Seyhan'da kentsel dönüşüm 2026: Barbaros–Bey, eski ruhsatlar ve alüvyon zemin

Seyhan'da dönüşüm nasıl ilerliyor

Seyhan, Adana'nın eski kent merkezini ve güney aksını taşıyan ilçe. Burada dönüşüm iki ayrı hukuki yoldan yürüyor. Bina bazlı dönüşümde malikler, lisanslı kuruluşun riskli yapı tespitinden sonra 6306 sayılı Kanun'un salt çoğunluk kurallarıyla müteahhitle kat karşılığı anlaşıyor. Alan projelerinde ise belediye ya da Bakanlık bir mahallenin tamamını veya bir bölümünü topluca ele alıyor; Seyhan'daki en büyük örnek TOKİ ile yürütülen Barbaros–Bey projesi.

Seyhan'da lisanslı kuruluşlarca riskli bulunmuş bina sayısını gösteren resmî bir veri bulamadık. Binanızın yaşı ya da bulunduğu mahalle fikir verse de hukuken tek geçerli ölçü lisanslı kuruluşun tespiti. Tespit, itiraz süresi ve kira yardımı kuralları Adana il rehberinde.

2026'da gündemi büyük ölçüde Barbaros ve Bey mahalleleri belirliyor. Gazete Vatan'ın 15 Ocak 2026 haberine göre bu iki mahallede 'ada bazlı' dönüşüm modeli hızlandı; Barbaros'ta ana caddeye cepheli eski yapılar için Mart 2026'ya kadar tahliye süresi tanındı ve hak sahipleri geçici kira yardımıyla Sarıçam bölgesine yönlendirildi. Aynı haber, daha önce riskli alan ilan edilen bölgelerde Bakanlık ve özel sektör iş birliğiyle yürütülen projelerin sona geldiğini yazıyor; hangi mahalleler olduğunu belirtmiyor.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Seyhan'da kullanılamıyor: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuzda kredi illeri İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa; Adana listede yok. Ekim 2026 itibarıyla Adana'yı kapsamaya alan bir karar bulamadık; ayrıntılar Adana il rehberinde.

Başvuru: belediyede hangi birim

Seyhan Belediyesi'nde ayrı bir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü bulunuyor. Belediyenin iletişim sayfasının 11 Ekim 2024 tarihli arşiv kaydına göre müdürlüğün adresi Sucuzade Mahallesi, Saydam Caddesi, Saydam İş Merkezi (Yapı Kredi Bankası üstü) No: 104/A Kat: 2 Daire: 2-3, Seyhan; telefonu 0 539 575 08 43, e-postası kentseldonusum@seyhan.bel.tr. Belediyenin sitesine Ekim 2026'da doğrudan erişemedik; bu bilgilerin güncel olup olmadığını santralden teyit edin.

Aynı kayda göre belediyenin merkez binası Döşeme Mahallesi, Turhan Cemal Beriker Bulvarı No: 57, Seyhan; santral 0 322 432 74 74, Seyhan İletişim Merkezi ve WhatsApp hattı 444 0 191, e-posta halkmasasi@seyhan.bel.tr. Çalışma saatleri hafta içi 08.30–17.00.

Yeni binanın yapı ruhsatı ve imar işleri belediyenin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nde; müdürlük, belediyenin Kasım 2025 tarihli arşivlenmiş müdürlükler listesinde yer alıyor. Parselin imar durumunu belediyenin keos.seyhan.bel.tr adresindeki imar durumu sorgu ekranından da görebilirsiniz. Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı ise Çukurova'daki Adana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün işi.

Barbaros–Bey, riskli alanlar ve Döşeme

Barbaros–Bey: Seyhan Belediyesi'nin Karar'ın 9 Nisan 2026'da aktardığı açıklamasına göre proje, belediye ile TOKİ arasında 18 Şubat 2016'da imzalanan protokolle başladı ve 6306 değil, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesine (kentsel dönüşüm ve gelişim alanı) dayanıyor. Hak sahiplerine konut, ticari birim ya da nakit seçeneği sunuldu; anlaşılan mülklerin tapuları TOKİ adına tescil edildi. Uzlaşılamayan mülkler için 2021'de TOKİ'nin talebiyle kamulaştırma davaları açıldı, bedelleri mahkemenin atadığı bilirkişiler belirledi ve belediyeye göre yargı süreci sürüyor.

Projenin ölçeği için Haber7'nin 22 Mart 2016 haberi, Yeşil Vadi Evleri adlı proje için 4.080 konut ve 1.785 hak sahibi rakamını ve 2.811 konut ile 317 dükkânın yıkılacağını aktarıyor; hedef o gün 2017'de bitirmekti. Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin 3 Haziran 2026'da TBMM'de 2.811 konutun yıkıldığını, yerine 4.080 konut yapılacağının açıklandığını, ancak projenin hâlâ tamamlanmadığını ve çok sayıda hak sahibinin yeni evine kavuşamadığını söyledi. Teslim edilen konut sayısını gösteren resmî bir veri bulamadık.

Riskli alanlar: Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararlarıyla 2013'te Seyhan'da Fatih Mahallesi'nin bir bölümü (17 Ağustos 2013, karar 2013/5178), 2000 Evler Mahallesi'nin bir bölümü (12 Ekim 2013, karar 2013/5293) ve İsmetpaşa Mahallesi'nin bir bölümü (1 Aralık 2013, karar 2013/5618) riskli alan ilan edildi. Şevkin, 16 Haziran 2022'deki konuşmasında 2013'te riskli alan ilan edilen Köprülü Mahallesi'nde vatandaşların dokuz yıldır kaos yaşadığını ve ilan öncesinde etüt yapılmadığını ileri sürdü. Bu alanların bugünkü uygulama durumunu gösteren resmî bir metin bulamadık.

Döşeme: Yeni Akit'in 9 Şubat 2020 haberine göre dönemin belediye başkanı Akif Kemal Akay, yaklaşık 110 dönümlük alanda 1.070 hak sahibinin bulunduğu Döşeme Mahallesi için tescilli binaların korunup eski binaların yenileneceği bir proje açıkladı. Bu projenin 2024 sonrası durumuna dair bir kaynak bulamadık. Bu alanlarda TOKİ'nin Barbaros–Bey dışında yürüttüğü güncel bir Seyhan projesi de bulamadık.

6 Şubat depremi: yıkılan binalar ve Seyhan ruhsatları

Çukurova Üniversitesi'nin 17 Şubat 2023 saha incelemesine dayanan ön raporuna göre depremlerde Adana genelinde 13 bina yıkıldı; bunların 11'i Çukurova ilçesinin Güzelyalı, Huzurevleri ve Yurt mahallelerindeydi ve 418 kişi hayatını kaybetti. Rapor, yıkılan binaların hepsinin 27 Haziran 1998 Adana-Ceyhan depreminden önce yapıldığını ve ağırlıklı olarak 12-16 katlı olduğunu yazıyor.

Bu binaların bir kısmı bugün Çukurova sınırında olsa da ruhsatları Seyhan Belediyesi'nden çıktı ve davalar Seyhan'ın eski imar yöneticilerine uzanıyor. Evrensel'in 30 Haziran 2026 haberine göre Güzelyalı'daki 15 katlı Mete Apartmanı'nda 12 kişi öldü; binanın 5 Aralık 1997 tarihli ruhsatını Seyhan Belediyesi'nin eski imar müdürü onaylamıştı. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesi 18 Eylül 2025'te müteahhit ve inşaat mühendisine 12 yıl 2 ay 20'şer gün hapis verdi; eski imar müdürü hakkında da 22 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle dava açıldı.

BirGün'ün AA'dan aktardığı 18 Kasım 2025 haberine göre Çukurova'da 2 kişinin öldüğü Kubilay Apartmanı davasında savcı, müteahhit, inşaat mühendisi, eski Seyhan Belediyesi imar müdürü ve belediyenin bir büro personeli için 22 yıl 6 aya kadar hapis istedi; dava Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nde sürüyordu.

Malik için pratik sonuç: Seyhan'da 1998 öncesi ruhsatlı, çok katlı binalarda oturuyorsanız deprem raporu ya da binanın görünüşü değil, lisanslı kuruluşun riskli yapı tespiti esas. Binanızın ruhsat tarihini ve statik projesini belediye arşivinden isteyin; bu, hem tespit hem müteahhitle pazarlık için işe yarıyor.

Zemin: güney Adana'nın alüvyonu

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Dr. Mehmet Tatar, Gazete Vatan ve Cumhuriyet'in 5 Ağustos 2026 haberlerinde güney Adana'nın, yani Seyhan, Yüreğir ve Sarıçam'ın bir kısmının daha riskli olduğunu, bu alanın 'ayrışık zemin dediğimiz' alüvyon zeminlerden oluştuğunu, daha sağlıklı zeminlerin kuzey Adana'da bulunduğunu söyledi. Tatar, Adana'da 7 ve üzeri bir deprem riski görmediğini de belirtti; buna karşın binaların yeterince sağlam ve yönetmeliğe uygun yapılmadığını vurguladı.

Çukurova Üniversitesi raporunda Prof. Dr. Sedat Türkmen ve Prof. Dr. Hasan Çetin, depremin etkisinin zayıf, alüvyon zeminlerde ve ovalarda çok daha yıkıcı olduğunu yazıyor. Aynı rapor, 2023'te binaların yıkıldığı Çukurova'daki sahalarda yeraltı suyu derinde olduğu için sıvılaşma kanıtı bulunmadığını belirtiyor; yani o yıkımlar zeminin sıvılaşmasından değil, yapı kalitesi ve zemin büyütmesinden kaynaklandı. Seyhan nehri çevresindeki alüvyon için yayımlanmış, mahalle ölçeğinde resmî bir sıvılaşma ya da mikrobölgeleme haritası bulamadık.

Pratik sonuç: Seyhan'da yeni binanın temel tipi ve maliyeti parselin kendi zemin etüdüne bağlı. Nehre ve güneye yakın parsellerde etüdün sondaja dayalı olmasını ve yeraltı suyu seviyesini göstermesini isteyin; komşu binanın etüdüne güvenmeyin.

Kat karşılığında Seyhan'da nelere dikkat

Binanızın bir alan projesinin içinde olup olmadığını önce öğrenin. Barbaros–Bey örneği, 5393'ün 73. maddesine dayanan alan projelerinde anlaşmayan malikler için kamulaştırma yolunun açık olduğunu ve sürecin on yılı bulabildiğini gösteriyor. Riskli alan ilan edilmiş Fatih, 2000 Evler, İsmetpaşa ya da Köprülü'de veya bu projelere komşu bir adadaysanız, müteahhitle imzadan önce imar durumu belgesini ve parselin bir proje sınırında kalıp kalmadığını Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nden yazılı sorun.

Sözleşmeye bu ihtimali yazın. Binanız sonradan bir alan projesine alınırsa sözleşmenin ne olacağı ve müteahhide yapılan masrafların akıbeti baştan belirlenmeli. Alan projelerinde payınızın konut mu, ticari birim mi, nakit mi olacağının hesabını yazılı isteyin.

Zemin ve taşınma maliyetini teklife bağlayın. Zemin etüdünü kimin, ne zaman yaptıracağı ve çıkacak ek temel maliyetini kimin karşılayacağı sözleşmede yazmalı. Gazete Vatan'ın 15 Ocak 2026 haberi, Seyhan ve Yüreğir'den aynı anda binlerce ailenin taşınmasının kiraları yukarı çekebileceği uyarısını aktarıyor; inşaat süresince kira desteğini kimin, ne kadar ödeyeceğini netleştirin.

Kanuni korumalar (müteahhidin satış sınırı, fesih hakkı, teminat) ve kira yardımı tutarı Adana il rehberinde. Kredi Adana'ya açılırsa yeni binada temel imalatına başlanmamış olması şartı arandığından, sözleşmede bu ihtimali bir maddeyle düzenlemek işinizi kolaylaştırır.