Pursaklar'da kentsel dönüşüm 2026: Saray, heyelan geçmişi ve imar

Pursaklar'da dönüşüm nasıl ilerliyor

Pursaklar'da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ankara Büyükşehir ya da TOKİ eliyle yürüyen, adı konmuş bir kentsel dönüşüm alan projesi bulamadık. Resmî Gazete'de Pursaklar için yayımlanmış bir riskli alan ya da rezerv yapı alanı kararına da rastlamadık. Pursaklar Belediyesi'nin sitesindeki haber ve duyurularda da kentsel dönüşüm projesi yok. Bu yüzden ilçede dönüşüm, maliklerin riskli yapı tespiti yaptırıp müteahhitle anlaştığı bina bazlı modelle ilerliyor. Genel süreç Ankara il rehberinde.

Belediyenin sitesindeki müdürlük listesinde ayrı bir kentsel dönüşüm müdürlüğü yok. Ruhsat ve imar işlerine İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bakıyor; bunun yanında bir Afet İşleri ve Risk Yönetimi Müdürlüğü var. Belediyenin yıkımla ilgili haberleri dönüşüm değil, metruk yapılar üzerine: 16 Mart 2022 tarihli haberde Fen İşleri ekiplerinin can ve mal güvenliğini tehdit eden metruk binaları mülk sahipleriyle görüştükten sonra yıktığı anlatılıyor.

İlçe hâlâ yeni imar alanlarıyla büyüyor. Belediyenin 5 Ekim 2026 haberine göre gelişen bölgelerde yeni imar yolları açılıyor. Yani Pursaklar'da yeni konutun önemli bir kısmı eski binanın yıkılıp yeniden yapılmasından değil, yeni açılan parsellerden geliyor.

Kredi ve hibe yok. Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Ankara bu listede değil.

Saray, Sirkeli ve askıdaki planlar

Saray: Pursaklar Belediyesi'nin 27 Ocak 2025 askı ilanına göre TOKİ, Saray Mahallesi'nde yürüttüğü İlk Evim Arsa Projesi için alanı 4 Ağustos 2023'te 775 sayılı Gecekondu Kanunu'na göre "Saray Mahallesi 1 Nolu Gecekondu Önleme Bölgesi" ilan etti. Alanın nazım ve uygulama imar planı değişiklikleri 24 Nisan 2024'te TOKİ tarafından onaylandı, askıda yapılan itirazlar 26 Ağustos 2024'te reddedildi ve planlar kesinleşti. 98743 ada 4 parseli kapsayan 90026 numaralı parselasyon planı Ocak 2025'te bir ay askıya çıktı. Bu bir dönüşüm projesi değil, yeni arsa üretimi.

Sirkeli: Belediyenin 14 Ekim 2026 duyurusuna göre Sirkeli Mahallesi'nde 90027, 90027/1 ve 90027/2 numaralı parselasyon planları Pursaklar Belediye Encümeni'nin 6 Ağustos 2026 ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 24 Eylül 2026 kararlarıyla onaylandı. Parselasyon, tapudaki parsellerinizin yeni imar parsellerine dönüşmesi demek; bu bölgede arsanız varsa yeni parselinizin yerini ve payınızı kontrol edin.

1. Etap pazar alanları: Belediyenin 8 Ekim 2026 duyurusuna göre Pursaklar 1. Etap Uygulama İmar Planı'ndaki pazar alanlarına yönelik 1/1000 ölçekli plan değişikliği, Pursaklar Belediye Meclisi'nin 8 Mayıs 2026 ve Büyükşehir Meclisi'nin 8 Eylül 2026 kararlarıyla onaylandı; 2 Ekim 2026'da bir ay süreyle belediye ilan panosunda askıya çıktı.

Nüfus ve yapı stoğu

Pursaklar genç bir ilçe. Türkçe Vikipedi'ye göre belediye 1986'da kuruldu, 2008'de Keçiören'den ayrılarak ilçe oldu; Altındağ ve Çubuk'tan da mahalleler aldı. Yüzölçümü 169 kilometrekare, 21 mahallesi var. Nüfus Vikipedi'deki tabloya göre 2024'te 165.665.

Ankara Valiliği'nin 2022 tarihli İl Afet Risk Azaltma Planı'na (İRAP) göre Pursaklar'ın 2020 nüfusu 157.082; DASK'lı konut sayısı 2017'de 17.314'ten 2021'de 21.544'e çıktı. Aynı belgeye göre 2020'de ilçede 52.064 doğalgaz abonesi vardı.

İlçede kaç binanın riskli bulunduğunu ya da bina yaşlarını gösteren ilçe bazında resmî bir veri bulamadık. Hukuken binanın riskli sayılması için lisanslı kuruluşun tespiti şart.

Heyelan geçmişi, deprem ve zemin

Pursaklar'da zemin konusunu en iyi heyelan geçmişi anlatıyor. Vikipedi'ye göre 1966'da Eskiköy'deki heyelandan sonra halk, Çoraklık denen planlı yerleşim alanına taşındı. İRAP'taki afete maruz bölge kararları tablosunda Pursaklar için iki heyelan kaydı var: 3 Eylül 1963 tarihli ve 6/2164 sayılı karar ile Sirkeli için 30 Haziran 1998 tarihli ve 98/11394 sayılı karar.

Konu güncelliğini koruyor. İRAP'ın eylem listesinde Yunus Emre Mahallesi'nde Eskiköy Caddesi başta olmak üzere kütle hareketlerinden etkilenebilecek yerlerde yapısal tedbir alınması 2021 için Pursaklar Belediyesi ve Büyükşehir'in görevi olarak yazılmış. Bu tedbirlerin tamamlanıp tamamlanmadığını doğrulayamadık.

Deprem tarafında İRAP'a göre Ankara'nın merkezinden geçen, büyük deprem üretecek bir diri fay yok; il, yaklaşık 100 km kuzeydeki Kuzey Anadolu Fay Zonu ile doğu ve güneydeki fay zonlarının etkisinde. Aynı belgedeki tabloda Pursaklar için görülebilecek en büyük yer ivmesi 0,16 g; bu değer merkez ilçelerin çoğu için verilen 0,15 g'den biraz yüksek.

Pursaklar için resmî bir mahalle bazlı zemin ya da mikrobölgeleme haritası bulamadık. Eskiköy, Yunus Emre ve Sirkeli gibi heyelan kaydı olan yerlerde zemin etüdü yeni binanın temel tipini ve maliyetini doğrudan belirler.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Pursaklar Belediyesi'nin çağrı merkezi numarası 444 9 709; belediyenin sitesindeki telefon listesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü de bu numarayla veriliyor. Belediye hizmet binasının açık adresini belediye sitesinde bulamadığımız için doğrulayamadık. Riskli yapı itirazı ve kira yardımı için muhatap Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü.

Heyelan kaydını sorun. Binanız ya da arsanız eski bir afete maruz bölge kararının içinde kalıyorsa yapılaşma kısıtı olabilir. Müteahhitle anlaşmadan önce belediyeden imar durumu belgesi alın ve parselde afet kısıtı olup olmadığını yazılı sorun.

Parselasyonu bitmiş mi, kontrol edin. Sirkeli ve Saray'daki gibi imar uygulaması süren yerlerde tapudaki parseliniz değişebilir; sözleşmeyi kesinleşmiş parselasyona ve güncel tapuya göre yapın.

Zemin etüdünü ve ek temel maliyetini sözleşmeye bağlayın: etüdü kimin yaptıracağı, istinat duvarı, kazık ya da drenaj gerekirse maliyeti kimin karşılayacağı yazılı olsun. Kanuni korumalar (satış sınırı, fesih hakkı, teminat) il rehberinde.