Kayapınar'da kentsel dönüşüm 2026: rezerv alan, proje alanı, hasarlı binalar

Kayapınar'da dönüşüm nasıl ilerliyor

Kayapınar, Diyarbakır'ın dört merkez ilçesinden biri (diğerleri Bağlar, Yenişehir ve Sur). İlçede dönüşümün bilinen ana yolu, riskli bulunan binanın maliklerin müteahhitle anlaşmasıyla yeniden yapılması. Riskli yapı tespiti, itiraz, kira yardımı ve salt çoğunluk kuralları Diyarbakır il rehberinde.

İlçede açıklanmış, takvimi ve hak sahibi sayısı belli bir belediye ya da Bakanlık kentsel dönüşüm projesi bulamadık. Kayapınar Belediyesi'nin sitesinde Ekim 2026 itibarıyla ayrı bir kentsel dönüşüm müdürlüğü ya da sayfası göremedik; sitede imar plan değişikliği ve askı duyuruları ile çevrim içi imar durumu sorgulaması var.

Diyarbakır'da depremde en çok can kaybı yaşanan Galeria Sitesi sık sık Kayapınar'la karıştırılıyor; Gazete Vatan'ın 23 Şubat 2023 haberine göre site Yenişehir ilçesinde. Kayapınar'da depremde yıkılan bir binayı ve sayısını gösteren güvenilir bir kaynak bulamadık.

2022 kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı kararı

21 Ekim 2022 tarihli ve 6252 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 22 Ekim 2022, sayı 31991) ile Kayapınar ilçesi Kayapınar Mahallesi sınırları içindeki, sınırları ve koordinatları karar ekindeki krokide gösterilen bazı alanlar kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edildi. Karar 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesine dayanıyor; yani 6306'ya göre ilan edilen bir riskli alan değil.

Karara göre bu alanda harca esas değer üzerinden belediyelere devredilen Hazine taşınmazları, kentsel dönüşüm ve gelişim amacına yönelik imar planı ve uygulaması yapılmadan satılamıyor. Kararın metninde alanın büyüklüğü, ada ve parsel numaraları ya da yürütecek idare yazmıyor; bunlar ekteki krokide. Bu alan için yapılmış bir imar planını ya da başlamış bir projeyi gösteren kaynak bulamadık.

Parseliniz Kayapınar Mahallesi'ndeyse, bu proje alanının içinde olup olmadığını Kayapınar Belediyesi'nden ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nden yazılı olarak sorun; alan içindeyseniz müteahhitle ayrı sözleşme yapmadan önce planlanan uygulamayı öğrenin.

Mezopotamya'daki rezerv yapı alanı tartışması

Evrensel'in 30 Mart 2026 haberine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kayapınar Mezopotamya Mahallesi'ndeki 8313 parsel numaralı taşınmazı 14 Ocak 2026 tarihli makam kararıyla rezerv yapı alanı ilan etti. Habere göre taşınmaz mevcut planlarda bölge parkı ve büyük kentsel yeşil alan, AFAD verilerinde afet ve acil durum toplanma alanı; resmî vasfı hâlâ mera. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya bu kararı Bakanlığa soru önergesiyle sordu; haberde önergeye verilmiş bir yanıt yok.

Alanın büyüklüğünde kaynaklar ayrışıyor: 30 Mart 2026 haberinde 133,7 hektar, Evrensel'in 28 Mayıs 2026 haberinde 33 hektar (1.300 dönüm) yazıyor. Doğru rakamı gösteren resmî bir belge bulamadık.

28 Mayıs 2026 haberine göre Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi Eşbaşkanı Serhat Meydan, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmadan Bakanlık oluruyla alındığını, tapuya şerh düşüldüğünü ve altyapı hazırlıklarının başladığını söyledi; Oda Şubat'ta yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle idare mahkemesine başvurdu. Meydan, Mera Komisyonu'nun görüşünün alınmadığını ve kararın üst ölçekli planlarla çeliştiğini savunuyor. Haberde Bakanlığın bir açıklaması yok; davanın sonucunu bulamadık.

Rezerv yapı alanı, 6306'ya göre yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere ayrılan alan; mevcut konutların yıkılıp yeniden yapıldığı bir riskli alan değil. Bu alanda konutunuz yoksa karar sizi doğrudan bağlamıyor; alanın ileride kimin için ve hangi koşulla konuta açılacağını açıklayan bir kaynak bulamadık.

Depremden kalan hasarlı binalar ve zemin

Evrensel'in 6 Şubat 2026 haberine göre DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, depremden üç yıl sonra hâlâ yıkılmamış ağır hasarlı binalar için Meclis araştırması istedi; Kayapınar'da Huzurevleri Mahallesi'nde böyle yapılar olduğu söyleniyor. Aynı habere göre 6 Şubat 2023 depremlerinde Diyarbakır'da 414 kişi hayatını kaybetti. Kayapınar'da kaç ağır hasarlı binanın yıkıldığını ya da beklediğini gösteren resmî bir rakam bulamadık.

Binanız depremde ağır hasarlı bulunduysa yıkım ve AFAD süreçleri ayrı yürüyor; Evrensel'in aktardığına göre Bakanlık yıkımların valiliklerin görevi olduğunu söylüyor. Hasar raporunun 6306'daki riskli yapı tespiti yerine geçip geçmediğini il rehberinde anlattık.

Kayapınar için resmî bir mikrobölgeleme, sıvılaşma ya da zemin haritası bulamadık. Yeni binanın temel tipi ve maliyeti parselin kendi zemin etüdüne bağlı; etüdü kimin yaptıracağını sözleşmede netleştirin.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Kayapınar Belediyesi'nin iletişim sayfasına (17 Nisan 2026) göre adres Peyas Mahallesi, Kayapınar Caddesi No:56, 21070 Kayapınar; telefon 0850 339 21 21, e-posta info@kayapinar.bel.tr. İmar durumu ve yapı ruhsatı belediyeden alınıyor; imar durumunu belediyenin çevrim içi sorgulama ekranından da görebilirsiniz. Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı için muhatap, Bağlar'daki Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü; adres ve telefon il rehberinde.

Plan notlarına dikkat edin. Sözcü'nün 18 Aralık 2025 haberine göre Diyarbakır 4. İdare Mahkemesi, Şehir Plancıları Odası'nın açtığı davada Mezopotamya Mahallesi 2814 ada 12 parseldeki uygulama imar planının, gezilebilen ortak terasları emsal dışında tutan 3 numaralı plan notunu oybirliğiyle iptal etti; karar istinafa açık. Müteahhidin teklifi bir plan notunun verdiği ek alana dayanıyorsa, o notun yargıda olup olmadığını sorun; iptal hâlinde daire sayısı ya da büyüklüğü değişebilir.

Teklifleri güncel imar durumuna göre karşılaştırın. Kayapınar için ilçeye özgü ortalama bir kat karşılığı oranı yayımlayan güvenilir bir kaynak bulamadık. Birkaç teklifi yan yana görmek için yenibina.com'da tek talep formuyla doğrulanmış müteahhitlerden teklif alıp karşılaştırabilirsiniz.

Kredi ve hibe yok. Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Diyarbakır bu listede değil. Bakanlık kira yardımı ve kanuni korumalar (satış sınırı, fesih hakkı, teminat) il rehberinde.