Sultangazi Cumhuriyet Mahallesi kentsel dönüşüm son durum

Son durum

Bulabildiğimiz en yeni bilgi 3 Mart 2025 tarihli. İstanbul Manşet'in o günkü haberine göre Başkan Yardımcısı Mehmet Yiğit, Belediye Meclisi'nde Cumhuriyet Mahallesi için hazırlanan projenin taraflar uzlaşamadığı için hayata geçmediğini söyledi. Bu, belediyenin kendi açıklaması; Bakanlık ya da TOKİ'den bu konuda bir açıklama bulamadık.

2025 ve 2026'da Cumhuriyet Mahallesi'nin geneli için yeni bir proje, ihale, yıkım ya da hak sahipliği duyurusu bulamadık. İlçede dönüşüm şu an daha çok site ölçeğinde ilerliyor: örneğin Esentepe'deki Ürünkent Sitesi Temmuz 2026'da yüzde 100 uzlaşmayla yıkıldı (İstanbul Gazetesi, 7 Temmuz 2026), Sultançiftliği'ndeki Mavi Evler Sitesi'nin yıkımına Eylül 2026'da başlandı (BüyükşehirARENA, 4 Eylül 2026). Bu sitelerin Cumhuriyet Mahallesi projesiyle bir ilgisi yok.

Arama sonuçlarında İBB'nin Cumhuriyet, 50. Yıl ve Esentepe mahallelerini kapsayan bir 'Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı' sayfası görünüyor; ancak bu sayfayı açamadık, bu yüzden alanın sınırını, ilan tarihini ve plan durumunu doğrulayamadık. Mahallenin bu alanla ilişkisini İBB'ye ya da belediyeye sorun.

Kronoloji: 2013'ten 2025'e

6 Şubat 2013: Resmî Gazete'nin 28551 sayılı nüshasında 28 Ocak 2013 tarihli, 2013/4254 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yayımlandı. Kararla Cumhuriyet Mahallesi sınırlarındaki bazı alanlar 6306 sayılı Kanun'a göre riskli alan ilan edildi. Talep, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 14 Ocak 2013 tarihli yazısıyla yapılmıştı.

2015–2016, mahkeme kararları: Hürriyet'in 7 Ocak 2016 haberine göre Danıştay 14. Dairesi riskli alan kararına yürütmeyi durdurma verdi; gerekçe, 116 blok için kanunun ve yönetmeliğin istediği ayrıntılı teknik raporun olmamasıydı. Aynı habere göre İstanbul 8. İdare Mahkemesi de Bakanlığın hazırladığı 1/5000 nazım ve 1/1000 uygulama imar planlarını, nüfus ve yapı yoğunluğunu artırdığı ve şehircilik ilkelerine uymadığı gerekçesiyle iptal etti.

17 Şubat 2016: Fikirtepe Haber'in 6 Nisan 2016 haberine göre Danıştay 14. Dairesi, Siteler mevkiindeki riskli alan kararını iptal etti. Kararın esas ve karar numarasını bulamadık.

Ocak 2018: BirGün'ün 3 Şubat 2018 haberine göre belediye sakinlere 16 maddelik bir sözleşme dağıttı ve imza topladı. Habere göre TOKİ yetkilileri sakinlere belediyeyle bir protokolleri olmadığını, ancak sakinlerin üçte ikisi imza verirse projeye gireceklerini söyledi. Sakinlerin kurduğu Siteler Yaşam ve Dayanışma Derneği (SİTEDER) güvence olmadan imza vermeyeceğini açıkladı.

15 Ekim 2021: Haber7'nin haberine göre Başkan Abdurrahman Dursun, Bakanlık ve TOKİ işbirliğiyle hazırlanan yeni projeyi tanıttı. 3 Mart 2025: Belediye, projenin uzlaşma çıkmadığı için uygulanmadığını açıkladı (İstanbul Manşet).

Kim yürütüyor, hangi model

2013–2016 döneminde süreç 6306 sayılı Kanun'a göre riskli alan üzerinden, Bakanlık eliyle yürüdü; bu karar Danıştay'ca iptal edildi. 2021'de sunulan proje ise Haber7'ye göre Sultangazi Belediyesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ'nin ortak projesiydi.

2021 projesinin koşulları kamuya açıklanmıştı. Haber7'nin 15 Ekim 2021 haberine göre: mevcut binalar zemin artı 4 kat, yeni binalar zemin artı 5 kat olacaktı; mevcut 1.112 daireye 377 daire eklenecekti. Hak sahipleri 2+1 için yaklaşık 90.000 TL, 3+1 için yaklaşık 120.000 TL borçlanacak, bunu konut tesliminden sonra yaklaşık 120 ay, aylık 1.000 TL taksitle ödeyecekti. Tahliyeden sonra 48 ay aylık 1.500 TL kira yardımı öngörülüyordu. Başkan Dursun Bakanlığın katkısını yaklaşık 80 milyon TL olarak verdi.

Bu rakamlar 2021'e ait ve proje uygulanmadı. Bugün yeni bir proje gelirse borçlanma, kira yardımı ve konut büyüklükleri yeniden belirlenecektir; 2021 rakamlarını güncel teklif gibi okumayın.

Alan ve yapılar

Projenin konusu Cumhuriyet Mahallesi'nin Siteler mevkii. Fikirtepe Haber'in 6 Nisan 2016 haberine göre burada 116 blokta 1.168 daire var; bloklar beş katlı. Binaların taban alanı yaklaşık 30 bin metrekare, yollar, bahçeler ve parklarla birlikte toplam alan yaklaşık 185 bin metrekare. Habere göre yapılar 775 sayılı Kanun'a göre yapılmış, ruhsatlı, altyapılı ve tapulu.

Kaynaklar daire sayısında küçük farklılık gösteriyor: Fikirtepe Haber 1.168, Haber7'deki 2021 açıklamasında Başkan Dursun 1.112 daire diyor. Farkın dükkânlardan mı, sayım yönteminden mi kaynaklandığını bulamadık.

Hürriyet'in 7 Ocak 2016 haberine göre belediyenin 2013 raporu blokların 25–30 yaşında ve temellerinin yaklaşık 3 metre derinlikte olduğunu yazıyordu. Danıştay'ın yürütmeyi durdurma gerekçesi tam da bu 116 blok için ayrıntılı teknik rapor eksikliğiydi. Bugünkü bina bazlı riskli yapı tespitlerine dair bir sayı bulamadık.

Malik olarak ne yapmalısınız

Toplu proje şu an yürürlükte değil. Riskli alan kararı 2016'da iptal edildiği ve 2021 projesi uzlaşma çıkmadığı için uygulanmadığı için, bugün binanızın yenilenmesi büyük olasılıkla bina ya da ada bazında, maliklerin kararıyla ilerler. Bunu kesinleştirmek için belediyenin Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne parselinizin bir proje ya da dönüşüm alanı sınırında olup olmadığını yazılı sorun.

Bloğunuz için ayrı bir karar almadan önce imar durumunu öğrenin. 2016'da iptal edilen planların yerine hangi planın geçerli olduğunu ve yeni binada kaç kat yapılabileceğini belediyenin imar birimi yazılı olarak verir. Kat sayısı, kat karşılığında size düşecek dairenin büyüklüğünü belirler.

Sözleşmeyi güvencesiz imzalamayın. 2018'deki tartışmanın konusu, belediyenin dağıttığı 16 maddelik metnin güvence içermediği iddiasıydı (BirGün). Bir proje ya da müteahhit teklifi gelirse; teslim süresi, metrekare, borçlanma tutarı ve kira yardımının yazılı ve imzalı olmasını isteyin.