Gölbaşı'nda kentsel dönüşüm 2026: sıvılaşma, rezerv alan ve TOKİ

Depremin Gölbaşı'ndaki etkisi: zemin çöktü

Gölbaşı'nda yıkımı büyüten şey zemin oldu. İşçi Haber'in AA kaynaklı 3 Şubat 2024 haberinde Muş Alparslan Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi İskender Dölek, ilçede depremlerde yaklaşık 500 kişinin hayatını kaybettiğini, 3 binden fazla binanın yıkıldığını ya da oturulamaz hâle geldiğini söyledi. Dölek'e göre sıvılaşan zemin jöle gibi davrandı; bazı binalar bütünlüğü bozulmadan 1–1,5 metre farklı yönlere eğildi.

Aynı haberde dönemin Gölbaşı Kaymakamı Tarık Buğra Seyhan, ilçenin göle yakın kısmında ciddi zemin sıvılaşması olduğunu söyledi. TRT Haber'in 23 Eylül 2024 haberine göre iş yerlerinin ağırlıkta olduğu ilçe merkezi sıvılaşma nedeniyle yıkıldı.

Vikipedi'ye göre Gölbaşı, Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde yer alıyor; Vikipedi'deki TÜİK serisine göre ilçenin 2020 nüfusu 50.204, şehir nüfusu 33.263. Depremden sonraki güncel ilçe nüfusunu doğrulanmış bir kaynakta bulamadık. Depremin ilçedeki hasarını yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı olarak ayrı ayrı veren resmî bir ilçe tablosu da bulamadık.

Zemin etüdü ve imar kısıtları

Depremden sonra ilçenin büyük kısmı imara kapatıldı. Haberler.com'da yayımlanan AA'nın 3 Eylül 2024 haberinde Kaymakam Seyhan, ilk zamanda şehrin üçte ikisinin imara kapatıldığını söyledi. Ardından bilimsel bir heyet ilçede 120 noktada sondaj ve zemin etüdü yaptı.

Sonuç iki bölgeli bir kat sınırı oldu: Seyhan'ın anlatımıyla halkın 'asfaltın altı' dediği bölgede zemin+2, 'asfaltın üstü' dediği bölgede zemin+3 kat. Fayın geçtiği hattın iki yanında toplam 47 metrelik bir tampon bölge imara kapatılacak; göle yakın kısım da kapalı. Yeni yapılarda bodrum şartı var. Bakanlık ilçede mikro imar çalışması yaptı; ruhsatlandırmanın bu çalışma belediyeye geldikten sonra başlayacağı söylendi.

Bu, kat karşılığı hesabını doğrudan değiştiriyor. Depremden önce daha yüksek katlı olan bir binanın yerine aynı parselde artık en fazla zemin+2 ya da zemin+3 bina yapılabiliyorsa bağımsız bölüm sayısı azalır. Parselinizin hangi bölgede kaldığını ve güncel kat sınırını belediyeden alacağınız imar durumu belgesiyle öğrenin; 2024 haberindeki kuralların sonradan değişip değişmediğini doğrulayamadık.

Çarşı ve Cumhuriyet Mahallesi: rezerv alan

İlçe merkezindeki çarşı için Bakanlık rezerv alan çalışması başlattı. TRT Haber'in 23 Eylül 2024 haberine göre Kaymakam Seyhan, alanda 518 konut ve yaklaşık 417 iş yeri bulunduğunu, alanın tamamen yıkılıp altı dükkân üstü konut olacak şekilde tek tip binalarla yeniden yapılacağını söyledi. Bakanlığın, hak sahiplerine mümkünse aynı cepheden ve aynı metrekarede yer vermeye çalıştığı belirtildi.

Aynı habere göre projenin başlaması için hak sahiplerinin yüzde 70'ten fazlasının muvafakat vermesi gerekiyordu. Seyhan, projenin büyük kısmının hibe olduğunu ve konutların 2 yıl ödemesiz, 18 yıl vadeli, sıfır faizli olacağını söyledi. Muvafakat oranının tutup tutmadığını ve projenin son durumunu gösteren bir duyuru bulamadık.

Rezerv alanda inşaat görünür aşamada. Haberler.com'un 23 Ağustos 2026 haberine göre Gölbaşı Kaymakamı Kadir Algın, Cumhuriyet Mahallesi Turan Özdemir Caddesi'ndeki rezerv alanda yapılan 79 konut ve 77 iş yerinden oluşan projeyi inceledi; çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını ve projenin bitme aşamasına geldiğini söyledi. Bu projenin 2024'te anlatılan çarşı projesinin bir etabı olup olmadığını doğrulayamadık.

Kalıcı konutlar: Yukarı Çöplü, Harmanlı ve köyler

Konutların bir kısmı şehrin dışında yapıldı. soL Haber'in 9 Ekim 2025 haberine göre ilçenin bazı bölgelerinde yerinde dönüşüme izin verilmedi ve zemin etütleri sonucunda yeni deprem konutlarının Yukarı Çöplü mevkiinde yapılmasına karar verildi. Habere göre konutlar tamamlanmadan teslim edilmeye başlandı; bazı bloklarda elektrik ve su tesisatı bitmeden anahtar verildi.

Sorunlar sürdü. soL Haber'in 8 Aralık 2025 haberinde depremzedeler, ilk ciddi yağışta bazı binaların zemin katlarını su bastığını, konutların şehrin 7–8 kilometre dışında olduğunu ve aidatın 890 liradan 1.200 liraya çıktığını anlattı. Alanın köy statüsünde olması nedeniyle ilçe ve il belediyesinin sorumluluğu birbirine attığı da söylendi. Yeni Akit'in 18 Ekim 2026 haberine göre sakinler site yönetimini Kaymakam Algın'a şikâyet etti; Kaymakam inceleme başlatacağını söyledi.

Başka teslimler de var. Gölbaşı Kaymakamlığı'nın 14 Ekim 2026 duyurusuna göre Harmanlı Beldesi'nde Yeni Mahalle Kalıcı Konutları'nın anahtarları törenle hak sahiplerine verildi; konut sayısı duyuruda yok. Son Dakika'nın 9 Eylül 2026 haberine göre Aktoprak, Meydan, Hamzalar ve Karabahşili köyleri ile Kumlu ve Çayır mezralarındaki kalıcı köy konutlarının çevresinde taş duvar çalışmaları sürüyordu.

Sosyal konut ayrı bir program. Milli Gazete'nin haberine göre TOKİ'nin 250 Bin Sosyal Konut Projesi kapsamında Yukarı Çöplü 272 konutluk proje ile Gölbaşı 16 Konut Projesi'nde satışa çıkarılan 121 konut için konut belirleme kurası 9 Eylül 2026'da 267 hak sahibiyle çekildi. Bu konutlar hak sahipliğiyle verilen deprem konutlarından farklı; başvuru ve ödeme koşulları ayrı.

Başvuru ve kat karşılığında dikkat

Gölbaşı Belediyesi'nin sitesinde dönüşüm ya da imar işlerine bakan birimin adını ve telefonunu doğrulayamadık. Belediyenin yazışma adresi Cumhuriyet Mahallesi, Karaağaç Caddesi No: 5, Gölbaşı; santral telefonu 0416 781 61 00. Sitede çevrim içi imar durumu sorgulama bağlantısı var. Rezerv alan, riskli yapı itirazı ve 6306 kira yardımı için muhatap Adıyaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü; kira yardımı tutarı ve genel kurallar Adıyaman il rehberinde.

Zemin etüdünü sözleşmenin merkezine koyun. Gölbaşı'nda sıvılaşma, bodrum şartı ve kat sınırı yeni binanın temel tipini ve maliyetini belirliyor. Etüdü kimin yaptıracağını, sonucunda çıkacak ek temel ya da zemin iyileştirme maliyetini kimin karşılayacağını yazılı hâle getirin; komşu parselin etüdüne güvenmeyin.

Kat sınırını hesaba katın. Teklifleri, güncel imar durumu belgesindeki kat sayısına göre karşılaştırın; eski binanızdaki daire sayısı yeni planla yakalanamayabilir. Gölbaşı için yayımlanmış bir kat karşılığı paylaşım oranı bulamadık.

Rezerv alan içindeyseniz ayrı yol: parselinizin çarşı rezerv alanında olup olmadığını, muvafakat ve hak sahipliği koşullarını İl Müdürlüğü'nden öğrenin. Kredi: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuza göre Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa'yla sınırlı; Adıyaman listede yok.