Samandağ'da kentsel dönüşüm 2026: çarşı rezerv alanı ve TOKİ konutları

Depremin Samandağ'daki etkisi

Bianet'in Anadolu Ajansı'na dayanan 8 Nisan 2023 haberine göre Hatay'daki hasar tespitinde Samandağ'da 670 yıkık, 557 acil yıkılacak ve 8.655 ağır hasarlı bina belirlendi. Haberde orta ve az hasarlı bina sayısı yok; ilçe bazında can kaybını da resmî bir kaynakta bulamadık.

Başka haberlerde depremin hemen ardından yapılmış tahminler de geçiyor; bunlar resmî tespit olmadığı için yalnız tarihi ve kaynağı belli olan AA verisini veriyoruz.

Ağır hasarlı binası yıkılan malikin önünde iki yol var: kamunun yaptığı deprem konutlarında hak sahipliği ya da parselinde yeniden yapım. Ayakta kalan ama eski binalar için yol 6306 sayılı Kanun: lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti, salt çoğunluk ve kat karşılığı sözleşme. Bu kuralları ve kira yardımını Hatay il rehberinde anlattık.

Çarşı merkezindeki rezerv alan

Evrensel'in 11 Aralık 2023 haberine göre Samandağ çarşı merkezinde yaklaşık 1,6 hektarlık bir alan, haberden dört ay kadar önce rezerv alan ilan edildi. Haberde mülk sahipleri, mülklerinin Hazine'ye devredildiğini telefonlarına gelen mesajla öğrendiklerini anlatıyor; uygulamanın ilgili yasa değişikliğinden önce yapıldığı da aktarılıyor.

Haberde ilan kararının tarihi, sayısı ya da Resmî Gazete bilgisi yok; biz de bu kararı Resmî Gazete'de bulamadık. Alandaki ev ve iş yeri sayısını resmî bir kaynakta doğrulayamadık. Çarşı rezerv alanında yapılacak projenin içeriğine ve hak sahiplerine verilecek konut ya da iş yerinin teslim tarihine ilişkin bir bilgiye de ulaşamadık.

Parseliniz bu alandaysa tapunuzun Hazine adına tescil edilip edilmediğini Tapu Müdürlüğü'nden, hak sahipliği koşullarını Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden öğrenin. Rezerv alandaki malik hakları (konut ya da nakit, AFAD geri ödeme koşulları) Hatay il rehberinde ve Defne ilçe rehberimizde var.

TOKİ konutları ve köy evleri

Gazete Vatan'ın 28 Nisan 2025 haberine göre Samandağ'da o tarihe kadar 710'u köy evi olmak üzere 872 konut tamamlanmıştı; yıl sonuna kadar 1.271'i köy evi olmak üzere toplam 2.283 konuta ulaşılması planlanıyordu. Bu hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğini gösteren güncel bir sayı bulamadık.

Cumhuriyet'in ANKA'ya dayanan 1 Şubat 2026 haberine göre Hıdırbey Mahallesi'ndeki birinci etap TOKİ konutlarının anahtarları haberden üç-dört ay önce depremzedelere teslim edildi. Haberde depremzedeler çatlak duvarlar, su alan daireler, eksik işler ve doğal gaz olmaması nedeniyle taşınamadıklarını anlatıyor. Etaptaki konut sayısı haberde yok.

Bianet'in 20 Ağustos 2025 haberine göre "Hatay Samandağ, Vakıfköy ve Şükrü Kanatlı Mahalleleri 5. Etap" projesinin ihalesi 30 Aralık 2024'te pazarlık usulüyle yapıldı; proje 1.205 konut ve 15 dükkânlık bir ticaret merkezi içeriyor. Bu etabın teslim tarihini bulamadık.

Acele kamulaştırma tartışması

Bianet'in 3 Şubat 2025 haberine göre TOKİ'nin 6. ve 7. etap konut çalışmaları kapsamında Vakıflı, Hıdırbey, Mağaracık ve Kurtderesi'nde acele kamulaştırma kararı alındı ve köylüler kararın iptalini istedi. Bianet'in 20 Ağustos 2025 haberine göre 19 Ağustos gecesi Kurtderesi'nde halk iş makinelerinin önüne geçti.

Haberlerde kararın tarihi, sayısı ya da Resmî Gazete bilgisi yok. Kararı Resmî Gazete'de doğrulayamadığımız için bir karar numarası vermiyoruz. Arazinizin kamulaştırma kapsamında olup olmadığını Tapu Müdürlüğü'nden ve İl Müdürlüğü'nden sorun; kamulaştırma bedeline itiraz süreleri kısa olduğundan bir avukata danışın.

Malik için ne yapmalı

Deprem konutu kurasında hak sahibiyseniz teslim, sözleşme ve borçlandırma işlemlerini AFAD Hatay İl Müdürlüğü'nden sorun. Teslim aldığınız konutta kusur varsa bunu tutanağa ve yazılı başvuruya geçirin; Cumhuriyet'in Şubat 2026 haberinde depremzedeler bitmemiş dairelere imza attıklarını anlatıyor.

Binanız ayakta ama eskiyse ilk adım lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti. Riskli yapı raporuna itiraz ve 6306 kira yardımı için muhatap Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü.

Kredi: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kentsel dönüşüm kredisi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Hatay listede yok. Finansmanı müteahhitle anlaşma ve kira yardımı üzerine kurun.

Kat karşılığı: Samandağ için yayımlanmış bir paylaşım oranı ya da kat karşılığı piyasa verisi bulamadık. Teklifleri birbiriyle karşılaştırın; zemin etüdünün, yıkımın ve projenin maliyetini kimin karşılayacağını sözleşmeye yazın. Samandağ Belediyesi'nde ayrı bir kentsel dönüşüm birimi bulunup bulunmadığını doğrulayamadık; imar durumu ve ruhsat için belediyenin imar birimine başvurun.