Gölbaşı'nda kentsel dönüşüm 2026: ÖÇK planı, Koparan ve zemin

Gölbaşı'nda dönüşüm nasıl ilerliyor

Gölbaşı'nda Bakanlık, Büyükşehir ya da TOKİ eliyle yürüyen, adı konmuş bir kentsel dönüşüm alan projesi bulamadık. Resmî Gazete'de Gölbaşı (Ankara) için yayımlanmış bir riskli alan kararına da rastlamadık. Bu yüzden ilçede dönüşüm, maliklerin riskli yapı tespiti yaptırıp müteahhitle anlaştığı bina bazlı modelle ilerliyor. Genel süreç Ankara il rehberinde.

Belediyenin alan bazlı dönüşüm isteği yeni değil. Gölbaşı Taraf'ın 22 Ağustos 2010 haberine göre dönemin ve bugünün Belediye Başkanı Yakup Odabaşı, Kızılcaşar, Örencik, Karaoğlan ve Gerder Vadisi için hazırladıkları dört kentsel dönüşüm projesini onay için Büyükşehir Belediye Meclisi'ne sunduklarını, yetkinin Büyükşehir'de olduğunu söylemişti. Bu projelerin sonradan onaylandığını ya da uygulandığını gösteren bir kaynak bulamadık.

Gölbaşı'nda konuşulan büyük konut işleri dönüşüm değil, yeni arsa üretimi. Rehber Gölbaşı'nın 21 Ekim 2026 haberine göre TOKİ'nin İlk Evim Arsa projelerinde ilçede toplam 6.709 hak sahibi var: Mahmatlı'da 1.850 hak sahibinin banka sözleşmeleri tamamlandı, Ahiboz (497) ve Bezirhane 1'de (462) tapu devri aşamasına gelindi; Bezirhane 2 (2.094), Bezirhane 3 (630) ve Karagedik'te (1.176) imar uygulaması sürüyor. Aynı habere göre yaklaşık 5.000 konutluk bir sosyal konut projesinin planlama ve ihale süreci devam ediyor; yeri ve başvuru takvimi açıklanmadı.

Kredi ve hibe yok. Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Ankara bu listede değil.

Özel Çevre Koruma Bölgesi ve askıdaki yeni plan

Gölbaşı'nda arsanızın ne kadar yapılaşabileceğini çoğu zaman Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇK) kararları belirliyor. Rehber Gölbaşı'nın haberine göre bölge, Mogan ve Eymir göllerinin ekolojik değerlerini korumak için 1990'da ilan edildi. Bölgedeki planları belediye değil, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onaylıyor.

Haritahaber'in 18 Ekim 2026 ve Rehber Gölbaşı'nın haberlerine göre Bakanlık, Gölbaşı ÖÇK 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonu'nu 6 Ekim 2026'da onayladı; plan 12 Ocak 2023'te onaylanan planın yerini alıyor. Plan 16 Ekim 2026'dan itibaren bir ay askıda; itiraz süresi 16 Kasım 2026'da bitecek. İtirazlar Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne yazılı dilekçeyle yapılıyor. Son günü il müdürlüğünden teyit edin.

Aynı haberlere göre değişikliklerin bir kısmı şöyle: Mogan Gölü çevresinde bazı rekreasyon alanları Özel Rekreasyon Alanı 1, bir ticari rekreasyon alanı Ticaret Alanı 3 oluyor; Ballıkpınar'da tarım alanının bir kısmı Kentsel Gelişme Alanı 3'e, Yavrucuk'ta bir kısmı Ticaret Alanı 2'ye dönüşüyor; Gerder (Yurtbeyi) ve Karaoğlan'da ağaçlandırma ve tarım alanlarının bir kısmı Kentsel Gelişme Alanı 1 ya da Kentsel Yerleşim Alanı 2 oluyor; Oğulbey'de kentsel servis alanı Ticaret Alanı 2'ye çevriliyor; Gökçehöyük'te eski otoyol kamulaştırma alanı kamu hizmet alanına ayrılıyor.

Bu ölçekteki plan kat sayısı ya da emsal vermiyor. Haberlere göre kararlar 1/5.000 nazım ve 1/1.000 uygulama imar planlarıyla kesinleşecek. Yani bu mahallelerde arsanız varsa, yapılaşma hakkınız alt ölçekli planlar çıkana kadar belli değil; müteahhitle bu belirsizlik üzerinden kesin oran konuşmayın.

Koparan rezerv yapı alanı ve Konya Yolu Doğusu

Koparan: Gölbaşı'nda 6306 sayılı Kanun kapsamında öne çıkan iş, Koparan Mahallesi 104 ada 9 parseldeki rezerv yapı alanı. Parselkontrol.com'un 19 Ekim 2026 taramasına göre bu parsel için 1/5000 nazım ve 1/1000 uygulama imar planları askıda görünüyor; kayıtlarda askı tarihi 9 Haziran 2026. Ankara il müdürlüğünün bu plana ilişkin resmî duyurusunu açamadığımız için alan büyüklüğünü, plan kararlarını ve askı bitiş tarihini doğrulayamadık. Plan yalnız bu parseli kapsıyor.

Konya Yolu Doğusu: Anka Haber'in 20 Nisan 2022 haberine göre Ankara 7. İdare Mahkemesi, Mimarlar Odası Ankara Şubesi'nin açtığı davada Gölbaşı ÖÇK içinde Bahçelievler ve Karaoğlan mahallelerindeki Konya Yolu Doğusu Kentsel Çalışma Alanı'na ilişkin 1/5000 nazım ve 1/1000 uygulama imar planı değişikliklerini iptal etti. Mahkeme, hassas alanın neden toplu işyerine dönüştürüldüğünün ve yapı yoğunluğunun neden artırıldığının açıkça ortaya konamadığını belirtti.

Parselkontrol.com kayıtlarına göre aynı çalışma alanı için yeni nazım ve uygulama planları 9 Haziran 2026'da askıya çıktı; askı süresi dolmuş görünüyor. Bu planların kesinleşip kesinleşmediğini ya da yeniden dava konusu olup olmadığını gösteren bir kaynak bulamadık.

Pratik sonuç: Gölbaşı'nda plan kararları sık değişiyor ve yargıya taşınabiliyor. Bahçelievler ya da Karaoğlan'da Konya yolu doğusunda arsanız varsa, sözleşmeden önce güncel imar durumu belgesi alın ve planın davalı olup olmadığını sorun.

Nüfus ve yapı stoğu

Gölbaşı hızla büyüyen bir ilçe. Türkçe Vikipedi'deki nüfus tablosuna göre nüfus 1985'te 31.671'di, 2023'te 157.605'e çıktı. İlçe 1983'te kuruldu, 1991'de Büyükşehir'e katıldı; yüzölçümü yaklaşık 1.364 kilometrekare ve 54 mahallesi var. En kalabalık mahalle 25.076 kişiyle Eymir.

Ankara Valiliği'nin 2022 tarihli İl Afet Risk Azaltma Planı'na (İRAP) göre Gölbaşı'nda DASK'lı konut sayısı 2017'de 19.636'ydı, 2021'de 24.702'ye çıktı. Aynı belgede Gölbaşı'nın 2020 nüfusu 140.649.

İlçede kaç binanın riskli bulunduğunu ya da bina yaşlarını gösteren ilçe bazında resmî bir veri bulamadık. Hukuken binanın riskli sayılması için lisanslı kuruluşun tespiti şart.

Deprem, zemin ve taşkın

İRAP'a göre Ankara şimdiye kadar yıkıcı depremlerin merkezi olmadı ve kentin merkezinden geçen, büyük deprem üretecek bir diri fay yok. Bununla birlikte Ankara, yaklaşık 100 km kuzeydeki Kuzey Anadolu Fay Zonu, güneydeki Tuz Gölü Fayı ve Eskişehir Fay Zonu'nun etkisinde. Aynı belgedeki tabloda Gölbaşı için görülebilecek en büyük yer ivmesi 0,15 g olarak verilmiş.

Komşu ilçe Bala'daki depremler bölge için örnek. İRAP'a göre 2005'teki 4,9 ve 2007'deki 5,7–5,5 büyüklüğündeki Bala depremlerinde 1.150 konutta ağır ya da orta hasar oluştu.

Zemin parsele göre değişiyor. İRAP, adını ilçeden alan Gölbaşı Formasyonu'nu tutturulmamış ya da az tutturulmuş konglomera, kumtaşı ve çamurtaşından oluşan bir birim olarak tanımlıyor; dere vadilerindeki alüvyonda ise yeraltı suyunun yüzeye yakın olduğunu yazıyor. Gölbaşı için resmî bir mahalle bazlı zemin ya da mikrobölgeleme haritası bulamadık.

Taşkın da gündemde. İRAP'ın eylem listesinde DSİ'nin Gölbaşı'nda Hacımuratlı ve Velihimmetli'de Ağaçözü Deresi, Selametli'de Kabaçeşme Deresi ve ilçe merkezinde Sukesen Deresi için 2021–2024 döneminde taşkın ve rüsubat kontrolü yapması planlanmıştı. Bu işlerin tamamlanıp tamamlanmadığını doğrulayamadık. Parseliniz bir dere yatağına yakınsa zemin etüdünü ve temel çözümünü ciddiye alın.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Gölbaşı Belediyesi'nin resmî sitesine (ankaragolbasi.bel.tr) erişemediğimiz için dönüşüm ve imar işlerine bakan birimin adını, adresini ve telefonunu doğrulayamadık. Dikkat: golbasi.bel.tr adresi Adıyaman'daki Gölbaşı Belediyesi'ne ait. Riskli yapı itirazı, ÖÇK plan itirazları ve kira yardımı için muhatap Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü.

ÖÇK'daysanız yapılaşma hakkınızı Bakanlık planından kontrol edin. Gölbaşı'nın büyük kısmında planları Bakanlık onaylıyor; belediyeden alınan bilgiyi Bakanlığın e-Plan sistemindeki onaylı planla karşılaştırın. Müteahhit teklifini güncel imar durumu belgesine göre isteyin.

Askıdaki plan varken sözleşmeyi planın kesinleşmesine bağlayın. 1/50.000 planın alt ölçekli planlarla nasıl uygulanacağı henüz belli değil. Sözleşmeye, plan değişirse oranın ya da projenin nasıl güncelleneceğini yazın.

Zemin etüdünü ve ek temel maliyetini sözleşmeye bağlayın: etüdü kimin yaptıracağı, kazık ya da drenaj gerekirse maliyeti kimin karşılayacağı yazılı olsun. Kanuni korumalar (satış sınırı, fesih hakkı, teminat) il rehberinde.