Yenişehir'de kentsel dönüşüm 2026: Eğriçam projesi ve zemin

Yenişehir'de dönüşüm nasıl ilerliyor

Yenişehir, 2008'de Akdeniz, Mezitli ve Toroslar'la birlikte eski Mersin merkez ilçesinden ayrılan dört kent ilçesinden biri; belediye dönüşümü önceliği olarak görüyor. DHA kaynaklı 16 Nisan 2024 tarihli habere göre Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit, önümüzdeki beş yılın en önemli başlıklarının kentsel dönüşüm ve kentsel yenileme olacağını söyledi. Özyiğit ilçede 50-60 yıllık binalar bulunduğunu ve olası bir felakette GMK ile Adnan Menderes bulvarları arasında kalan bölgede sorun yaşanabileceğini belirtti.

Ancak devletin ilan ettiği bir dönüşüm alanı Yenişehir'de görünmüyor. Mersin İl Afet Risk Azaltma Planı'nda (İRAP, 2021) ilde ilan edilmiş riskli alan olarak yalnız Akdeniz ilçesindeki iki alan sayılıyor: Barış Mahallesi'nde yaklaşık 3,75 hektar ve Turgutreis Mahallesi'nde yaklaşık 3,51 hektar. Yenişehir için Resmî Gazete'de yayımlanmış bir riskli alan ya da rezerv yapı alanı kararı bulamadık; Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün Ekim 2026'daki güncel duyurularında da Yenişehir'e ait bir dönüşüm ilanı yok.

Bu yüzden Yenişehir'de binası eski olan malikin bugünkü yolu bina bazlı 6306 süreci: lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti, salt çoğunlukla karar ve müteahhitle kat karşılığı. Tespit, itiraz, kira yardımı ve Büyükşehir'in hazırladığı Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi Mersin il rehberinde anlatılıyor.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Yenişehir'de kullanılamıyor: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuzda kredi illeri İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa; Mersin listede yok.

Eğriçam: 340 hektarlık proje neden bekliyor

Yenişehir Belediyesi'nin hazırladığı en büyük dönüşüm projesi Eğriçam Mahallesi için. Cumhuriyet'in 7 Mart 2023 tarihli haberinde Özyiğit, Eğriçam'da 340 hektarlık bir alanda dönüşüm için bütün resmî yazışmaları yaptıklarını ve 2018'den beri Cumhurbaşkanı'ndan imza beklediklerini söyledi. Özyiğit'e göre bu yalnız bir deprem önlemi değil; bölgede çarpık yapılaşma da var.

CNN Türk'ün 6 Ocak 2025 haberine göre Özyiğit, projeyi Bakanlığa vereli 8 yıl olduğunu ve son imzanın, proje alanında bulunan bir cami nedeniyle beklendiğini açıkladı. Sorun çözülmezse caminin Yenişehir ve Büyükşehir meclislerinde alınacak kararlarla proje alanından çıkarılması planlanıyor. Aynı haberde belediyenin bölgede ayrıca bir yerinde dönüşüm çalışması başlattığı ve bunun planlamasını yaptığı aktarılıyor.

Ekim 2026 itibarıyla Eğriçam projesinin onaylandığını gösteren bir Resmî Gazete kararı ya da belediye duyurusu bulamadık. Projenin sınırları, hak sahiplerine sunulacak seçenekler ve takvim de yayımlanmış değil. Eğriçam'da maliksiniz, müteahhitle bağlayıcı bir sözleşme imzalamadan önce parselinizin proje sınırı içinde olup olmadığını belediyeden yazılı olarak sorun.

Belediyede hangi birim

Yenişehir Belediyesi'nin birimler sayfasında ayrı bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü var. Sayfada müdürlüğün görev tanımı ve doğrudan telefonu yok; santral üzerinden ulaşılıyor. Aynı listede Plan ve Proje Müdürlüğü ile Afet İşleri ve Risk Yönetimi Müdürlüğü de bulunuyor.

Bina bazlı dönüşümde yeni binanın ruhsatı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nde. Birimler sayfasına göre bu müdürlük yapıların imar planına uygun ruhsat almasını, ruhsata uygun yapılmasını ve yapı kullanma izni işlemlerini yürütüyor. Emlak İstimlak Müdürlüğü (dahili 2180) ise imar planına uygun parsel oluşturma ve hisseli parsellerin imarlı parsele dönüştürülmesi gibi işlere bakıyor; tapusu hisseli olan maliklerin ilk durağı burası olabilir.

Belediyenin adresi Limonluk Mahallesi, Vali Hüseyin Aksoy Caddesi No: 3, Yenişehir; santral 0324 327 33 00, Halk Masası 444 33 54, e-posta bilgi@yenisehir.bel.tr. Parselinizin imar durumuna belediyenin e-İmar hizmetinden bakabilirsiniz. Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı ise yine Yenişehir'de, Gökçebelen'deki İl Müdürlüğü'nün Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün işi; iletişim bilgileri Mersin il rehberinde.

Nüfus ve yapı stoğu

Yenişehir hızlı büyüdü. İRAP'taki TÜİK verisine göre nüfus 2010'da 196.206, 2015'te 240.452, 2020'de 268.776 kişiydi. Plana göre Yenişehir 2020'de kilometrekareye 1.933 kişiyle Mersin'in en yoğun nüfuslu ilçesi. İngilizce Vikipedi 2022 nüfusunu 278.961 olarak veriyor.

Yapı stoğu tarafında veri sınırlı. İRAP'taki Büyükşehir Belediyesi'nin 2020 tablosunda Yenişehir'de 16.553 bina, 3.959 müstakil yapı, 959 site girişi ve 6.944 arsa kaydı var. Plan, bina tipi, kat sayısı ve yapım yılı gibi ayrıntıların il genelinde mevcut olmadığını açıkça yazıyor. Yani Yenişehir'de kaç binanın 2000 öncesi olduğunu ya da kaçının riskli bulunduğunu gösteren resmî bir sayı bulamadık.

Aynı planın çalıştay bölümünde il geneli için sayılan zayıf yönler Yenişehir için de yol gösterici: imar barışıyla kullanım izni alan binaların proje şartlarını taşıyıp taşımadığının bilinmemesi, bazı bölgelerde sıvılaşma riski olması ve bu alanlarda yoğun yapılaşma, 1998 öncesi yapılarda hâlâ çok sayıda insanın yaşaması.

Deprem, zemin ve dere yatakları

İRAP'a göre Mersin için deprem tehlikesini Ecemiş Fayı, Namrun Fayı, Adana'daki Karaisalı-Karsantı ve Karataş-Osmaniye fay zonları ve Kıbrıs yayı oluşturuyor. Mersin'e en yakın kırık hattı, Ecemiş Fay zonunun parçası olan Namrun Fayı; Gülek Boğazı'ndan başlayıp Çamlıyayla üzerinden Anamur kuzeyine uzanıyor. Plan, Namrun üzerinde tarihsel dönemde büyük bir deprem kaydına rastlanmadığını ama fayların aktif olduğunu belirtiyor.

Yenişehir için asıl konu zemin. Plan, Erdemli-Mersin-Tarsus arasındaki kıyı şeridindeki yerleşimlerin genelde gevşek ve sıkı tutturulmamış zeminler üzerinde olduğunu ve deprem dalgalarının alüvyon zeminlerde büyüdüğünü yazıyor. Planın deprem senaryolarında etkilenecek yerler arasında Yenişehir'den adıyla Güvenevler, Bahçelievler ve Eğriçam mahalleleri sayılıyor; nedenler arasında zemin özellikleri ve sıvılaşma, kaçak ve denetimsiz yapılaşma ve 2000 öncesi yapı stoğunun yüksekliği gösteriliyor.

Bir de taşkın var. İRAP'ın eylem listesinde Yenişehir'deki Öksüz, Pozcukuşağı, Sultankoyağı ve Üniversite derelerinde yatağın 500 yıllık taşkını geçirecek şekilde düzenlenmesi ve köprü kesitlerinin yeniden yapılması isteniyor. Plandaki tabloya göre Doğu Akdeniz Havzası'nda 100 yıllık bir taşkından Yenişehir'de 3.208, 500 yıllık bir taşkından 4.811 kişinin etkilenmesi bekleniyor.

Yenişehir için mahalle mahalle yayımlanmış bir mikrobölgeleme ya da sıvılaşma haritası bulamadık. Pratik sonuç: Yeni binanın temel tipi ve maliyeti kendi parselinizin zemin etüdüne bağlı; dere kenarındaysanız etüt ve projede taşkın kotunu da sorun.

Kat karşılığında Yenişehir'de nelere dikkat

İmar planı yakın zamanda değişti; teklifleri güncel plana göre alın. Mersin Büyükşehir'in yayımladığı plan açıklama raporuna göre 'Yenişehir 2. Etap 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliği' Yenişehir Belediye Meclisi'nde 3 Mart 2025'te kabul edildi, Büyükşehir Meclisi'nde 18 Nisan 2025'te onaylandı ve 15 Mayıs–16 Haziran 2025 arasında askıda kaldı; plana 19 itiraz geldi. İtirazlar sonucunda Büyükşehir Meclisi 8 Eylül 2025'te nazım planda değişiklik yaptı: kamuya terk edilmiş 1,75 hektarlık alanın konut ve belediye hizmet alanı gibi kullanımları park, rekreasyon ve açık spor alanına çevrildi. Bu yüzden eski bir imar durumu belgesiyle verilmiş teklife güvenmeyin.

Eğriçam'daysanız proje ihtimalini sözleşmeye yazın. Belediye projesi onaylanırsa parselinizin bir alan projesine alınması, müteahhitle yaptığınız anlaşmanın anlamını değiştirebilir. Sözleşmede, parsel bir proje ya da riskli alan sınırına alınırsa tarafların ne yapacağını düzenleyen bir madde bulunsun.

Zemin etüdünü ve ek temel maliyetini sözleşmeye bağlayın. Güvenevler, Bahçelievler ve Eğriçam gibi AFAD planında adı geçen mahallelerde ya da dere kenarındaki parsellerde etüt sonucu temel maliyetini değiştirebilir; etüdü kimin yaptıracağını ve ek maliyeti kimin karşılayacağını yazdırın.

Hisseli tapu ya da imar barışıyla kayıt altına alınmış bir yapı varsa sözleşmeden önce belediyeden durumu netleştirin. Kanuni korumalar (müteahhidin satış sınırı, fesih hakkı, teminat), kira yardımı tutarı ve muafiyetler Mersin il rehberinde.