Gaziemir'de kentsel dönüşüm 2026: Aktepe–Emrez, imar ve fay

Gaziemir'de dönüşüm nasıl ilerliyor

Gaziemir'de iki ayrı süreç yan yana yürüyor. Birincisi bina bazlı dönüşüm: malikler binalarını 6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı tespitiyle yıkıp yeniden yaptırıyor. İkincisi İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Aktepe ve Emrez mahallelerindeki alan projesi. Riskli yapı tespiti, kira yardımı ve salt çoğunluk kuralları İzmir il rehberinde; bu sayfa Gaziemir'e özgü bilgiyi topluyor.

Vikipedi'deki nüfus tablosuna göre Gaziemir'in 2025 nüfusu 137.220. İlçe 3 Haziran 1992'de Konak'tan ayrılarak kuruldu. Adnan Menderes Havalimanı, Gaziemir Hava Üssü, Fuar İzmir ve Ege Serbest Bölgesi ilçe sınırları içinde. Gaziemir'in bina yaşı ya da riskli bina oranı hakkında ilçe bazında yayımlanmış bir veri bulamadık.

Gaziemir için 6306'ya göre Resmî Gazete'de ilan edilmiş bir riskli alan ya da rezerv yapı alanı kararı bulamadık. Aktepe–Emrez, 6306'ya göre değil, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesine göre yürütülen bir belediye projesi.

Aktepe–Emrez projesi ne durumda

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin proje sayfasına göre (son güncelleme 28 Şubat 2024) alan 122 hektar ve içinde 4.968 bağımsız birim var. Yerine yaklaşık 10.000 bağımsız birim konut, konut altı işyeri ve turizm-ticaret alanları planlanıyor. Konutlar 1+1 ile 4+1 arasında, binalar 7 ile 15 kat arasında olacak. Belediye her yapıyı yerinde inceleyip hak sahipliğini belirlediğini ve hak sahiplerinin yeni inşaat alanını hesaplayan bir dağıtım modeli kurduğunu yazıyor.

Aynı sayfaya göre proje iki etapta başladı. Birinci etapta yaklaşık 300 birim için İZBETON ile protokol imzalandı. İkinci etapta yaklaşık 300 birim için 2886 sayılı Kanun'a göre kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandı. İki etapta da yer teslimi yapıldı.

Büyükşehir'in 9 Temmuz 2025 tarihli açıklamasına (Karar gazetesinde yayımlandı) göre alan Ağustos 2012'de bölgesel kentsel dönüşüm alanı ilan edilmişti. Birinci etap İZBETON'un sözleşme yaptığı beş kooperatife verilmişti. Nisan 2024 tespitlerine göre bu etapta inşaat yüzde 8 seviyesindeydi ve şantiyede çalışma yoktu. Bakanlık ve İçişleri Bakanlığı teftiş incelemelerinden sonra Temmuz 2024'te kooperatiflerden alanların belediyeye iadesi istendi. Belediye işi kendi eliyle, yeni ihaleyle tamamlayacağını söyledi. İkinci etap ise müteahhitte sürüyordu ve açıklamaya göre iş programında aksama yoktu.

Yeni Bakış'ın 29 Temmuz 2026 haberine göre Büyükşehir, alan içindeki Aktepe Mahallesi 116/3 Sokak'ta, imar planı kararı bulunmayan 91 ada 99 parseldeki ruhsatsız bir yapıyı yıktı. Yıkım 26 Aralık 2025'te yürütmeyi durdurma kararıyla ertelenmiş, bölge idare mahkemesi bu kararı kaldırınca yapılmıştı. Habere göre alanda imar planı çalışmaları ve hak sahipleriyle uzlaşma görüşmeleri sürüyor; dönüşümün plan onayından sonra ruhsatlı yapılaşmayla yapılması hedefleniyor. Etapların teslim takvimine dair 2026 tarihli resmî bir açıklama bulamadık.

Başvuru: belediyede hangi birim

Gaziemir Belediyesi'nde ayrı bir kentsel dönüşüm müdürlüğü yok. Belediyenin sitesine göre 6306 kapsamında riskli yapı onayı, yıkım ruhsatı ve yıkım işlemlerini Yapı Kontrol Müdürlüğü yürütüyor. Müdürlüğün içinde Yapı Güvenliği–Riskli Yapı ve Yıkım İşleri Birimi bulunuyor. Telefon 0232 999 0 251, dahili 1171; e-posta yapikontrol@gaziemir.bel.tr.

İmar durumu ve yapı ruhsatı için muhatap İmar ve Şehircilik Müdürlüğü: aynı santral, dahili 1183; e-posta imar@gaziemir.bel.tr. İki müdürlüğün adresi de belediye binası: Gazi Mahallesi, Önder Caddesi No: 41, Gaziemir. Parselinizin imar durumunu belediyenin e-imar sayfasından da sorgulayabilirsiniz.

Aktepe–Emrez sınırları içinde hak sahibiyseniz muhatap ilçe belediyesi değil, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kentsel Dönüşüm Dairesi Başkanlığı. Büyükşehir'in dönüşüm alanlarındaki kira yardımı İzmir il rehberinde anlatılıyor.

İmar: plan revizyonu ve havalimanı

Yeni Bakış'ın 3 Haziran 2026 haberine göre Gaziemir Belediyesi, Kömürcüler ve Çınar bölgeleri ile Akçay Caddesi çevresini kapsayan 175 hektarlık bir imar planı revizyonu hazırlıyor. Belediye Başkanı Ünal Işık'a göre amaç, yıllardır süren plan sorunlarını çözmek, sosyal donatı alanlarını artırmak ve daha önce mahkemece iptal edilen planlardaki iptal gerekçelerini gidermek. Sarnıç Atatürk Mahallesi'nde ise yeşil alanda kalan konutlar nedeniyle ayrı bir çalışma var: önce Büyükşehir'in jeolojik etüdü tamamlanacak, sonra plan revizyonu hazırlanıp mahalleliye anlatılacak. Haberde bir takvim verilmemiş.

Havalimanının yakınlığı yeni binanın yüksekliğini etkileyebiliyor. Sözcü'de 6 Ağustos 2026'da yayımlanan bir icra satış ilanında, Atıfbey Mahallesi'ndeki bir parselin imar durumunda yapı yüksekliği için DHMİ'den izin alınmasının zorunlu olduğu ve '1/1000 ölçekli Gaziemir İlçesi Havaalanı Mania Planı 1. Etap Revizyon İmar Planı' notlarına uyulacağı yazıyor. O parselin koşulu E: 1,00, Hmax: 9,50. Bu değerler yalnız o parsele ait; ilçe geneli için bir yükseklik sınırı listesi bulamadık.

Deprem ve zemin

BirGün'ün 16 Haziran 2021 haberinde DEÜ Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Tuzla fayının 1.800 yılı aşkın süredir deprem üretmediğini ve yaklaşık 2.000 yıllık tekrarlama süresinin dolmak üzere olduğunu söyledi. Habere göre bu fayda 6,9–7, Seferihisar fayında 6,7 büyüklüğünde deprem olabilir. Sözbilir, bu faylar nedeniyle deprem master planı yapılması gereken yerler arasında Gaziemir'i de saydı.

Gaziemir için mahalle ölçeğinde yayımlanmış bir zemin ya da sıvılaşma haritası bulamadık. Sarnıç Atatürk Mahallesi için Büyükşehir'in jeolojik etüdünün tamamlanması bekleniyor. Bu yüzden yeni binanın temel tipi ve maliyeti parselin kendi zemin etüdüne göre belli olacak.

Kat karşılığında Gaziemir'de nelere dikkat

Önce parselinizin Aktepe–Emrez sınırında olup olmadığını öğrenin. Alanın içinde imar planı onaylanmadan ruhsatlı yapılaşma beklenmiyor; Temmuz 2026'daki yıkım, plansız parselde yapılan binanın akıbetini gösteriyor. Bu alanda tek başına bir müteahhitle kat karşılığı anlaşması yapmadan önce Büyükşehir'den yazılı bilgi alın.

Binanız Kömürcüler, Çınar, Akçay Caddesi çevresi ya da Sarnıç Atatürk Mahallesi'ndeyse askıya çıkacak plan revizyonunu takip edin. Plan değişikliği emsal, kat ve yol hattını değiştirebilir; teklifleri güncel imar durumu belgesine göre karşılaştırın. Havalimanına yakın parsellerde imar durumunda DHMİ yükseklik izni notu varsa, müteahhitten bu iznin projeye nasıl yansıdığını yazılı isteyin.

İzmir, Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik dönüşüm kredisinin illerinden biri; Gaziemir'deki riskli yapı malikleri de başvurabiliyor. Kredinin şartları ve sözleşmeye yazılacak maddeler İzmir il rehberinde. Gaziemir'den yapılan kredi başvurusu sayısına dair resmî bir veri bulamadık.