Sümer Mahallesi kentsel dönüşüm: 2. etap ne zaman? (Ekim 2026)

Son durum: 2. etap için takvim yok, bina bazlı yıkımlar sürüyor

Bulabildiğimiz en yeni bilgi 9 Ekim 2026 tarihli. DHA'nın haberine göre 8 Ekim 2026 akşamı Sümer Mahallesi 27. Sokak'ta kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan bir binadan kopan beton parçaları, bitişik apartmanın zemin katındaki konfeksiyon atölyesinin duvarını deldi. İçerideki iki işçi son anda kurtuldu, yaralanan olmadı. Haber, yıkılan binanın bir etap projesine mi yoksa tek binalık bir dönüşüme mi ait olduğunu söylemiyor.

2. etap için resmî bir başlangıç tarihi, sınır ya da konut sayısı bulamadık. Milliyet'in 6 Aralık 2013 haberinde dönemin Belediye Başkanı Murat Aydın, 1. etabın tesliminde 2. etabın başlayacağını açıklamıştı. Bu tarihten sonra 2. etabın ihalesini, yüklenicisini ya da temel atma tarihini gösteren, açıp okuyabildiğimiz bir kaynak yok. Bazı emlak sitelerinde 2. etap için konut ve iş yeri sayıları dolaşıyor; bu sayfalara erişemediğimiz için sayıları buraya almadık.

Mahallede dönüşüm baskısı sürüyor. Bakan Murat Kurum 26 Nisan 2023'te, Sümer'in de aralarında olduğu yedi Zeytinburnu mahallesinde toplam 400 bin metrekarelik alanda dönüşüm çalışması sürdüğünü söyledi (İHA, Gazete Vatan). Bu rakam yedi mahallenin toplamı; Sümer'e özgü bir sayı açıklanmadı.

Kronoloji: 2009'dan 2026'ya

2009: Milliyet'in 6 Aralık 2013 haberine göre Sümer 1. etabın temeli 2009'da, İBB Başkanı Kadir Topbaş'ın katılımıyla atıldı.

Aralık 2013: Aynı habere göre 1. etapta 455 daire ve 29 iş yeri hak sahiplerine teslim edildi; anahtarları dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan verdi. Belediye projeyi Türkiye'de deprem gerekçesiyle yapılıp tamamlanan ilk kentsel dönüşüm uygulaması olarak tanıttı ve proje bedelini 200 milyon TL olarak açıkladı.

22 Mart 2019: Emlak Rotası'nın Beştelsiz projesini anlatan haberinde Bakan Murat Kurum, 'Sümer mahallemizdeki riskli alanda bulunan 155 binanın yıkımı gerçekleştirildi' dedi. Bu 155 binanın hangi sokaklarda olduğunu ve yerine ne yapılacağını haber açıklamıyor.

Mayıs 2021: Sabah'ın 6 Mayıs 2021 haberine göre Sümer Mahallesi'nde camları patladığı için daha önce boşaltılan 5 katlı bir bina çöktü. TRT Haber'in 10 Mayıs 2021 haberine göre çöken Hilal Apartmanı'nın çevresindeki 4 bina boşaltıldı; bitişikteki 6 katlı binanın kolonlarının patladığı tespit edildi ve bu binanın yıkılmasına karar verildi.

26 Nisan 2023: Bakan Kurum, Sümer dahil yedi mahallede dönüşüm çalışması sürdüğünü söyledi (Gazete Vatan).

8 Ekim 2026: 27. Sokak'taki yıkımda beton parçaları bitişik atölyeye girdi (DHA, 9 Ekim 2026).

Kim yürüttü, hangi model

1. etabı Zeytinburnu Belediyesi KİPTAŞ ile birlikte yürüttü. Milliyet'in 2013 haberine göre belediye KİPTAŞ ile birlikte 25 apartmanda 250 aileyle tek tek görüştü ve görüşmeleri kayıt altına aldı. Belediyeye göre maliklerin salt çoğunluğu 'hayır' deseydi proje başlatılmayacaktı.

Model, eski metrekarenin yüzde 75'i karşılığında daire vermekti. Aynı habere göre 100 metrekare dairesi olana 75 metrekare daire ve 25 metrekare otopark bedelsiz verildi. 100 metrekare isteyen malik, aradaki 25 metrekarelik farkı 10 yıllık banka kredisiyle ödeyebiliyordu. Belediye maliklerden para alınmadığını, maliyetin Koç Grubu'na ait eski Bozkurt Fabrikası arsasıyla ilgili bir düzenlemeyle karşılandığını söyledi. Bunlar belediye başkanının açıklaması; bağımsız bir doğrulama haberde yok.

2. etabın hangi kurum eliyle ve hangi oranla yapılacağını açıklayan bir kaynak bulamadık. 1. etabın oranı 2013 koşullarına ait; bugünkü bir teklif için emsal sayılmamalı.

Etaplar, alan ve sakinlerin beklentisi

1. etap için 16 bin metrekarelik arsa kullanıldı ve yanındaki Koç arazisinde 'The İstanbul Veliefendi' projesi yapıldı (Milliyet, 6 Aralık 2013). 2. etabın sokaklarını ya da ada numaralarını gösteren resmî bir kaynak bulamadık.

Sümer için Resmî Gazete'de yayımlanmış bir riskli alan kararı bulamadık. Zeytinburnu'nda 3 Şubat 2021'de Resmî Gazete'de riskli alan ilan edilen yer Merkezefendi Mahallesi'ydi (Karar, BirGün); bu karar Sümer'i kapsamıyor. Bakan Kurum'un 2019'da andığı 'riskli alan'ın karar tarihini ve sayısını doğrulayamadık.

Sakinlerin ne istediğine dair bir akademik çalışma var. Tuba Demirel'in 2019'da Konya Teknik Üniversitesi'nde yazdığı yüksek lisans tezi, Sümer'de yapılan derinlemesine görüşmelere dayanıyor. Teze göre sakinler mahalle kültürünün, mevcut çarşının ve küçük esnafın korunmasını, az katlı yapılaşmayı, eski komşularına yakın kalmayı ve ortak bina giderlerine (aidat) çözüm bulunmasını önemsiyor.

Malik olarak ne yapmalısınız

Binanızın bir etap projesinin içinde mi, yoksa tek başına mı dönüşeceğini yazılı öğrenin. 2. etabın sınırı açıklanmadığı için Zeytinburnu Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne ada ve parsel numaranızla dilekçe verin; cevap gelmeden kendi müteahhidinizle bağlayıcı sözleşme imzalamayın.

Bitişik bina yıkılıyorsa tedbir isteyin. Ekim 2026'daki olayda beton parçaları komşu binaya girdi (DHA). Yanınızda yıkım başladıysa yıkım ruhsatını, yıkım firmasının adını ve sigortasını belediyeden sorun; hasar olursa fotoğraf ve tarihle tutanak tutturun.

Eski bir teklifle bugünü karşılaştırmayın. 2013'teki yüzde 75 oranı o günkü bir kamu projesine ait. Bugün gelen bir teklifte eski ve yeni dairenin metrekaresini, katını, otopark ve dükkân payını yazılı isteyin.