Çekmeköy'de kentsel dönüşüm 2026: müdürlük ve 35 site

Çekmeköy'ün bina stoku: görece yeni

Çekmeköy, Anadolu Yakası'nın yakın dönemde hızla yapılaşan ilçelerinden biri. Bu durum deprem verilerine de yansıyor. İBB ile Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nin 2019 projesinden üretilen 2020 tarihli ilçe kitapçığına göre Çekmeköy 21 mahalleden oluşuyor ve TÜİK 2019 verisiyle nüfusu 264.508. Analiz edilen 20.947 binanın yalnız %34'ü 2000 ve öncesinde inşa edilmiş. Kitapçığın kabulüne göre binaların üçte ikisi 1998 deprem yönetmeliğine göre tasarlanmış sayılıyor.

Taşıyıcı sistemde betonarme %89,95 ile baskın, yığma binaların payı %8,5 (1.765 bina). Binaların %72'si 1–4 katlı, %26'sı 5–8 katlı, 431'i ise 9–19 katlı. 5–8 katlı orta yükseklikteki binaların bu kadar yüksek payı, Çekmeköy'de dönüşümün çoğunlukla site ve apartman ölçeğinde konuşulacağını gösteriyor.

Deprem ve zemin: İBB verileri

Kitapçık, 7,5 büyüklüğündeki senaryo depremi için şu ortalamaları veriyor: binaların %78'i hasarsız, %16'sı hafif, %5'i orta, yaklaşık %0,53'ü ağır, %0,07'si çok ağır hasar görebilir. Bu oranlar yaklaşık 1.127 binanın orta ve üstü hasar alması anlamına geliyor. En kötü durum olan gece senaryosunda ortalama 1 civarında can kaybı, 18 kişinin hastanede tedavi ihtiyacı ve 3.978 hanelik acil barınma ihtiyacı öngörülüyor. Ağır hasar beklentisinin en yüksek olduğu mahalleler Ömerli, Merkez ve Çatalmeşe.

Tablo görece olumlu görünse de kitapçık sonuçların model ortalaması olduğunu, tek tek binaların durumunu göstermediğini vurguluyor. Yeni sayılan bir bina da yapım kusuru ya da zemin nedeniyle riskli çıkabilir. Hukuken tek geçerli ölçü, lisanslı kuruluşun 6306'ya göre yaptığı riskli yapı tespiti.

Zemin tarafında İBB'nin 2020 tarihli Beykoz-Çekmeköy heyelan kitapçığı iki ilçede toplam 112 yamaçta kütle hareketi tespit etti. Kitapçığa göre hareketlerin çoğu Beykoz sınırında, ancak kitapçıkta Çekmeköy'den de bir potansiyel heyelan örneği gösteriliyor. Aynı çalışma, bölgenin Kuzey Anadolu Fayı'na yakın ilçelere göre daha düşük deprem tehlikesine sahip olabileceğini not ediyor. Eğimli bir parselde yeni yapı için zemin etüdünü ve şev önlemlerini baştan planlayın.

Başvuru nereye yapılır: Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü

Çekmeköy Belediyesi'nin ayrı bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü var. Belediyenin sitesindeki müdürlükler listesinde müdür olarak Burak Uzun görünüyor, telefon belediye santrali (0216) 600 06 00. Belediyenin merkez hizmet binası Kirazlıdere'de.

Müdürlüğün yayımladığı hizmet standartları tablosu, burada hangi işlerin yapıldığını açıkça sıralıyor. Bunlar riskli yapı başvurusu (dilekçe, tapu, lisanslı firmaya başvuru dilekçesi ve riskli bina tespit formuyla), riskli yapıda harç muafiyeti yazısı, yıkımdan sonra riskli yapı şerhinin terkini, riskli yapıya vekil atanması, riskli yapıya itiraz, firma devri ve salt çoğunluk kararına katılmayanların payları için hisse satışı. Tabloda işlem sürelerinin çoğu 1–7 gün olarak verilmiş. Hisse satışı için ise dış kurumlardan gelecek yazılar nedeniyle sürenin uzayabileceği belirtilmiş.

Hisse satışı için istenen belgeler, sürecin ne kadar hazırlık gerektirdiğini gösteriyor. Tabloya göre dilekçe ve güncel takyidat belgesinin yanında değerleme raporunun aslı, karar tutanağı (karar defteri), ihtarname ve müteahhitle imzalanan sözleşme isteniyor. Riskli yapı tespitinin kesinleştiğini, yıkım tebligatlarının yapıldığını ve yürütmeyi durdurma ya da ihtiyati tedbir kararı bulunmadığını gösteren belediye yazısı da gerekiyor. İmar durumu belgesi, ölü malikler için mirasçılık belgesi ve adresi bilinmeyen malikler için adres tespiti yazışmaları da listede. Bu belgeleri karar aşamasında toplamaya başlamak süreyi kısaltır.

Bakanlık kira yardımı ve İstanbul geneli 6306 işlemleri için Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü (Altunizade, Üsküdar) muhatap. İmar durumu ve ruhsat ise belediyenin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nden alınıyor.

Öne çıkan gelişmeler

Yeni Birlik'in 25 Nisan 2023 haberine göre dönemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Çamlık, Hamidiye, Mehmet Akif, Merkez ve Mimar Sinan mahallelerindeki 35 siteyi Çekmeköy Belediyesi'yle birlikte dönüşüme aldıklarını açıkladı. Açıklamaya göre bu sitelerde 248 bina, 6.354 konut ve iş yeri bulunuyor ve 20.494 kişi yaşıyor. Bu açıklama 2023 seçim döneminde yapıldı. Bu sitelerden kaçının sözleşme, yıkım ya da inşaat aşamasına geçtiğini gösteren güncel bir resmî veri bulamadık. Siteniz bu mahallelerdeyse durumu Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne sorun.

Çekmeköy'e özgü yeni bir riskli alan kararı ya da 2026 tarihli belediye kampanyası bulamadık. İlçedeki dönüşüm, ağırlıkla tek bina ve site ölçeğinde 6306'ya göre ilerliyor.

Destekler kısaca

Çekmeköy İstanbul'da olduğu için Yarısı Bizden kampanyası (31 Aralık 2027'ye uzatıldı), 3 milyon TL'ye kadar Dünya Bankası destekli kredi ve İBB'nin ek kira desteği geçerli. Bakanlığın İstanbul için kira yardımı 2025'ten itibaren aylık 8.000 TL. Yarısı Bizden'de hak sahipliği başvurusu ilçe belediyesine yapılıyor. Ayrıntılı tutarlar ve sıra İstanbul il rehberinde.

Kat karşılığında Çekmeköy'de nelere dikkat

Sitelerde karar ve iletişim zor. 5–8 katlı, çok bağımsız bölümlü sitelerde salt çoğunluğu toplamak tek apartmana göre daha uzun sürer. 4 Şubat 2026 yönetmeliğiyle kararı almadan önce maliklerin toplantıya çağrılması ve 15 gün ilan ya da noter bildirimi zorunlu hale geldi. Katılmayanların payı açık artırmayla satılacaksa bu işlem de müdürlüğün hisse satışı sürecinden geçiyor. Ölü malik ve adresi bilinmeyen malik varsa mirasçılık belgesi ve adres tespitini baştan başlatın.

Yeni binalarda kazanç sınırlı olabilir. Binanız 2000 sonrasıysa ve riskli çıkmadıysa dönüşüm 6306 kapsamına girmez; harç muafiyeti ve kira yardımı da olmaz. Riskli çıktıysa, mevcut imar hakkı zaten büyük ölçüde kullanılmış olabilir. Bu yüzden müteahhit teklifinde ek alan beklentisini imar durumu belgesiyle kontrol edin.

Sözleşmeye teslim süresi, gecikme cezası ve kira desteğinin kimden geleceğini yazdırın. Müteahhidin ruhsattan önce yapı yaklaşık maliyetinin %6'sı kadar teminat vermesi gerekiyor (tamamlama sigortası varsa aranmıyor).