Tarsus'ta kentsel dönüşüm 2026: İsmetpaşa, Duatepe ve Berdan

Tarsus'ta dönüşüm nasıl ilerliyor

Tarsus, Mersin'in en kalabalık ilçesi. Mersin İl Afet Risk Azaltma Planı'na (İRAP, 2021) göre nüfus 2010'da 312.573, 2020'de 346.715 kişiydi. Plan, Tarsus'un 1970'lerden sonra güneydoğudan gelen göçle hızla yapılaştığını ve Mersin ile arasındaki karayolu boyunca kentle birleştiğini yazıyor.

Dönüşüm burada iki yoldan ilerliyor: belediyenin ya da özel şirketlerin yürüttüğü mahalle projeleri ve bunların dışında maliklerin müteahhitle anlaştığı bina bazlı dönüşüm. Tarsus için Resmî Gazete'de yayımlanmış bir riskli alan ya da rezerv yapı alanı kararı bulamadık; Mersin İRAP'ında ilde ilan edilmiş riskli alanlar yalnız Akdeniz ilçesinde. Riskli yapı tespiti, itiraz, kira yardımı ve salt çoğunluk kuralları Mersin il rehberinde.

Büyükşehir bir yol haritası hazırlıyor. İHA'nın 28 Şubat 2026 haberine göre Mersin Büyükşehir Belediyesi Kentsel Dönüşüm Şube Müdürü Yaser Gündüz, merkez ilçeler ile Tarsus'u kapsayan yaklaşık 30 bin hektarlık yerleşik alan için Aralık 2025'te bir Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi hazırlığına başlandığını açıkladı. Belge afet riski altındaki ruhsatsız ve sağlıksız yapıları belirleyecek, öncelikli alanları, finansman modellerini ve takvimi ortaya koyacak. Tarsus'ta hangi mahallelerin öncelikli olacağı henüz açıklanmadı.

İsmetpaşa Mahallesi projesi

Takvim'in 23 Şubat 2026 haberine göre İsmetpaşa Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi'nde belediye iştiraki TESKİ ile mahalle sakinleri arasındaki sözleşme Mart 2021'de imzalandı; proje yaklaşık 600 konutu ve 3 bine yakın kişiyi kapsıyor. Ruhsat Aralık 2023'te alındı; sözleşmeye göre konutlar ruhsattan sonra 36 ayda teslim edilecekti. Habere göre belediye, giderleri karşılamak gerekçesiyle hak sahiplerine ihtarname göndererek daha yüksek metrekare fiyatıyla yeni sözleşme istedi; bazı hak sahipleri imzaladı, bazıları hukuki yola gitti. Bu iddialar haberde hak sahiplerine dayanıyor; belediyenin yanıtı yer almıyor.

Yeni Birlik'in 31 Temmuz 2026 haberine göre projede temel atma töreni yapıldı ve ilk beton döküldü. Habere göre proje 11 blokta 446 konut ve 48 iş yerinden oluşuyor ve 36 ayda tamamlanması hedefleniyor; törene Belediye Başkanı Ali Boltaç ve hak sahipleri katıldı. Yüklenici firmanın adı ve teslim tarihi haberde yok. Takvim'deki yaklaşık 600 konut ile bu haberdeki 446 konut arasındaki farkı açıklayan bir kaynak bulamadık.

Projenin yargı boyutu da var. Yeni Birlik'in 10 Haziran 2026 haberine göre 2021'de belediyeye ait TESKİ A.Ş. bünyesinde başlatılan kentsel dönüşüm projesiyle ilgili 'nitelikli dolandırıcılık' davasında Tarsus 3. Ağır Ceza Mahkemesi, önceki dönem Belediye Başkanı Haluk Bozdoğan, bir yönetim kurulu üyesi ve bir şirket danışmanına ayrı ayrı 60 yıl 7 ay 15 gün hapis ve 575 bin TL adli para cezası verdi. Haberde proje alanının adı geçmiyor; kararın kesinleşip kesinleşmediğini bulamadık.

İsmetpaşa'da hak sahibiyseniz elinizdeki sözleşmenin hangisi olduğunu (2021 sözleşmesi ya da yeni sözleşme), metrekare bedelini ve teslim süresini yazılı olarak Tarsus Belediyesi'nden teyit edin. Yeni sözleşme imzalamadan önce bir avukata danışın; ihtilaflı bir projede imzalanan yeni metin eski haklardan vazgeçme anlamına gelebilir.

Duatepe projesi

İHA'nın Habertürk'te yayımlanan 22 Kasım 2021 haberine göre Bakanlık onaylı Tarsus Duatepe Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi yaklaşık 27 bin metrekarelik alanda 13 blok ve 1+1'den 5+1'e 1.032 daireden, ayrıca yaklaşık 15 bin metrekare ticaret alanından oluşuyordu. Projeyi açıklayan Dört Mevsim Şirketler Grubu yönetim kurulu üyesi Ahmetcan Yıldırım, ilk teslimlerin 2023'te yapılacağını söylemişti.

Projenin bugünkü durumunu, teslimlerin yapılıp yapılmadığını gösteren güncel bir kaynak bulamadık. Duatepe'de malikseniz projeye dahil olup olmadığınızı ve sözleşmenizdeki teslim tarihini yükleniciden ve belediyeden yazılı olarak sorun.

Deprem, taşkın ve heyelan riski

Mersin İRAP'ına göre Tarsus'un kuzeydoğusunda ve doğusunda uzanan faylar deprem üreten aktif faylar arasında; plan, bölgedeki fayların parçalı ve küçük olduğunu, son yüzyılda bu bölgede oluşan depremlerin 5,5'ten küçük olduğunu yazıyor. Plan ayrıca 1998'deki 6,2 büyüklüğündeki Adana-Ceyhan depreminin Tarsus'ta hasara yol açtığını ve Erdemli-Mersin-Tarsus arasındaki kıyı şeridindeki yerleşimlerin genelde gevşek, sıkı tutturulmamış zeminler üzerinde olduğu için depremde daha tehlikeli olduğunu belirtiyor. Tarsus için mahalle bazında resmî bir mikrobölgeleme haritası bulamadık.

Tarsus'un en somut riski taşkın. İRAP'taki DSİ kayıtlarına göre Berdan Çayı 25 Aralık 1968, 5 Mayıs 2000, 21 Kasım 2001 ve 31 Ekim 2006'da taştı; 6 Ocak 2021'deki aşırı yağışta Tarsus'ta da çok sayıda konut ve iş yerini su bastı. Planın ilçe merkezi dere ağı modellemesine göre Tarsus-1, Tarsus-2, Kocadökük dereleri, Kanal 2, Kanal 6 ve Berdan Çayı'nda 500 yıllık taşkında yerleşim alanında geniş su yayılımı oluşuyor. Planın kötü senaryosu, Berdan Çayı'nın seddelerinin zayıflaması sonucu yaşanacak bir taşkın.

Kırsalda heyelan var. İRAP'taki afete maruz bölge kararları listesinde Tarsus'tan Kaburgediği, Taşçılı, Kızılçukur/Tosrumlu, Çukurbağ/Sarışık (2019) ve Boztepe (2020) heyelan nedeniyle yer alıyor.

Yapı stoğu

İRAP'taki Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin 2020 tablosunda Tarsus'ta 32.608 bina, 37.538 müstakil yapı, 484 site girişi ve 10.307 arsa kaydı var; ilçenin toplam kaydı 108.884. Bina yaşı ve kat sayısını veren bir dağılım planda yok. Tarsus'ta kaç binanın 2000 öncesi yapıldığını ya da kaçının riskli bulunduğunu gösteren resmî bir sayı bulamadık.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

İmar durumu, yapı ruhsatı ve İsmetpaşa projesi için muhatap Tarsus Belediyesi. Belediyenin sitesinde ayrı bir kentsel dönüşüm müdürlüğünün iletişim bilgisini bulamadık; başvurmadan önce hangi birimin dosyanıza baktığını belediyeye sorun. Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı Yenişehir'deki Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün işi; adres ve telefon Mersin il rehberinde.

Proje sınırını sorun. Parseliniz İsmetpaşa ya da Duatepe gibi bir proje alanındaysa ya da Büyükşehir'in strateji belgesinde öncelikli alan çıkarsa, müteahhitle tek başına yaptığınız sözleşme proje kararıyla çelişebilir. İmzalamadan önce durumu belediyeden ve Büyükşehir'den yazılı olarak öğrenin.

Taşkın ve zemin maliyetini sözleşmeye yazdırın. Berdan Çayı ve ilçe merkezindeki derelere ve kanallara yakın parsellerde projede taşkın kotunu, ovada ise zemin etüdünde sıvılaşma değerlendirmesini isteyin. Etüdü kimin yaptıracağı ve çıkabilecek ek temel maliyetini kimin karşılayacağı sözleşmede yazılı olsun.

Teminat isteyin. İsmetpaşa örneği, bir projenin ruhsattan yıllar sonra bile başlamayabileceğini gösteriyor. Teslim süresi, gecikme cezası, kira yardımının kimden ve ne kadar süre ödeneceği ve müteahhidin satış sınırı sözleşmede açık olsun. Tarsus için ilçeye özgü ortalama bir kat karşılığı oranı yayımlayan güvenilir bir kaynak bulamadık.

Kredi ve hibe yok. Yarısı Bizden yalnız İstanbul'da geçerli. Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Mersin bu listede değil. Kanuni korumalar (satış sınırı, fesih hakkı, teminat) il rehberinde.