Riskli yapı itiraz dilekçesi örneği: süre, nereye, dava yolu

Süreler ve merciler tek tabloda

Tespitin nasıl yapıldığı, raporun tapuya nasıl işlendiği ve ilanın nasıl yapıldığı Riskli yapı tespiti rehberinde anlatılıyor. Bu sayfa yalnız itirazı ve sonrasını anlatıyor. Tablodaki "Yön." 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği demek.

İtiraz: kim, nereye, nasıl?

Süre kısa ve kaçarsa itiraz işleme alınmıyor. Kanuna göre tespit tutanağı binaya asılıyor, maliklere e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor; ilanın son günü herkese tebliğ edilmiş sayılıyor. Yönetmelik md. 7/5'e göre 15 günlük itiraz süresi bu son günden itibaren işliyor. Yani e-Devlet bildirimini gördüğün gün değil, muhtarlıktaki ilanın bittiği gün önemli. İlanın başlangıç ve bitiş tarihini muhtarlıktan öğren ve yaz.

Dilekçeyi yapının bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne (yönetmelikte "Müdürlük") ver; tespiti belediye yaptıysa ve yetki devri varsa belediyeye. e-Devlet'te Bakanlığın "Riskli Yapı Tespitine İtiraz" hizmeti de var. Elden veriyorsan evrak kayıt numarası ve tarihi olan bir alındı iste; süreyi ispatlayan belge bu.

Kimler itiraz edebilir: yönetmeliğe göre yalnız yapı maliki ya da kanuni temsilcisi; malik vefat ettiyse mirasçıları. Bunların dışında birinin yaptığı itiraz işleme alınmıyor. Avukatla itiraz ediyorsan vekaletname dilekçeye eklenir.

Ücret: 6306 sayılı Kanunda ve Uygulama Yönetmeliğinde itiraz eden malikten alınacak bir ücret ya da harç bulamadık. Kanun md. 8/8 yalnız heyetin üniversiteden gelen üyelerine huzur hakkı ödenmesini düzenliyor. Dilekçeyi verirken Müdürlüğe ayrıca bir ödeme istenip istenmediğini sor.

Acil durumlar ayrı: Kanunun 6/A maddesine göre yıkılacak derecede riskli ya da ağır hasar görmüş yapıların bulunduğu alanlarda Başkanlık resen işlem yapabiliyor. Orada ilan 2 gün, itiraz süresi 2 gün ve heyetin karar süresi 3 gün. Tebligatında 6/A anılıyorsa hiç beklemeden hareket et.

Teknik heyet itirazı nasıl inceler?

Heyet yedi üyeli: üniversitelerin belirlediği en az doktor öğretim üyesi kadrosundaki dört üye ile Bakanlık ya da Başkanlıktan ikisi inşaat, biri jeoloji veya jeofizik mühendisi olan üç üye (Yön. md. 9). İlde heyet yoksa dosya, o il için yetkili heyetin bulunduğu ile gönderiliyor (Yön. md. 7/6). Heyet en az beş üyeyle toplanıyor, katılanların çoğunluğuyla karar veriyor (Yön. md. 10/4).

Yönetmelik md. 10/7'ye göre heyet, dilekçende yazdığın sebeplerle bağlı kalmadan raporu teknik yönden bütünüyle ve Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslara (yönetmeliğin Ek-2'si) uygunluğu açısından inceliyor. Eksik bulursa raporu düzeltilmek üzere lisanslı kuruluşa gönderiyor; kuruluş eksikleri 30 gün içinde gidermek zorunda (Yön. md. 7/9). Heyet gerekirse binayı yerinde inceleyebiliyor ya da yerinde incelenmesini isteyebiliyor.

İki önemli sınır var. Birincisi: nihai karar, binanın tespit tarihindeki durumuna göre veriliyor; itirazdan sonra yapılan onarım sonucu değiştirmiyor. İkincisi: heyet bir rapor hakkında karar verdiyse, başka bir malikin aynı rapora itirazı üzerine yeniden inceleme yapılmıyor (Yön. md. 10/7). Komşunla itirazı birlikte, aynı dilekçeyle ya da aynı günlerde vermeniz bu yüzden mantıklı.

Karar teknik gerekçesiyle yazılıyor; itiraz eden malike yalnız nihai karar bildiriliyor. Sonuç değişirse (risksiz çıkarsa) durum tapu müdürlüğüne bildiriliyor ve şerh buna göre düzeltiliyor (Yön. md. 7/7). İtiraz reddedilirse ya da hiç itiraz edilmezse tespit kesinleşiyor ve Müdürlük belediyeden yıkım için tebligat yapmasını istiyor (Yön. md. 8/1).

Örnek itiraz dilekçesi (boşluklu)

1. 1Nasıl kullanılır: köşeli parantezli […] yerleri kendi bilgilerinle doldur. Gerekçe başlıkları yalnız örnek; hangisinin senin raporunda gerçekten bulunduğunu bir inşaat mühendisi ya da avukat raporu okuyarak söylemeli. Bir gerekçeyi kanıtsız yazmak itirazı güçlendirmez. Sayfanın başındaki Yazdır / PDF düğmesiyle metni basıp elle doldurabilirsin.
2. 2Başlık ve muhatap. Örnek metin: "[İL] ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL MÜDÜRLÜĞÜNE (Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü) / [yetki devri varsa: ... BELEDİYE BAŞKANLIĞINA] — Teknik heyete iletilmek üzere." Not: tebligatta hangi merci yazıyorsa ona hitap et.
3. 3İtiraz eden. Örnek metin: "Ad soyad: [...], T.C. kimlik no: [...], adres: [...], telefon: [...], e-posta: [...]. Sıfatı: aşağıda yazılı taşınmazda [..] numaralı bağımsız bölümün maliki / [..] arsa payı sahibi / [malik ... adına kanuni temsilci / mirasçı]. Vekili (varsa): Av. [...], [...] Barosu sicil no [...]."
4. 4Taşınmaz ve itiraz edilen işlem. Örnek metin: "Taşınmaz: [il], [ilçe], [mahalle], [ada] ada, [parsel] parsel, [sokak/no], bina kodu [UAVT no]. İtiraz edilen işlem: [lisanslı kuruluşun adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli, [...] sayılı riskli yapı tespit raporu ve buna dayanan riskli yapı tespiti. Muhtarlık ilanı: [başlangıç tarihi] – [son gün]. e-Devlet bildirimi: [tarih]."
5. 5Konu. Örnek metin: "6306 sayılı Kanunun 3. maddesi ve Uygulama Yönetmeliğinin 7. maddesi uyarınca, yukarıda yazılı riskli yapı tespitine süresi içinde itiraz ediyorum; raporun teknik heyetçe incelenmesini ve yapının riskli olmadığına karar verilmesini talep ediyorum."
6. 6Açıklamalar, gerekçe 1 (inceleme yöntemi). Örnek metin: "Raporda [... adet] karot alındığı yazılıdır; [karotların sayısı / alındığı kat ve elemanlar: ...] Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslara aykırıdır, çünkü [uzman görüşündeki gerekçe: ...]." Doldurmadan önce: Esasların ilgili hükmünü ve kendi uzman raporunu göster; genel bir "eksik karot" iddiası yazma.
7. 7Gerekçe 2 (yerinde inceleme). Örnek metin: "Benim [..] numaralı bağımsız bölümüme ve [bodrum / zemin kat taşıyıcı elemanlarına] inceleme için girilmemiştir; rapordaki [kolon/kiriş ölçüleri, donatı bilgileri: ...] yerinde ölçülmüş değildir. [Varsa delil: tarih, tanık, fotoğraf]."
8. 8Gerekçe 3 (veri ve çelişki). Örnek metin: "Rapordaki [kat adedi / bina alanı / taşıyıcı sistem / zemin sınıfı] bilgisi [onaylı proje / yapı ruhsatı / iskân belgesi] ile çelişmektedir: raporda [...], belgede [...] yazılıdır."
9. 9Gerekçe 4 (usul). Örnek metin: "Tespit talebi [malik olmayan bir kişi tarafından yapılmıştır / bu yapı için daha önce [tarih] tarihli rapor düzenlenmiştir / rapor UAVT adresini ve bina kodunu içermemektedir]." Dayanak: Yönetmelik md. 7/2-a ve 7/3. Yalnız gerçekten belgeleyebildiğin durumu yaz.
10. 10Gerekçe 5 (yerinde inceleme talebi). Örnek metin: "Teknik heyetin yapıyı yerinde incelemesini ya da yerinde incelenmesini Müdürlükten istemesini talep ediyorum (Yönetmelik md. 10/7). Ekte sunduğum [mühendis adı, oda sicil no] tarafından hazırlanan [tarih] tarihli teknik değerlendirmenin de incelenmesini istiyorum."
11. 11Hukuki sebepler ve deliller. Örnek metin: "Hukuki sebepler: 6306 sayılı Kanun md. 3; Uygulama Yönetmeliği md. 7, 10 ve Ek-2 Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar; ilgili mevzuat. Deliller: riskli yapı tespit raporu, tapu kaydı, onaylı mimari ve statik proje, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi, uzman raporu, fotoğraflar, yerinde inceleme ve her türlü yasal delil."
12. 12Sonuç ve talep. Örnek metin: "Açıklanan nedenlerle; itirazımın kabulüyle [tarih ve sayılı] riskli yapı tespitinin teknik heyetçe incelenmesine, rapordaki eksikliklerin giderilmesine ve yapının riskli olmadığına karar verilmesine; kararın tarafıma tebliğine karar verilmesini saygıyla arz ederim. Tarih: [...]. İmza: [...]. Ad soyad: [...]."
13. 13Ekler. Örnek metin: "Ek-1: Tebligat / muhtarlık ilanı ya da e-Devlet bildiriminin çıktısı. Ek-2: Tapu kaydı. Ek-3: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi (varsa). Ek-4: Onaylı mimari ve statik projeler (varsa). Ek-5: Uzman / teknik rapor (varsa). Ek-6: Kimlik fotokopisi. Ek-7: Vekaletname ya da mirasçılık belgesi (gerekirse)." Dilekçeyi en az iki nüsha hazırla; birini kayıt numarasıyla geri al.

Heyet kararından sonra: iptal davası ve yürütmeyi durdurma

Süre 60 değil 30 gün. İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 7 genel dava süresini altmış gün olarak koyuyor, ama yalnız "özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde". 6306 sayılı Kanun md. 6/9 ise bu Kanun uyarınca yapılan idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açılabileceğini söylüyor. Riskli yapı tespiti, heyet kararı ve yıkım tebligatı bu Kanuna göre yapılan işlemler; bu yüzden hesabını 30 güne göre yap. Dava, binanın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılıyor.

Önce itiraz şart mı? Kanunda dava için önce itiraz etmeyi zorunlu tutan bir hüküm görmedik. Hukukihaber'de yayımlanan bir avukat makalesi (Av. Selçuk Ener), malikin itiraz etmeden doğrudan iptal davası da açabileceğini yazıyor; başka bir makale (Av. Yusuf Şamil Türen, 2026) davayı itirazın reddi ya da tespitin kesinleşmesi sonrası olarak anlatıyor. Uygulamada farklı yollar izleniyor; hangi tarihten itibaren 30 günün işlediğini avukatınla dosya üzerinden netleştir. En güvenli yol, 15 günlük itirazı kaçırmamak.

Dava açmak yıkımı kendiliğinden durdurmaz. İYUK md. 27'ye göre dava, işlemin yürütülmesini durdurmuyor. Mahkeme yürütmeyi durdurma kararı ancak iki şart birlikte varsa veriyor: işlem uygulanırsa telafisi güç ya da imkânsız zarar doğacak olması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Bu kararlar kural olarak teminat karşılığında veriliyor. Yürütmeyi durdurma isteğini dava dilekçesinde gerekçesiyle yaz.

6306 md. 6/9'un ikinci cümlesi bu davalarda yürütmeyi durdurmayı yasaklıyordu; Anayasa Mahkemesi bu cümleyi 27.2.2014 tarihli, E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararla iptal etti (kanun metnindeki dipnot ve Ener'in makalesi). Yani bugün riskli yapı davalarında yürütmeyi durdurma istenebiliyor.

Yıkım süresi ve tahliyeye karşı ne yapabilirsin?

Tespit kesinleşince belediye maliklere yıkım için süre veriyor. 7471 sayılı Kanunla 2023'te değişen md. 5/3'e göre bu süre en fazla doksan gün; süre içinde yıktırılmazsa tahliye ve yıkım idarece yapılıyor, masraf maliklerden hisseleri oranında alınıyor (md. 5/4). Tahliye ve yıkım tebligatı da tespit gibi binaya asılıyor, e-Devlet'ten bildiriliyor ve muhtarlıkta 15 gün ilan ediliyor; ilanın son günü tebliğ sayılıyor (md. 5/5).

Yönetmelik md. 8/3'e göre süre içinde yıktırılmayan yapıya elektrik, su ve doğal gaz verilmemesi istenebiliyor ve tahliye kolluk desteğiyle yapılabiliyor. Bu hükmün güncel uygulamasını il müdürlüğünden teyit et.

Yollar: 1) Tahliye ve yıkım tebligatı da 6306 sayılı Kanuna göre yapılmış bir idari işlem; md. 6/9'daki 30 günlük dava süresi burada da önemli ve yürütmeyi durdurma istenebilir. 2) Yıkım yerine güçlendirme istiyorsanız, yönetmelik md. 8/7'ye göre bunu yıkım için verilen süre içinde yapmanız gerekiyor: güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunu tespit ettirmek, Kat Mülkiyeti Kanunu md. 19/2'ye göre güçlendirme kararı almak, proje hazırlatmak ve ruhsat almak. 3) Komşularla anlaşıp yıkımı kendiniz yaptırmak; yıkım ruhsatı, maliklerden birinin başvurusu ve yapının boşaltıldığının belgelenmesiyle diğer maliklerin onayı aranmadan altı iş günü içinde veriliyor (Yön. md. 8/3-b).

Kira yardımı, karar çoğunluğu ve vergi-harç muafiyeti gibi sonraki adımlar sitedeki ilgili rehberlerde anlatılıyor; itiraz sürerken de bunlara hazırlanman zaman kazandırır.

Yeni Bina'da nasıl işler?

Binan riskli çıktıysa ve itirazdan sonra yeniden yapıma gidecekseniz, binayı ücretsiz yazıyorsun: il, ilçe, ada/parsel, daire sayısı ve tespit durumu. Talep kontrol edildikten sonra yayına giriyor; yapı müteahhitliği yetki belgesi kontrol edilen en fazla beş müteahhit aynı formda teklif veriyor: her malike kalacak daire ve metrekare, teslim süresi, kira yardımı, teminat. Teklifleri yan yana görüyorsun; telefonun yalnız seçtiğin müteahhide açılıyor. Komisyon yok.

İtiraz ve dava süreleri kısa; dilekçeni bir avukata okutmadan verme. Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir.