Şehzadeler'de kentsel dönüşüm 2026: 5 mahalle riskli alanı, TOKİ

Şehzadeler'de dönüşüm nasıl ilerliyor

Şehzadeler, Manisa'nın en eski yerleşim alanlarını içine alan merkez ilçesi. Bakanlığın 2025 tarihli plan raporuna göre ilçede 67 mahalle var, yüzölçümü yaklaşık 515 km² ve TÜİK'in 2024 verisine göre nüfusu 166.228. Belediyenin 2025–2029 Stratejik Planı da ilçenin yapı stoku için açık bir tespit yapıyor: tarihî niteliği ağır bastığı ve sit alanı olduğu için Şehzadeler'de yeni yapılaşma az.

Dönüşüm ilçede iki yoldan ilerliyor. Birincisi Bakanlık, TOKİ ve belediyenin birlikte yürüttüğü beş mahallelik riskli alan projesi; ayrıntıları aşağıda. İkincisi, riskli alan dışındaki apartmanlarda maliklerin lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti yaptırıp müteahhitle kat karşılığı anlaştığı bina bazlı dönüşüm. Riskli yapı tespiti, salt çoğunluk kararı, Bakanlık kira yardımı ve il müdürlüğünün adresi Manisa il rehberinde.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Manisa'yı kapsıyor; Haziran 2026 tarihli resmî malik kılavuzu Manisa'yı proje illeri arasında sayıyor. Kredi riskli yapı maliklerine yönelik; başvurunun Manisa'da açılıp açılmadığı ve şartlar il rehberinde. Şehzadeler'den kaç başvuru yapıldığını gösteren ilçe bazında bir veri bulamadık.

Başvuru: belediyede hangi birim

Şehzadeler Belediyesi'nde 'Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü' adlı bir birim yok. Belediyenin birim müdürleri sayfasında Ekim 2026 itibarıyla 26 müdürlük sayılıyor; dönüşümle ilgili olanlar İmar ve Şehircilik Müdürlüğü (Müdür Adem Durukan Duru), Plan ve Proje Müdürlüğü (Müdür Ender Som) ve Afet İşleri ve Risk Yönetimi Müdürlüğü. Riskli alanın kira yardımıyla ilgili Mayıs 2026 meclis teklifini Plan ve Proje Müdürlüğü hazırladı. Stratejik Plan'da kentsel dönüşüm hedefinin sorumlu birimi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü olarak gösteriliyor.

Belediyenin ana hizmet binası 1. Anafartalar Mahallesi, Ergen Caddesi No:2, Şehzadeler adresinde. Sitede müdürlükler için ayrı telefon verilmiyor; santral 0236 250 11 00, Çözüm Merkezi 444 9 045. İmar durumu ve ruhsat başvuruları belediyenin e-İmar sisteminden de yapılabiliyor.

Riskli yapı raporuna itiraz, Bakanlık kira yardımı ve kredi bilgisi için muhatap Manisa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile aynı binadaki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Manisa İrtibat Ofisi. Adresleri Manisa il rehberinde.

Beş mahalle riskli alanı: karar, TOKİ inşaatı ve kira yardımı

Bayındırlık, Gediz, Dilşikar, İshakçelebi ve Kocatepe mahallelerindeki 36,5 hektarlık alan, mülga Bakanlar Kurulu'nun 17 Ekim 2016 tarihli ve 2016/9393 sayılı kararıyla 6306'ya göre riskli alan ilan edildi. Belediyenin 5 Mayıs 2026 meclis kararında aktarıldığına göre Bakanlık, 20 Aralık 2016 tarihli Olur'la hak sahiplerinin tespiti, anlaşma yapılması ve kira yardımı işlerini yürütmesi için Şehzadeler Belediyesi'ni geçici olarak yetkilendirdi. Alanın 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları Bakanlıkça 14 Temmuz 2021'de onaylandı.

Proje yavaş ilerledi. Milli Gazete'nin 8 Haziran 2020 haberine göre dönemin Bakanı Murat Kurum alanda yaklaşık 1.769 bağımsız bölüm olduğunu, projenin üç etapta yürütüleceğini ve 600 konutluk ilk etabın o yılın sonuna kadar başlatılmasının hedeflendiğini söyledi. Cumhuriyet'in 25 Şubat 2023 haberine göre birinci etapta İshakçelebi ve Kocatepe'deki binalar 11 Şubat 2022'de yıkıldı, ihale ise ancak Aralık 2022'de yapılabildi; haber tarihinde enkaz hâlâ kaldırılmamıştı.

İnşaat bugün sürüyor. Turgutlu Haber'in 20 Mayıs 2025 haberine göre AK Parti Manisa Milletvekili Murat Baybatur, Bayındırlık ve İshakçelebi'deki TOKİ inşaatını inceledi; projede 685 konut ve 35 dükkân yapılıyor. Yeni Birlik'in 20 Nisan 2026 haberine göre inşaat tozundan Dilşikar, Ege ve Kocatepe mahallelerinin sakinleri şikâyetçiydi; TOKİ, Şehzadeler Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi temizlik için ortak bir koordinasyon masası kurdu. Konutların teslim tarihi ve ikinci, üçüncü etapların takvimi için yayımlanmış resmî bir metin bulamadık.

Kira yardımı belediye üzerinden ödeniyor. Şehzadeler Belediye Meclisi'nin 5 Mayıs 2026 tarihli ve 82 sayılı kararına göre Bakanlık, 14 Nisan 2026 tarihli Olur'la belediyeye 6306 kapsamındaki işler için 20 milyon TL kaynak ayırdı. Meclis bu kaynakla, anlaşma sağlanan hak sahiplerine anahtar teslimine kadar tapulu hak sahipleri için aylık 5.500 TL, işgalci hak sahipleri için 3.666,66 TL kira yardımı yapılmasını oy birliğiyle kabul etti. Aynı karar, birinci etaptaki inşaattan etkilendiği için tahliye edilen hak sahiplerine de kira yardımı yetkisinin 10 Şubat 2022 tarihli Olur'la belediyeye verildiğini aktarıyor.

2025 plan değişikliği: tonozlu yapılar, eski mezarlıklar, yollar

Bakanlığın Manisa İl Müdürlüğü sitesinde Nisan 2026'da yayımlanan 2025 tarihli 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan değişikliği raporları, riskli alanın bir kısmında planın yeniden düzenlendiğini gösteriyor. Gerekçelerden biri, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 30 Temmuz 2025 tarihli ve 22492 sayılı kararı. Kurul, İshakçelebi Mahallesi 101 ada 1 parseldeki iki tonozlu yapı kalıntısını korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil etti; bu alan öneri planda park yapıldı.

Raporlara göre eskiden mezarlık olarak bilinen ve düzensiz yapılaşmaya konu olan alanlar 'Pasif Yeşil Alan' yapıldı ve yapılaşmaya kapatıldı. Planla TOKİ konutlarının inşaat sahası (vaziyet planı) arasında uyumsuzluklar bulundu; cami alanı 2.462 m² korunarak yeniden yerleştirildi, bazı 7 metrelik yollar kaldırıldı, ana yollar 12 metreye çıkarıldı, otopark ve üç trafo alanı eklendi.

Bunun maliklere somut etkisi var. 1/1000 raporundaki alan tablosuna göre değişiklik bölgesinde konut alanı 45.271 m²'den 43.613 m²'ye, konut-ticaret alanı 19.267 m²'den 17.194 m²'ye indi; park, pasif yeşil, yol ve otopark alanları arttı. Mer'i uygulama planında konut ve ticaret-konut alanları için emsal 1,50 ve en fazla 6 kat (BL-6) olarak gösteriliyor. Parseliniz bu bölgedeyse, değişiklikten sonra parselinize hangi kullanımın düştüğünü İl Müdürlüğü'nden yazılı öğrenin.

Deprem ve zemin: Spil Dağı yamacı ve heyelan

Şehzadeler'in eski mahalleleri Spil Dağı'nın eteğinde. Bakanlığın plan raporuna göre riskli alan, kuzeye doğru eğimli bir yamaçta, küçük parselli ve dağınık bir yerleşim. Bakanlığın 24 Aralık 2024'te onayladığı, Manisa merkezde yaklaşık 6.008 hektarı kapsayan imar planına esas mikrobölgeleme etüdüne göre alanda heyelan ve kaya düşmesi sorunları görülebilir; bu sorunlar mühendislik önlemleriyle önlenebileceği için alan 'önlem alınabilecek nitelikte heyelan ve kaya düşmesi sorunlu alan' (ÖA-2.3) sınıfında.

Bu risk kâğıt üzerinde kalmadı. TRT Haber'in 3 Kasım 2023 haberine göre birinci etap inşaatının yakınındaki 2013. Sokak'ta kazı çalışmaları nedeniyle heyelan riski tespit edildi; yolda ve bazı evlerin duvarlarında çatlaklar görüldü, beş aile tahliye edildi ve belediye bölgeyi trafiğe kapattı.

Fay tarafında Yeni Şafak'ın 3 Eylül 2026 haberine göre Manisa fayı, Spil Dağı eteklerinde Organize Sanayi Bölgesi'nin Gürle mevkii yakınlarından başlayıp yaklaşık 130 kilometre boyunca uzanıyor ve Turgutlu'da Kemalpaşa'dan gelen fayla kesişiyor. Haberde Şehzadeler adı ayrıca geçmiyor. Sındırgı depremlerinin Şehzadeler'deki hasarına dair ilçe ölçeğinde resmî bir veri bulamadık; Manisa geneli bilanço il rehberinde.

Kat karşılığında Şehzadeler'de nelere dikkat

Önce binanızın riskli alan sınırında olup olmadığını öğrenin. Kocatepe, Gediz, Bayındırlık, İshakçelebi ya da Dilşikar'daysanız sınır kararın ekindeki kroki ve koordinatlarda; bina bazlı bir müteahhitle anlaşmadan önce durumu İl Müdürlüğü'nden ya da belediyenin Plan ve Proje Müdürlüğü'nden yazılı sorun. Alan içindeyseniz muhatabınız proje; hak sahipliği ve kira yardımı da belediye üzerinden yürüyor.

Yamaçtaki parsellerde zemin ve heyelan önlemlerinin maliyetini baştan bağlayın. Mikrobölgeleme bu kesimi önlem alınarak yapılaşılabilecek alan sayıyor; istinat, drenaj ya da özel temel gerekebilir. Teklifte zemin etüdünü kimin yapacağı ve etütten çıkan ek maliyetin kime ait olacağı yazılı olsun. Komşu binanın etüdüne güvenmeyin.

Tarihî doku ve sit alanı kısıtlarını erken kontrol edin. Belediyenin Stratejik Planı ilçenin önemli bir bölümünün sit alanı olduğunu yazıyor; tescilli bir yapıya ya da koruma alanına komşu parsellerde koruma kurulu izni gerekebilir ve bu, projeyi ve süreyi değiştirir. Teklif almadan önce parselinizin yürürlükteki imar durumunu belediyeden yazılı alın.

Dünya Bankası kredisini düşünüyorsanız müteahhide krediyle çalışmayı kabul edip etmediğini teklif aşamasında sorun; kılavuza göre müteahhidin ruhsattan sonra projeyi sisteme kaydetmesi gerekiyor. Şehzadeler Belediyesi'nin Ekim 2026'da kabul ettiği 2027 ücret tarifesine göre 1 Ocak 2027'den itibaren kentsel dönüşüm kanununa tabi işlerde kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesis ücreti ile yıkım-kazı izin belgesi ücreti alınmayacak.