Derbent (Çamlıtepe) kentsel dönüşüm son durum ve tapu

Son durum: bulabildiğimiz en yeni bilgi Şubat 2024

Tapu kararı: Sözcü'nün 19 Şubat 2024 haberine göre İBB Meclisi, Sarıyer'in 10 mahallesinde İBB'ye ait yaklaşık 5 milyon metrekarelik arazide yaşayan yaklaşık 200 bin kişinin tapu sorununu çözecek kararı oybirliğiyle aldı. Listede Çamlıtepe (Derbent) de var. Satış yalnız arazide binası olan ya da binası daha önce yıkılan hak sahiplerine yapılacak; bedeli peşin ödeyemeyen, kalan borç için ipotekle tapu alabilecek. Tapu alan 5 yıl boyunca üçüncü kişilere devredemeyecek.

Evrensel'in 20 Şubat 2024 haberi kararın yerinde kentsel dönüşümün önünü açtığını yazıyor ve tapu tahsis belgesi sahiplerinin 33 yıldır tapu beklediğini aktarıyor. Haberlerde satış bedeli ve Derbent'e özel bir dönüşüm projesi yer almıyor.

Aynı oturumda Sarıyer'in Boğaziçi Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesi'ndeki 1.748 hektar için de plan onaylandı; yeni plana göre yıkılıp yeniden yapılan binaya bir kat ek hak veriliyor (Sözcü). Derbent'teki parselinizin bu plan alanında olup olmadığını imar durumu belgesiyle teyit edin.

Bulamadıklarımız: 2024 kararından sonra Derbent'te tapuların fiilen dağıtılmaya başlandığını, satış bedelini, bir uygulama projesi, ihale ya da yıkım takvimini gösteren tarihli bir kaynak bulamadık. 2013 riskli alan kararına karşı Danıştay'da açılan davanın sonucunu da bulamadık.

Kronoloji: 1950'lerden 2024'e

Mahalle: Bianet'in 21 Mart 2012 haberine göre Derbent 1950'lerde kurulmuş bir gecekondu mahallesi; 1984'te tapu tahsis belgeleri verildi ama tapular verilmedi, 2004'te kentsel dönüşüm ilan edildi. Mahallenin resmî adı Çamlıtepe; Vikipedi'ye göre 2024 nüfusu 5.680.

2011–2012: Aynı habere göre 2011'de 45 aile evini Cemre İnşaat'a satıp Kağıthane'ye taşındı, mahallenin geri kalanı satmadı. 13 Mart 2012'de 14 kişi gözaltına alındı ve dokuz kişi hakkında "çıkar amaçlı örgüt" soruşturması açıldı (Bianet; BirGün, 15 Mart 2012).

Eylül 2012, plan ve protokol: BirGün'ün 15 Eylül 2012 haberine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü'nün yaklaşık 1.650 konutluk planı askıdan inerken 2 bine yakın itiraz dilekçesi verilmişti. BirGün'ün 19 Eylül 2012 haberine göre İBB Meclisi bir protokolle İBB'ye yetki verdi: dönüşüm dört aşamada yapılacak, bitene kadar mahalle tamamen boşaltılacak, yıkım sürecinde yıllık 6 bin TL kira yardımı ödenecek, kooperatife ait 32.500 metrekare İBB'ye devredilecek, Cemre İnşaat 50 milyon TL teminat mektubu karşılığında arsa payı alarak işe başlayacaktı. Derbent derneği protokole "evet" demeyeceğini açıkladı.

Riskli alan: Sondakika.com'un 31 Ocak 2013 ve Bianet'in 28 Ocak 2013 haberlerine göre Derbent, Fatih Sultan Mehmet (Armutlu) ve Baltalimanı ile birlikte riskli alan ilan edildi. Resmî Gazete'de 20 Ocak 2013 tarihli, 28534 sayılı nüshada yayımlanan 24 Aralık 2012 tarihli ve 2012/4125 sayılı kararın başlığında ise yalnız Fatih Sultan Mehmet Mahallesi (Armutlu) geçiyor; sınırlar ekteki krokide. Sarıyer Belediyesi kararın kendisine danışılmadan alındığını söyledi (Bianet).

2014: Diken'in 15 Ocak 2014 haberine göre açıklanan projede gecekondu sahipleri mahallenin dörtte birine yerleştirilecek, onlara 74 metrekarelik konut, dışarıdan alıcılara 291 metrekarelik konut yapılacaktı. Diken'in 2 Nisan 2014 haberine göre Danıştay 14. Dairesi savcısı, alanda can ve mal kaybı riskini gösteren yeterli belge olmadığı gerekçesiyle riskli alan kararının iptalini istedi; duruşma 9 Nisan'daydı. Dairenin verdiği kararı bulamadık.

2024: İBB Meclisi 19 Şubat 2024'te Çamlıtepe (Derbent) dahil 10 mahallede tapu verilmesini kabul etti (Sözcü; Evrensel).

Kim yürütüyor, hangi model

Arazinin önemli kısmı İBB'ye ait olduğu için Derbent'te belirleyici kurum İBB. 2012 protokolünde model, mahallenin boşaltılıp Cemre İnşaat'ın arsa payı karşılığında yeniden yapmasıydı (BirGün, 19 Eylül 2012). 2014'te Diken'e konuşan mahalle avukatı, riskli alan sınırının Yorum İnşaat'a ihale edilen proje alanıyla örtüştüğünü ileri sürdü.

2024 kararıyla yol değişti: kararın özü, bina sahibine üzerinde oturduğu arazinin tapusunu satmak (Sözcü, 19 Şubat 2024). Tapusu olan malik, binasını kendi seçeceği yolla yenileyebilir; ama 5 yıl boyunca tapuyu üçüncü kişiye devredemez. Derbent için bir müteahhit, paylaşım oranı ya da yeni bir protokol açıklandığını gösteren kaynak bulamadık.

Sınırlar ve sayılar

Konut: 2012 planı yaklaşık 1.650 konutu kapsıyordu (BirGün, 15 Eylül 2012). Nüfus 2007'de 7.162 iken 2024'te 5.680 (Vikipedi, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi).

Riskli alan sınırı: Resmî Gazete kararının başlığında yalnız Armutlu geçiyor, haberler ise Derbent'i de sayıyor. Kesin sınır kararın ekindeki krokide; parselinizin bu sınırda olup olmadığını Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nden yazılı sorun.

Atatürk Kent Ormanı mahalle sınırları içinde (Vikipedi). Mahallenin etap, ada ya da sokak bazında bir dönüşüm bölünmesini gösteren güncel bir belge bulamadık.

Malikseniz şimdi ne yapmalı

Elinizde tapu tahsis belgesi varsa 2024 kararından nasıl yararlanacağınızı, satış bedelini ve ödeme yolunu İBB'den yazılı isteyin. Satış yalnız binası olan ya da binası yıkılmış hak sahiplerine yapılıyor; bunu gösteren belgelerinizi (tahsis belgesi, abonelikler, vergi kayıtları) hazır tutun.

Tapuyu aldıktan sonraki 5 yıl içinde daireyi ya da hisseyi üçüncü kişiye devredemezsiniz (Sözcü). Bu sürede bir müteahhitle yapacağınız sözleşmede devir gerektiren maddeleri bir avukata okutun.

Riskli alan kararının parselinizi kapsayıp kapsamadığını ve davanın sonucunu bilmeden alan bazlı bir projeye imza vermeyin; ikisini de yazılı olarak öğrenin.