Arifiye'de kentsel dönüşüm 2026: 18. madde askıları, fay ve kredi

Arifiye'de dönüşüm nasıl ilerliyor

Arifiye'de dönüşüm şimdilik tek tek binalarda, maliklerin kendi müteahhidiyle anlaşmasıyla yürüyor. İlçede adı konmuş bir Büyükşehir, Bakanlık ya da TOKİ dönüşüm projesi, Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilmiş bir riskli alan ya da Bakanlıkça belirlenmiş bir rezerv yapı alanı bulamadık. Arifiye Belediyesi'nin sitesinde de dönüşümle ilgili bir duyuru ya da haber yok. Büyükşehir'in mahalle ölçekli ilk projesi Adapazarı Tığcılar'da; ayrıntısı Sakarya il rehberinde.

Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar'ın 31 Aralık 2025'te yayımlanan 2026 değerlendirmesinde Arifiye yalnızca gençlik merkezi ve yüzme havuzu çalışmasıyla anılıyor; ilçe için bir dönüşüm etabı açıklanmamış. Büyükşehir'in sonraki etaplarında Arifiye'nin yer alıp almadığını gösteren bir duyuru bulamadık.

Arifiye'deki riskli bina sayısı da kamuya açık değil. İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun 26 Mart 2025'te Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı'na yazılı soru verdi; 31 Aralık 2024'e kadar Arifiye'de kaç binanın riskli yapı olarak tespit edildiğini, kaç binanın yıkılıp yeniden yapıldığını ve kaç hak sahibine kira yardımı ödendiğini sordu. Bakanlığın yanıtını bulamadık.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Arifiye'de kullanılabiliyor: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuzda kredi illeri İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa. Arifiye'den yapılan başvuru sayısına dair resmî bir veri bulamadık. Kredi koşulları, Erenler'deki irtibat ofisi, riskli yapı tespiti ve kira yardımı kuralları Sakarya il rehberinde.

Askıdaki imar uygulamaları: Arifbey, Neviye, Kirazca

Arifiye'de şu an maliki doğrudan ilgilendiren iş, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesine göre yapılan arazi ve arsa düzenlemeleri. Belediyenin sitesindeki askı ilanlarına göre Arifbey Mahallesi'ndeki 97 No'lu düzenleme sahası (encümen kararı 2 Eylül 2026, 2026/144) ve Neviye Mahallesi'ndeki 98 No'lu düzenleme sahası (encümen kararı 16 Eylül 2026, 2026/157) 9 Ekim–9 Kasım 2026 arasında bir ay askıda.

18. madde uygulaması parsellerin şeklini, yerini ve tapudaki hisseleri yeniden belirliyor; düzenleme kesinleşince tapu kayıtları buna göre değişiyor. Bu iki sahada parseliniz varsa askı süresini kaçırmayın ve ilan dosyasındaki yeni parselinizi kontrol edin. Ada ve parsel listesi ile itirazın nereye yapılacağı ilan sayfasında yazmıyor; ekli dosyada olabilir, belediyeden teyit edin.

Belediyenin plan değişiklikleri arasında bir de Kirazca Mahallesi 572 ada 7, 12, 16 ve 23 numaralı parseller, Sakarya Nehri kıyısındaki kadastral boşluk ve 12 metrelik imar yoluyla ilgili bir askı ilanı var. İlan tarihini ve sonucunu doğrulayamadık. Nehir kıyısındaki parsellerde kıyı ve yol düzenlemesi yapılaşma hakkını etkileyebilir.

Nüfus ve ilçenin yapısı

Türkçe Vikipedi'ye göre Arifiye 22 Mart 2008'de ilçe oldu; belediyesi 1956'da kuruldu. Aynı sayfadaki TÜİK serisine göre nüfus 2008'de 37.290'dı, 2020'de 46.344'e çıktı; İngilizce Vikipedi 2022 için 49.340 veriyor. İlçenin yüzölçümü 75 kilometrekare, merkezinin rakımı yaklaşık 38 metre.

İngilizce Vikipedi'ye göre Arifiye, Sapanca Gölü'nün hemen doğusunda, Adapazarı yerleşiminin en güney ucunda; O-4 otoyolu ve D-100 üzerinde, önemli bir demiryolu kavşağı. 1970'lerden beri otomotiv yan sanayinin merkezi ve Toyota'nın fabrikası burada. Aynı kaynak, Sapanca Gölü'nün sık taşkınları yüzünden bölgenin tarih boyunca seyrek yerleşildiğini yazıyor.

Arifiye için yapım yılına göre bina dağılımını ya da lisanslı kuruluşlarca riskli bulunmuş bina sayısını gösteren resmî bir veri bulamadık. Binanızın riskli sayılması için yapım yılı yetmez; lisanslı kuruluşun tespiti şart.

Deprem ve zemin

Türkçe Vikipedi'ye göre Arifiye birinci derece deprem bölgesinde, fay hattı üzerinde yer alıyor ve 17 Ağustos 1999 depreminden ağır etkilendi; ilçedeki bir üst geçit tamamen yıkıldı. Vikipedi'nin 1999 Gölcük depremi sayfasına göre deprem yaklaşık 120 kilometrelik bir kırılmayla oluştu ve Sakarya'da 3.891 kişi hayatını kaybetti.

Düşük rakım, Sapanca Gölü'ne ve Sakarya Nehri'ne yakınlık ilçede zemini ve yeraltı suyunu ayrı bir soru hâline getiriyor. Ancak Arifiye için mahalle mahalle yayımlanmış bir mikrobölgeleme ya da sıvılaşma haritası bulamadık. Yeni binanın temel tipi ve maliyeti parselin kendi zemin etüdüne bağlı; komşu binanın etüdüne güvenmeyin.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Arifiye Belediyesi'nin müdürlükler listesinde kentsel dönüşüm müdürlüğü yok. Yapı ruhsatı, iskan ve kaçak yapı takibi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nde; plan değişiklikleri ve kentsel tasarım projeleri Plan ve Proje Müdürlüğü'nde. İki müdürlük için de ayrı telefon verilmemiş; belediye santrali 0264 229 10 10, adres Fatih Mah. Atatürk Cad. No: 269/C, Arifiye. İmar durumunu belediyenin e-imar sisteminden sorgulayabilirsiniz. Riskli yapı itirazı ve kira yardımı için Sakarya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne gidilir: Sakarya Valiliği Resmî Kurumlar Kampüsü D Blok, Kat 2–3; telefon 0264 251 36 57.

18. madde uygulamasının içindeyseniz sözleşmeyi düzenleme kesinleştikten sonra yapın. Arifbey ve Neviye'deki askı 9 Kasım 2026'da bitecek; itirazlar ve kesinleşme sonrasında parselinizin yeri, büyüklüğü ve hissesi değişebilir. Müteahhit teklifini eski parsele göre almak yerine yeni parsel ve güncel imar durumuna göre karşılaştırın.

Zemin etüdü ve ek temel maliyetini yazıya geçirin. Etüdü kimin yaptıracağı, kazık ya da drenaj gerekirse maliyeti kimin karşılayacağı sözleşmede olsun. Krediyi düşünüyorsanız resmî kılavuza göre yeni binada temel imalatına başlanmamış olması aranıyor; müteahhidin krediyle çalışmayı kabul edip etmediğini baştan sorun. Kanuni korumalar Sakarya il rehberinde.