Kaynartepe kentsel dönüşüm ne zaman başlayacak? (Ekim 2026)

Son durum: yıkım 2021'de başladı, sonrası belirsiz

Bu sayfa Diyarbakır'ın Bağlar ilçesindeki Kaynartepe Mahallesi'ni anlatıyor. Kaynartepe adıyla dönüşüm haberlerinin tamamına yakını bu mahalleyle ilgili.

Konut projesiyle ilgili bulabildiğimiz en yeni bilgi Kasım 2021 tarihli. DHA'nın 19 Kasım 2021 haberine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yürüttüğü projede ilk 8 binanın yıkımına başlandı. Bu 8 binanın malikleri tapu devrini ve ödemelerini tamamlamıştı. O gün 602 hak sahibiyle görüşülmüş, yaklaşık 100'üyle anlaşma sağlanmıştı.

Aynı habere göre Bağlar Belediye Başkanı Hüseyin Beyoğlu, yeni konutların 1–2 yıl içinde hazır olmasını beklediklerini söyledi. Bu süre 2023'te doldu. Konutların bitip bitmediğini, kura çekilip çekilmediğini ya da kaç binanın yıkıldığını gösteren tarihli bir haber ya da resmî duyuru bulamadık.

Mahalleden en yeni resmî belge bir plan değişikliği. Bakanlığın Diyarbakır İl Müdürlüğü sitesinde duyurulan, Kasım 2024 tarihli plan açıklama raporu (dosya adına göre 22 Aralık 2025'te yüklendi), Kaynartepe'deki 975 ada 267, 268 ve 269 parselleri anlatıyor. Rapora göre bu alandaki Emniyet Müdürlüğü binaları 6 Şubat 2023 depreminde hasar gördü ve yıkım kararı alındı. Yaklaşık 36.454 metrekarelik alan, daha önceki 'ticaret + konut, park, eğitim' kullanımından tamamen 'kamu hizmet alanı'na çevriliyor.

Bu parsellerin 2020 riskli alan sınırı içinde olup olmadığını raporda açıkça göremedik. Rapor dayanak olarak 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesini de sayıyor. Konutunuz bu üç parselde değilse, bu plan değişikliği sizi doğrudan ilgilendirmiyor olabilir.

Kronoloji: 2020'den 2025'e

25 Eylül 2020: Cumhurbaşkanı Kararı 3027 imzalandı. Karar, Bağlar ilçesi Kaynartepe Mahallesi sınırları içindeki bir alanı riskli alan ilan ediyor. Karar 26 Eylül 2020 tarihli, 31256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

30 Eylül 2020: HDP milletvekilleri, Kaynartepe'deki dönüşümün katılımcı ve şeffaf yürütülmesi için Meclis araştırması önergesi verdi (TBMM önerge metni). Önergeye göre dönüşüm yapılacak bölgede 1.354 hane ve 7 binden fazla kişi yaşıyor.

20 Ekim 2020: bianet'e göre TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu, sürecin meslek odaları ve halkla paylaşılmadığını söyledi. Habere göre mahalle muhtarı İlhami Altun, belediyenin proje açıklanmadan halktan imza topladığını anlattı. Bu bir iddia; doğrulamasını bulamadık.

21 Aralık 2020: Mynet'te yayımlanan İHA haberine göre 53 bin metrekarelik alanda 1.756 yapı tespit edildi. Bakanlık tespitlerin Ocak'ta bitmesini, projenin Temmuz'da resmen başlamasını ve ilk etabın en geç iki buçuk yılda tamamlanmasını bekliyordu.

30 Eylül 2021: Bakanlığın plan raporuna göre 975 ada 267–269 parseller için 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planı bu tarihte onaylandı. Bakanlık, 26 Mayıs 2022'de bu parsellerde re'sen plan değişikliği yaptı; değişiklik 1 Haziran 2022'de askıya çıktı.

19 Kasım 2021: İlk 8 binanın yıkımı başladı (DHA). Kasım 2024: Emniyet parsellerinin kamu hizmet alanına çevrilmesi için plan raporu hazırlandı; Aralık 2025'te Bakanlık sitesinde duyuruldu.

Kim yürütüyor, hangi model

Proje 6306 sayılı Kanun'a göre ilan edilen riskli alanda yürüyor. DHA'ya göre (19 Kasım 2021) projeyi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yürütüyor; yıkımdan sonra konutları TOKİ yapacak. Mynet'teki İHA haberine göre (21 Aralık 2020) Bakanlık ekipleri hak sahipleriyle tek tek görüşüyordu; Bağlar Belediyesi de bir Kentsel Dönüşüm Danışma Ofisi açmıştı.

Model 'yerinde dönüşüm' olarak açıklandı (Mynet, 21 Aralık 2020). Aynı habere göre fiyatlandırmadan sonra hak sahiplerine farklı seçenekler sunulacaktı. Bu seçeneklerin ne olduğu, eski evinize karşılık kaç metrekare verileceği ya da borçlandırma koşulları kamuya açık bir kaynakta yok; bulamadık.

Eleştiriler de var. Diyarbakır Mimarlar Odası Eşbaşkanı Selma Aslan, bianet'e (25 Kasım 2020) TOKİ eliyle yapılan dönüşümlerin kullanıcı taleplerinden uzak ve 'rant odaklı' olduğunu, dar gelirlilerin yeni binalara geri dönemediğini söyledi. Bu bir meslek odasının görüşü.

Alan, etap ve sayılar

Alan: bianet (20 Ekim 2020) 53 dönüm, Mynet (21 Aralık 2020) 53 bin metrekare diyor. DHA'ya göre (19 Kasım 2021) ilk etap 54 dönüm. İlk etabın dışında ikinci bir etap ilan edildiğini gösteren bir kaynak bulamadık.

Bina sayısı kaynaklara göre değişiyor. 2020'de 1.756 yapıdan söz edildi (Mynet). 2021'de Vali Münir Karaloğlu ilk etapta 375 bina ve 1.365 hak sahibi tespit edildiğini söyledi; Başkan Beyoğlu ise 1.358 bağımsız bölümden bahsetti (DHA). Farkın nedenini açıklayan bir kaynak bulamadık.

Sınırlar: Riskli alanın sınırları Cumhurbaşkanı Kararı'nın ekindeki krokide. Sokak ya da ada bazında yayımlanmış bir liste bulamadık. DHA'ya göre alanda imar planı olmadan yapılaşma olmuş; itfaiye ve ambulans bazı sokaklara giremiyor, yıkılan 8 binadan yalnız birine iş makinesi ulaşabildi.

Malik olarak ne yapmalısınız

Önce binanızın riskli alan krokisinin içinde olup olmadığını öğrenin. Ada ve parsel numaranızla Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne yazılı sorun; dilekçenizin evrak numarasını alın.

Anlaşma yaptıysanız ve konutunuzu henüz almadıysanız, TOKİ'nin size ayırdığı konutun hangi aşamada olduğunu ve teslim tarihini yazılı isteyin. 2021'de açıklanan 1–2 yıllık süre doldu; güncel bir takvim açıklanmadı.

Henüz anlaşmadıysanız, size teklif edilen bedelin ya da konutun nasıl hesaplandığını yazılı isteyin. 2020'de muhtarın anlattığı imza toplama iddiası, sözlü bilgiyle imza atmamanın önemini gösteriyor. Danışma ofisinin bugün açık olup olmadığını doğrulayamadık; Bağlar Belediyesi'ne sorun.