Eyüpsultan'da kentsel dönüşüm 2026: İslambey ve Çırçır

Eyüpsultan'da dönüşüm nerede yoğunlaşıyor

Eyüpsultan'da dönüşüm iki kolda ilerliyor. Birincisi alan bazlı projeler. BirGün'ün 5 Şubat 2021'de derlediği, 2018 başından o tarihe kadar İstanbul'da riskli alan ilan edilen bölgeler listesinde Eyüpsultan'dan üç kayıt var: Akşemsettin Mahallesi'nde 80 bin metrekare, Akşemsettin ve Çırçır mahallelerinde 244 bin metrekare ve Çırçır Mahallesi'nde 15 bin metrekarelik alanlar. Bu kararların Resmî Gazete tarih ve sayılarını tek tek bulamadık; parselinizin bu sınırlar içinde olup olmadığını müdürlükten sorun.

İkinci büyük proje İslambey'de. Yeni Birlik Gazetesi'nin 23 Şubat 2024 haberine göre Eyüpsultan Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işbirliğiyle İslambey Mahallesi'nde yaklaşık 4,59 hektarlık bir alanda yerinde dönüşüm yürütülüyor; törenin adı "5 bin 500 Bağımsız Bölümün Kentsel Dönüşüm Kapsamında Temel Atma ve Yıkım Töreni" olarak geçiyor. Dönemin belediye başkanı aynı haberde projenin 2022'de başladığını ve daha önce Akşemsettin, Çırçır, Yeşilpınar ve Karadolap mahallelerinde yerinde dönüşüm çalışmaları yapıldığını söyledi.

İBB tarafında da ilçede bir proje var. KİPTAŞ'ın 17 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Eyüpsultan'daki rezerv konut projesinin şantiyesini ziyaret etti. Duyuruya göre proje İBB Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Dairesi ile KİPTAŞ işbirliğiyle, kentsel dönüşüm sürecindeki konut ihtiyacına yönelik yürütülüyor. Projenin mahallesini, konut sayısını ve kimlere ayrılacağını duyuruda bulamadık.

Riskli yapılar: belediyenin açıkladığı rakamlar

Eyüpsultan Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün Haber7'nin 18 Şubat 2023 haberinde aktarılan açıklamasına göre Mart 2020 itibarıyla ilçede riskli tespiti yapılmış ama tahliye ve yıkımı gerçekleşmemiş 464 yapı vardı. Bunların 451'i, yani yaklaşık %97'si yıkıldı. Kalan 13 yapının yıkımı mahkemelerin yürütmeyi durdurma kararları nedeniyle yapılamadı. Aynı açıklamada o tarihteki aktif riskli yapı sayısı 186 olarak verildi ve müdürlük bünyesinde Temmuz 2021'de bir Riskli Yapılar Birimi kurulduğu belirtildi.

Bu rakamlar 2023'e ait; daha güncel bir ilçe rakamı bulamadık. Pratik anlamı şu: Eyüpsultan'da riskli yapı tespit edilip de süresinde boşaltılmayan binalarda belediye yıkım sürecini kendisi takip ediyor. Binanız için tespit yapıldıysa yıkım süresini ve itiraz hakkınızı kaçırmamak için tebligat tarihini not edin.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik krediye Eyüpsultan'dan kaç başvuru geldiğini bulamadık; AA'nın 30 Eylül 2026'da aktardığı ve en çok ön başvuru gelen 15 ilçeyi gösteren listede Eyüpsultan yok.

Deprem riski: İBB'nin Eyüpsultan tahmini

İBB Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü'nün 2020'de yayımladığı Eyüp İlçesi Olası Deprem Kayıp Tahminleri Kitapçığı, 2019 tarihli güncelleme projesinin verilerine ve Marmara Denizi'nde Mw 7,5 büyüklüğünde bir senaryo depremine dayanıyor. Kitapçığa göre ilçede analiz edilen 34.363 binanın ortalama %14'ünün, yani yaklaşık 4.935 binanın orta ve üstü seviyede hasar görmesi bekleniyor: 300 çok ağır, 841 ağır ve 3.794 orta hasarlı bina. Aynı senaryoda tahmini can kaybı 168, geçici barınmaya ihtiyaç duyacak aile sayısı 16.066.

Kitapçığın bina envanterine göre ilçedeki binaların %70'i (24.206) betonarme, %27'si (9.213) yığma. Mahalle tablosunda ağır ve çok ağır hasar tahmininin en yüksek olduğu yerler Nişancı (24 çok ağır, 66 ağır), Topçular (26 çok ağır, 62 ağır), Göktürk Merkez (15 çok ağır, 64 ağır), Defterdar (29 çok ağır, 59 ağır) ve İslambey (22 çok ağır, 54 ağır).

Kitapçık bu sonuçların ortalama değerler olduğunu, tek binanın durumunu göstermediğini belirtiyor. Zemin davranışı haritalarla verilse de kitapçıkta Eyüpsultan'a özel yazılı bir fay ya da zemin sınıfı değerlendirmesi bulamadık. Kendi binanız için tek geçerli ölçü lisanslı kuruluşun riskli yapı tespiti.

Eyüpsultan'da başvuru nereye ve ne kadar sürede

Eyüpsultan Belediyesi'nin ayrı bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü var. Müdürlüğün kamu hizmet standartları tablosuna göre adres Nişancı Mahallesi, Eyüpsultan Bulvarı No:72; belediye santrali 444 30 00. Müdürlük sayfasında doğrudan arama hattı olarak 0212 440 04 84 veriliyor.

Tablo, müdürlüğün yürüttüğü işleri ve azami süreleri sayıyor. Lisanslı firmanın hazırladığı riskli yapı raporunun onayı en geç 10 iş günü, riskli yapı itiraz işlemi 3 iş günü, kira yardımı başvurusu 15 gün, Yarısı Bizden hibe ve kredi başvurusu 15 gün sürüyor. Kira yardımı başvurusu için yanan-yıkılan yapılar formu, tapu kaydı ve Ziraat Bankası vadesiz hesap cüzdanı fotokopisi isteniyor. Hibe ve kredi başvurusunda 1 Nisan 2023 ve sonrası tarihli yapı ruhsatı, inşaat yapım sözleşmesi ve onaylı inşaat seviye tespit tutanağı aranıyor.

İl geneli tutarlar Eyüpsultan'da da geçerli: Bakanlık kira yardımı İstanbul'da 2025'ten beri aylık 8.000 TL; İBB'nin hızlı taramada D ya da E sınıfına giren ve yıkılan binalar için verdiği ek destek oturan malike 18 ay boyunca aylık 10.000 TL (emekliye 12.000 TL). Müdürlüğün listesinde ayrıca "tahliye desteği" başvurusu var; aylık kira yardımı ile Yarısı Bizden taşınma desteği birlikte alınamadığı için hangisini seçeceğinizi başvurmadan önce netleştirin.

Salt çoğunlukla karar alınan binalarda iki işlem de bu müdürlükten geçiyor: karara katılmayanların paylarının satışı ile müteahhit işi bırakırsa sözleşme feshi, her biri en geç 60 gün. Tabloya göre pay satışı başvurusundan önce toplantı daveti formu (Ek-12) ve uzlaşma bildirim formu (Ek-8) dilekçeyle müdürlükten isteniyor. 4 Şubat 2026 yönetmeliğiyle zorunlu olan toplantı ve bildirim usulünü bu formlarla eksiksiz yürütmek, dosyanın ruhsat aşamasında geri dönmemesi için önemli.

Kat karşılığında Eyüpsultan'a özgü dikkat noktaları

Kat karşılığı hesabının temeli parselin bugünkü imar hakkı. Teklif almadan önce belediyenin internet sitesindeki imar durumu sorgusundan ya da İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nden güncel imar durumunu öğrenin. İBB kitapçığına göre ilçedeki binaların yaklaşık dörtte biri yığma ve %72'si 1–4 katlı; bu tür eski ve az katlı binalarda yeni binanın otopark ve çekme mesafesi şartları daire metrekaresini sınırlayabilir. Komşu parsellerle birleşmenin (tevhit) mümkün olup olmadığını sorun; müdürlüğün hizmet listesinde tevhit ve ifraz işlemleri de yer alıyor.

Parseliniz Akşemsettin ya da Çırçır'daki riskli alan sınırı içindeyse veya İslambey'deki yerinde dönüşüm projesinin kapsamındaysa, tek binanın ayrı bir müteahhitle anlaşması alandaki planla çakışabilir. Önce müdürlükten parselin durumunu yazılı olarak alın.

Yarısı Bizden'de yeni binanın toplam inşaat alanı eski yapının 1,5 katını geçemiyor; hibe ve kredi bina maliyetinden düşüldüğü için müteahhidin teklifinde bu desteğin nasıl hesaba katıldığını açıkça yazdırın. Kira yardımı ve İBB ek desteği için il geneli tutarlar İstanbul il rehberinde. Müteahhidin kendi payındaki daireleri ancak inşaatın tamamlanma oranının yüzde on altındaki oranda satabildiğini, işin bir yıl içinde başlamaması ya da altı ay durması hâlinde salt çoğunlukla fesih yolunun açık olduğunu sözleşmeye geçirin.