Marmaris'te kentsel dönüşüm 2026: riskli bina, kaçak yapı, deprem

Marmaris'te dönüşüm nasıl ilerliyor

Marmaris'te dönüşüm, maliklerin kendi binaları için başlattığı bina bazlı yolla ilerliyor. NTV'nin İHA kaynaklı 9 Kasım 2020 haberine göre ilçede riskli bulunan 75 yapının 40'ı malikleri tarafından yıkılıp yönetmeliğe uygun yeniden yapılmıştı; kalan 35 yapı için Marmaris Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Muğla İl Müdürlüğü'nün tespitine dayanarak yıkıma başladı. Haberdeki örnek Tepe Mahallesi, Kubilay Alpugan Sokak'taki bir binaydı; içinde yaşlı bir kadın bulunduğu için yıkım bir gün ertelendi.

Bu haberden sonra Marmaris için güncel bir riskli bina sayısı bulamadık. Bakanlığın 2020'de Muğla için verdiği ilçe kırılımında da Marmaris'in sayısı yer almıyor. Resmî Gazete'de Marmaris için yayımlanmış bir riskli alan ilanı, rezerv yapı alanı ya da yürüyen bir TOKİ dönüşüm projesi bulamadık.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik dönüşüm kredisi Muğla'da, dolayısıyla Marmaris'te geçerli değil. Kira yardımı ve riskli yapı tespitinin genel kuralları Muğla il rehberinde.

Çarşı yenilemesi: cephe ve sokak, yıkım değil

Marmaris'te son dönemde 'dönüşüm' diye anılan iş çarşı bölgesindeki yenileme. Yeni Birlik Gazetesi'nin 2 Mayıs 2026 haberine göre belediye, Fen İşleri Müdürlüğü eliyle 2025'in başında Asmalı Sokak (43. Sokak) ve 51. Sokak'ta ilk etaba başladı; Kasım'da 57, 40, 42, 45, 53, 55 ve 55/1 sokaklarda ikinci etap başladı. Haberde toplam yaklaşık 5.000 metrekarenin yenilendiği belirtiliyor.

Çalışmada sokakların üstünü kapatan eski çatı kaplamaları kaldırıldı, altyapı ve zemin kaplaması yenilendi, cepheler, tabelalar, klima ve kablolar düzenlendi. Yeni Birlik Gazetesi'nin 15 Temmuz 2026 haberine göre Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, çarşının üstünün yıllar önce kapatıldığını ve zamanla itfaiyenin bile giremeyeceği bir risk hâline geldiğini söyledi.

Bu bir 6306 sayılı Kanun dönüşümü değil: haberlerde bina yıkımı, yeni konut ya da kat karşılığı geçmiyor. Çarşıda binanız varsa cephe düzenlemesi binanızın deprem güvenliğini değiştirmez; yapının kendisi için riskli yapı tespiti ayrı bir süreç.

Kaçak yapı ve ruhsat sorunu

Marmaris'te imar ve ruhsat durumu kat karşılığı için belirleyici. Sayıştay'ın Marmaris Belediyesi 2024 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu'na göre belediye encümeni 2020–2024 arasında imara aykırı 1.853 yapı için yıkım kararı aldı; bu yapılar karar tarihinden itibaren en geç altı ay içinde ne sahiplerince ne belediyece yıkıldı. Raporda ayrıca kaçak yapılar için kesilen imar para cezalarından 2024 sonunda yaklaşık 444 milyon TL'nin tahsil edilmemiş olduğu yazıyor.

Ruhsatların sonradan iptal edilebildiğini gösteren bir örnek de var. BirGün'ün ANKA kaynaklı 20 Şubat 2025 haberine göre İçmeler Mahallesi Kızılkum Koyu'ndaki bir otel ve devremülk projesine 2021 ve 2022'de verilen 33 yapı ruhsatını Muğla 2. İdare Mahkemesi iptal etti; belediye inşaatı mühürlediğini ve eski yöneticiler hakkında suç duyurusunda bulunduğunu açıkladı. Bu bir turizm projesi, konut dönüşümü değil; ama ilçede ruhsatın da yargı denetimine açık olduğunu gösteriyor.

Binanızda ruhsatsız kat, kapatılmış balkon ya da projeye aykırı ilave varsa bunu müteahhitle görüşmeden önce öğrenin. Mevcut inşaat alanının bir kısmı kaçaksa, yeni projede hakkınızın hangi alan üzerinden hesaplanacağı tartışma konusu olur.

Nüfus ve yapı stoğu

Türkçe Vikipedi'deki TÜİK serisine göre Marmaris'in nüfusu 2022'de 97.818, 2023'te 96.778'di. İlçe 906 kilometrekare; kuzeyde Ula, batıda Datça Yarımadası ve Gökova Körfezi, güneyde Akdeniz ile çevrili.

Bugünkü yapı stoğunun büyük kısmı 1957'den sonra kuruldu: Vikipedi'ye göre 1957 Fethiye depremlerinde Marmaris neredeyse tamamen yıkıldı, yalnız kale ve çevresindeki tarihî yapılar ayakta kaldı. İlçedeki binaların yaş dağılımını ya da 2000 öncesi yapı oranını gösteren kaynaklı bir veri bulamadık.

Deprem riski ve zemin

Marmaris'i en çok denizdeki depremler etkiliyor. NTV'nin 3 Haziran 2025 haberine göre AFAD, saat 02.17'de Marmaris açıklarında, Akdeniz'de 67,91 kilometre derinlikte 5,8 büyüklüğünde deprem kaydetti. Vali İdris Akbıyık yıkım ihbarı olmadığını açıkladı; panikle yüksekten atlayanlar yaralandı ve panik atak geçiren 14 yaşında bir kız hayatını kaybetti.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası'nın 5 Nisan 2021 tarihli Muğla raporu, Muğla'nın kıyı yerleşimlerinin Akdeniz ve Ege'de deniz içinde olabilecek depremlerden doğrudan etkilendiğini ve tsunami ihtimalinin de mikrobölgeleme çalışmalarında incelenmesi gerektiğini yazıyor. Rapor ilde birçok yerleşimin zayıf zemin üzerinde olduğunu belirtiyor, ancak Marmaris için ayrı bir zemin değerlendirmesi yapmıyor.

Marmaris için mahalle bazında yayımlanmış bir zemin ya da mikrobölgeleme haritası bulamadık. Vikipedi'ye göre ilçede yıllık yağış 1.200 milimetreyi aşıyor ve kış fırtınaları sele yol açabiliyor; dere yatağına ya da kıyıya yakın parsellerde zemin etüdünde yeraltı suyu ve taşkın riskini ayrıca sorun.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Marmaris Belediyesi'nin resmî sitesine erişemediğimiz için dönüşüm ve imar işlerine bakan birimin adını, adresini ve telefonunu doğrulayamadık. Haberlere göre riskli yapı yıkımlarını Fen İşleri Müdürlüğü yürütüyor. Riskli yapı raporuna itiraz ve kira yardımı Menteşe'deki Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Kentsel Dönüşüm Şube Müdürlüğü'nün işi: Muslihittin Mahallesi, Hasat Sokak No: 5, Menteşe; telefon 0252 214 12 58 ve 0252 214 00 35.

Sözleşmeden önce binanızın ruhsat ve yapı kullanma izni durumunu belgeyle görün. Sayıştay'ın tespit ettiği yıkım kararları ve mahkemece iptal edilen ruhsatlar, Marmaris'te kâğıt üstündeki durumla sahadaki durumun farklı olabileceğini gösteriyor. Binanız hakkında bir yıkım kararı ya da yapı tatil tutanağı olup olmadığını belediyeye sorun.

Denize yakın parsellerde kıyı kenar çizgisi ve sahil şeridi kuralları yeni binanın oturacağı alanı küçültebilir; kurallar Muğla il rehberinde. Teklifleri güncel imar durumu belgesine göre karşılaştırın ve zemin etüdü sonucu çıkabilecek ek temel maliyetinin kime ait olduğunu sözleşmeye yazdırın. Kanuni korumalar (müteahhidin satış sınırı, fesih hakkı, teminat) Muğla il rehberinde.