana yetip yetmediğini sor. Örneğin 3.000 metrekarelik bir konut projesi için 2025 tablosuna göre H grubu yetmiyor.

Tabloya göre tek parselde bu sınırı aşmamak kaydıyla farklı ada ve parsellerde yapılabilecek iş sayısında sınır yok. Ayrıca Eylül 2025'teki değişiklikle mevcut yapıların tadilat, onarım ve güçlendirme işleri herhangi bir yetki belgesi grubuyla üstlenilebiliyor.

Geçerlilik süresi ve iptal

Yönetmeliğe göre grupların geçerlilik süresi beş yıl. Hakediş.org'un aktardığına göre süresinde yenilenmeyen gruplar iptal ediliyor ve müteahhit H grubuna alınıyor. Yani beş yıl önce aldığı yüksek grubu müteahhidin bugün hâlâ taşıdığını varsayma.

Numarası ya da grubu iptal edilen müteahhit, iptal süresince yeni yapım işi üstlenemiyor; ancak daha önce ruhsatı alınmış işlerini tamamlayabiliyor. Eylül 2025 değişikliğiyle iptal ve yeniden aktifleştirme işlemlerinde il komisyonunun talebi on beş iş günü içinde incelemesi ve kararın ŞANTİYE-M'e işlenmesi öngörüldü.

Eylül 2025 değişikliği bir şart daha getirdi: bir gerçek kişinin belgesi bir şirkette kullanılıyorsa, o kişinin şirketin yarısından fazla hissesine en az bir yıldır sahip olması ve şirkette yapım işleri konusunda temsil ve yönetim yetkisi taşıması gerekiyor; bu şartların belge süresi boyunca korunması zorunlu. Ayrıca şirket bölünmesi yoluyla yetki belgesi grubu devredilemiyor.

Nasıl sorgularsın?

1. Müteahhitten yazılı iste. Yetki belgesi numarasını, grubunu ve belgenin hangi kişi ya da şirket adına olduğunu teklif aşamasında yazılı olarak iste. Teklifi veren firma ile sözleşmeyi imzalayacak firmanın aynı olduğunu vergi levhasındaki unvandan kontrol et.

2. e-Devlet'te kontrol et. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının e-Devlet hizmetleri arasında Müteahhit Bilgileri Sorgulama ve Şantiye Şefi Ruhsat Bilgileri Sorgulama bulunuyor; bu hizmetler e-Devlet girişi gerektiriyor. Ekranda tam olarak hangi bilgilerin gösterildiğini bu rehber için doğrulayamadık; sorguda çıkan unvan, numara ve grubu müteahhidin verdiği bilgilerle karşılaştır.

3. Ruhsatta kontrol et. Yapı ruhsatına müteahhidin yetki belgesi numarası yazılıyor. Ruhsat alındığında, numaranın sözleşmedeki müteahhide ait olduğunu bir kez daha gör.

4. Grubu projeyle karşılaştır. Yukarıdaki tabloya göre müteahhidin grubunun projenin toplam inşaat alanına yetip yetmediğine bak. Emin olamazsan il müdürlüğünden ya da projeyi çizen mimardan yardım iste.

Örnek: senin apartmanın için hangi grup gerekir?

Basit bir örnekle düşünelim (rakamlar varsayımsal). Eski apartmanın toplam inşaat alanı 1.500 metrekare olsun. İmar durumu ve proje, yeni binada 2.500 metrekare toplam inşaat alanına ve 21,50 metrenin altında bir yüksekliğe izin veriyor olsun. 2025 tablosuna göre H grubu müteahhit tek parselde bu sınıfta en fazla yaklaşık 2.002 metrekarelik iş üstlenebildiği için bu projeye yetmiyor; G1 grubu (yaklaşık 4.205 metrekare) ve üstü yetiyor.

Aynı mantıkla daha büyük bir site ya da birkaç parselin birleştiği bir proje için daha yüksek gruplar gerekiyor. Bu hesabı müteahhitle konuşurken kullan: grubunu ve tek projede üstlenebileceği azami alanı sor, projenin toplam alanıyla karşılaştır. 2026 değerleri için güncel tabloyu il müdürlüğünden iste.

Grubun nasıl hesaplandığına dair bir ipucu da Bakanlığın İstanbul İl Müdürlüğünün Haziran 2026 tarihli açıklamasında var. Kat ya da arsa karşılığı işlerde iş deneyim tutarı, inşaat alanının o yılın birim maliyetiyle çarpılıp 0,85 katsayısıyla hesaplanıyor ve güncelleniyor. Değerlendirmede son on beş yılda alınmış en büyük iş deneyim belgesinin iki katı ya da, daha büyükse, son beş yılda bitirilen işlerin toplamı esas alınıyor; toplamda en büyük işin üç katından fazlası dikkate alınmıyor. Yani yüksek grup, müteahhidin son yıllarda gerçekten büyük işler bitirdiğine işaret ediyor.

Grup yeterli ama tek başına yetmez

Yetki belgesi, müteahhidin kâğıt üzerinde o büyüklükte iş yapabileceğini gösteriyor; işi iyi ve zamanında yapacağını garanti etmiyor. Bu yüzden belgenin yanında mutlaka şunlara da bak: adres ve iskân tarihiyle tamamlanmış projeleri (en az birini yerinde gör), hakkında icra takibi ve dava olup olmadığı, teminat mektubu verip vermediği, mali gücü.

Kentsel dönüşümde müteahhidin ayrıca, 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğine göre ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyet bedelinin yüzde 6'sı kadar teminatı idareye vermesi gerekiyor. Nisan 2026'da açıklanan 3 milyon TL'ye kadar dönüşüm kredisinde de haberlere göre maliklerin ŞANTİYE-M'e kayıtlı yetkili bir müteahhitle sözleşme yapması ve müteahhidin ruhsattan sonra projeyi ARAAD sistemine yüklemesi isteniyor. Yani müteahhidin kaydı düzgün değilse kredi yolu da kapanabilir.

Sorulacak diğer soruların listesi müteahhit seçerken sorulacaklar rehberinde.

yenibina'da müteahhit kontrolü

yenibina'da teklif veren müteahhitlerin yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası ve grubu, vergi levhasındaki unvanı ve tamamlanmış proje adresleri kontrol ediliyor. Bu kontrol senin kendi incelemenin yerine geçmez; sözleşmeden önce yukarıdaki adımları kendin de uygula.

Teklifleri aynı formda karşılaştırmak (malik payı, daire sayısı ve m², teslim süresi, kira yardımı, teminat) için yenibina'da ücretsiz talep açabilirsin. Bu yazı genel bilgidir; mevzuat sık değişiyor, güncel tablolar için il müdürlüğüne danış.