Malatya Çarşı kentsel dönüşüm son durum (Ekim 2026)

Son durum: Ekim 2026

Esnaf taşınıyor, ama ticaret yavaş dönüyor. Bu Sabah Malatya'nın 21 Ekim 2026 haberinde Akpınar Yeni Çarşı'ya bir iki ay önce taşınan esnaf konuştu. Bir esnaf dükkânların yüzde 90'ının, bir diğeri yüzde 80'inin boş olduğunu söyledi. Bir esnaf mülk sahiplerinin 300–500 bin lira kira istediğini aktardı; haberde bu tutarın aylık mı yıllık mı olduğu yazmıyor. Esnaf ayrıca bodrumdaki otoparkların kullanılmadığından, araçların dükkân önlerini kapattığından ve geçici konteyner dükkânların hâlâ kaldırılmadığından yakındı.

Esnaf odası kira çağrısı yaptı. Haberport'un 23 Ekim 2026 haberine göre Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (MESOB) Başkanı Şevket Keskin, mülk sahiplerinden 'dört yılın bedelini bir yılda' istememelerini ve kiraları makul tutmalarını istedi. Keskin esnafı yeni çarşıya dönmeye çağırdı.

Çarşıda küçük düzeltmeler sürüyor. Malatyadan'ın 11 Ekim 2026 haberine göre yeni çarşı içinde Halfettin Mahallesi muhtarlığı için yeşil alanda başlayan ve projede olmayan bir yapı, tepkiler üzerine Malatya Valiliği kararıyla yıkıldı.

Teslim edilen ve edilmeyen dükkân sayısını gösteren güncel bir resmî tablo bulamadık. Bulabildiğimiz en yeni sayısal bilgi Temmuz 2026 tarihli (aşağıda).

Kronoloji: 2023'ten 2026'ya

6 Şubat 2023: Kahramanmaraş merkezli depremlerde Malatya'nın merkez çarşısı neredeyse tamamen yıkıldı (Gazete Birlik, 1 Ekim 2024).

1 Ekim 2024: Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, AA'ya verdiği röportajda bazı blokların bittiğini, projenin tamamının 2025'te bitmesinin beklendiğini söyledi (Gazete Birlik). 23 Kasım 2024: BirGün'ün haberine göre o tarihte esnafa teslim edilmiş iş yeri yoktu.

13 Ocak 2025: Sami Er, Akpınar'daki birinci etabın (1.300 dükkân, 763 ofis, 134 konut) iki üç ay içinde teslim edileceğini söyledi (Haberler.com, AA). Bu hedef tutmadı.

20 Ocak 2026: AA'nın TRT Haber'deki haberine göre çarşı tamamlandı ve esnaf kepenk açmaya hazırlanıyordu. Kuyumcular Çarşısı'ndaki bir esnaf anahtarını altı aydan uzun süre önce aldığını söyledi.

6 Nisan 2026: AK Parti Milletvekili Bülent Tüfenkci, yeni çarşıda 5.700 bağımsız bölüm olduğunu ve hepsinin mayıs sonuna kadar teslimini umduğunu söyledi (Haberler.com). 15 Mayıs 2026: Gazete Birlik'e göre esnafın dükkânları iki ay içinde teslim alması, inşaatın yıl sonunda bitmesi bekleniyordu.

14 Temmuz 2026: Bakan Murat Kurum, Bakırcılar Çarşısı'nda esnafın kepenk açtığını paylaştı (Akşam). Ekim 2026: esnaf boş dükkân ve kira sorununu dile getiriyor.

Kim yürütüyor, hangi model

Çarşıyı Emlak Konut yeniden yapıyor. Gazete Birlik'in 1 Ekim 2024 haberine göre çarşı, kentteki 49 rezerv alandan biri. İş, malikin müteahhitle anlaştığı bina bazlı dönüşüm değil; devletin alanı topluca yeniden yaptığı yerinde dönüşüm. AA'nın 20 Ocak 2026 haberinde Vali Seddar Yavuz, kentteki yeniden yapımı Bakanlık, TOKİ ve Emlak Konut'un yürüttüğünü söyledi.

Yeni dükkân eski dükkânla aynı büyüklükte olmayabilir. AA'nın Ocak 2026 haberindeki bir kuyumcu, eski yerinde 10 metrekare olan dükkânının yenisinin 15 metrekare olduğunu söyledi. Cumhuriyet'in 8 Haziran 2026 ANKA haberinde ise Lokantacılar ve Kebapçılar Esnaf Odası Başkanı Murat Keskin, Akpınar'daki 37–40 metrekarelik, iki tapulu iş yeri yerine 15 metrekarelik tek dükkân verildiğini öne sürdü. Dağıtımın hangi formülle yapıldığını açıklayan resmî bir belgeye ulaşamadık.

Teslim almak için belediye onayı gerekiyor. Aynı Cumhuriyet haberine göre esnaf iş yerini teslim almak için ruhsat birimine başvuruyor ve Battalgazi Belediyesi'nden imza alıyor. Keskin, lokantalar için baca yeri yapılmadığını ve dükkânların ruhsata uygun teslim edilmediğini söyledi; habere kurumların yanıtı eklenmemiş.

Kapsam: mahalleler, etaplar, sayılar

Çarşı Battalgazi ilçesinde. Gazete Birlik'in 2024 haberine göre proje Akpınar, Halfettin, Dabakhane ve Cevherizade mahallelerinin büyük bölümünü kapsıyor; genişleme alanı Saray Mahallesi. Türkçe Vikipedi'deki mahalle listesine göre bu beş mahallenin hepsi Battalgazi'ye bağlı.

Sayılar kaynağa göre değişiyor. Gazete Birlik (Ekim 2024): ana alanda 5.074 bağımsız birim, çoğu iş yeri ve ofis, ayrıca 560 konut; Saray'da 594 konut, 493 ticarethane ve 256 ofis. Tüfenkci (Nisan 2026): 5.700 bağımsız bölüm. Akşam (Temmuz 2026): Bakırcılar Çarşısı'nda 5.713, içindeki Çire Pazarı'nda 243 bağımsız bölüm.

Bloklar alçak, zemin sorunlu. Gazete Birlik'e göre bloklar zemin artı 2, 3 ve 4 katlı. Yeraltı suyu nedeniyle zemin kazıklarla güçlendirildi: 2024'te 12 bin kazık deniyordu; Akşam'ın Temmuz 2026 haberine göre Bakırcılar Çarşısı'nda 14.937, Çire Pazarı'nda 651 fore kazık çakıldı. Sami Er, Ocak 2025'te 247 milyon liralık, 12 kilometrelik bir drenaj hattından söz etti.

Otopark sayısı da değişti: Ocak 2025'te birinci etap için 1.600 araç, Gazete Birlik'in 15 Mayıs 2026 haberinde çarşı için 4.100 araç deniyor. Vali Yavuz'un Temmuz 2026'da verdiği tabloda 1.600 iş yerinin hak sahiplerine teslim edildiği, 2.600 iş yerinin teslim sürecinin başladığı yazıyor; bu sayıların yalnız çarşıya mı ait olduğu haberde net değil.

Hak sahibi esnaf ve malik için pratik

Teslim sırasında tapu ve metrekareyi kontrol edin. Eski iş yerinizin tapusunu, metrekaresini ve size verilen yeni bölümün numarasını, metrekaresini yazılı olarak karşılaştırın. Esnaf odalarının 2026'daki şikâyetleri, eski ve yeni büyüklük arasında fark olabildiğini gösteriyor.

İşinize uygun altyapıyı teslimden önce sorun. Lokanta, fırın ve benzeri işler için baca, havalandırma ve elektrik gücünün ruhsat almaya uygun olup olmadığını Battalgazi Belediyesi'ne teslimden önce sorun.

Kiracıysanız ayrı bir hak yok. MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Gazete Birlik'in 7 Temmuz 2026 haberinde depremden önce kiracı olan esnafın yeni çarşıda yüksek kirayla karşılaştığını, bunlara satın alma imkânı tanıyan bir düzenleme gerektiğini söyledi. Böyle bir düzenleme yapıldığını gösteren bir kaynak bulamadık. Sadıkoğlu aynı haberde 4 binden fazla işletmenin hâlâ 21 metrekarelik konteynerlerde çalıştığını söyledi.

Rezerv alan kararına itiraz mümkün. BirGün'ün Kasım 2024 haberinde hafif hasarlı binası rezerv alana alınıp yıkım kararı verilen bir malik, açtığı davada yürütmeyi durdurma kararı aldığını anlattı. Kendi durumunuz için bir avukata danışın.