Şahinbey'de kentsel dönüşüm 2026: belediye projeleri, Güneyşehir ve kat karşılığı

Şahinbey'de dönüşüm nasıl ilerliyor

Şahinbey, Gaziantep'in en kalabalık ilçesi. Belediyenin tanıtım sayfasına göre ilçede 181 mahalle var ve 2024 itibarıyla nüfus 946.812. 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra belediye, Bakanlık ekiplerinin ağır hasarlı bulup bildirdiği binaları yıktı. Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu, belediyenin 27 Şubat 2023 tarihli haberinde Gaziantep merkezinin diğer illere göre 'olabildiğince az hasarla' kurtulduğunu, az hasarlı binalara dönülebildiğini, orta hasarlılarda güçlendirme yapılacağını ve ağır hasarlıların tamamının yıkılacağını söyledi.

Şahinbey'de kaç binanın ağır hasar aldığını ve kaçının yıkıldığını gösteren ilçe bazında resmî bir veri bulamadık. İl geneli rakamlar, sona eren yerinde dönüşüm desteği ve deprem konutları Gaziantep il rehberinde. Şahinbey'de yapılan TOKİ deprem konutlarına ait ilçe bazında bir proje listesi de bulamadık.

Depremden sonra ağır hasar raporu almış ya da yaşlı bir binada oturan malik için bugünkü yol 6306 sayılı Kanun: lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti, salt çoğunlukla karar ve müteahhitle kat karşılığı anlaşma. Tespit, itiraz, kira yardımı ve 4 Şubat 2026'daki toplantıya çağrı zorunluluğu Gaziantep il rehberinde anlatılıyor.

Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Şahinbey'de kullanılamıyor: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuzda kredi illeri İstanbul, İzmir, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sakarya ve Manisa; Gaziantep listede yok. Ekim 2026 itibarıyla Gaziantep'i kapsamaya alan bir karar bulamadık.

Belediyenin kendi dönüşüm modeli: kamulaştırma ve alan projeleri

Şahinbey Belediyesi depremden çok önce, gecekondu ve çarpık yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde kendi dönüşüm projelerini yürütüyordu. Mynet'te yayımlanan 18 Ocak 2013 tarihli ajans haberine göre Tahmazoğlu, Nuripazarbaşı, Yazıcık-Türktepe, Güzelvadi ve Perilikaya-Serinevler olmak üzere dört bölgede yaklaşık 2.800 konutun yıkılacağını, bunlardan 1.955'iyle anlaşıldığını ve 1.631'inin yıkıldığını söyledi. Aynı açıklamaya göre maliklerle yüzde 98 oranında anlaşma sağlanmış, anlaşılamayanlar için mahkeme yoluna gidilecekti; evi yıkılanlara Etiler'de 296 ve Serinevler'de 300 konut alternatif olarak hazırlanmıştı.

Mynet'te yayımlanan 10 Aralık 2018 tarihli ajans haberine göre çalışmalar dokuz bölgeye yayıldı ve Tahmazoğlu o tarihe kadar 8.228 evin kamulaştırılıp yıkıldığını açıkladı. 16 Ekim 2016 tarihli bir başka ajans haberinde, Özdemirbey Caddesi'nin genişletilmesiyle bağlantılı olarak Kahvelipınar Mahallesi'nde kamulaştırma ve yıkımın yüzde 85'e, Kıbrıs Mahallesi'nde yüzde 65-70'e ulaştığı aktarılıyor.

Bu model, 6306'daki bina bazlı kat karşılığından farklı işliyor: belediye taşınmazı kamulaştırıyor ya da malikle uzlaşarak alıyor, karşılığında para veya belediyenin yaptığı başka bir konutu öneriyor. Belediyenin Emlak ve İstimlak Müdürlüğü Yönetmeliği, dönüşüm ihtiyacı olan bölgelerin tespitini, alanların Belediye Kanunu'nun 73. maddesine göre 'Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı' ya da 6306'ya göre riskli alan veya rezerv yapı alanı ilan edilmesine yönelik çalışmaları, kıymet takdiri, kamulaştırma, tahliye ve yıkımı bu müdürlüğün görevleri arasında sayıyor. Yönetmelik ayrıca yerinde dönüşüm yapılan proje alanlarında malikin taşınmazıyla belediyenin yapacağı konut arasında trampa sözleşmesi ve kira yardımı işlemlerini de bu birime veriyor.

Belediyenin 21 Temmuz 2025 tarihli haberine göre Tahmazoğlu, depreme dayanıksız alanları yıkarak yerine daha dayanıklı konutlar ve yollar yaptıklarını ve çalışmaları vatandaşla uzlaşma esasına göre yürüttüklerini söyledi. Bu haberde güncel alan listesi, yıkılan bina sayısı ya da hak sahipliği kuralları yer almıyor; bugün hangi mahallelerin belediye proje alanı içinde olduğunu gösteren yayımlanmış bir liste bulamadık.

Güneyşehir: 10.000 sosyal konut projesi

Belediyenin şu anki en büyük konut işi Güneyşehir'deki sosyal konut projesi. Belediyenin 12 Haziran 2025 haberinde Tahmazoğlu, şimdiye kadar 5.300'ü sosyal konut olmak üzere toplam 10.000 konut yaptıklarını ve Güneyşehir'de 3.300 konutluk yeni bir projeye başladıklarını söyledi. Başvurular 1-31 Temmuz 2025'te alındı; şartlar arasında hane geliri en fazla 52.000 TL olması, 1 Ocak 2025 itibarıyla Şahinbey'de oturmak ve ülke genelinde taşınmaz sahibi olmamak vardı.

Malikler için önemli bir şart: belediyenin 4 Temmuz 2025 tarihli duyurusuna göre aile bireylerinin daha önce belediye, TOKİ ya da başka bir kamu kurumundan konut almamış ve Bakanlığın yerinde dönüşüm projelerinden faydalanmamış olması gerekiyordu. Yani bu proje, evi olan ve onu dönüştürmek isteyen malike değil, evi olmayan dar gelirli ailelere yönelik.

Kura 18 Ekim 2025'te çekildi. Belediyenin 20 ve 21 Ekim 2025 haberlerine göre ilk etapta 3.385 konut var, peşinat konut maliyetinin yüzde 20'si olan 420.000 TL ve 2026'da dört taksitte ödeniyor, aylık taksitler Ocak 2027'de 14.000 TL'den başlıyor ve teslim 2026 sonu için planlanıyor. Temel atma töreni 5 Şubat 2026'da yapıldı; belediyenin 2026 haberlerinde ilk etap 3.414 konut olarak geçiyor. 1 Temmuz 2026 tarihli haberde belediye, binaların tünel kalıp sistemiyle yapıldığını ve inşaatın sürdüğünü bildirdi. Ekim 2026 itibarıyla teslimle ilgili bir duyuru bulamadık.

Başvuru: belediyede hangi birim

Şahinbey Belediyesi'nde 'Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü' adıyla bir birim yok. Belediyenin müdürlük listesinde dönüşüme dokunan birimler Emlak ve İstimlak Müdürlüğü (müdür İrfan Salih Şahbaz), İmar ve Şehircilik Müdürlüğü (müdür Esra Memduhoğlu), Yapı Kontrol Müdürlüğü, Harita ve Planlama Müdürlüğü ile Afet İşleri ve Risk Yönetimi Müdürlüğü. Belediye alan projeleri, kamulaştırma ve hak sahipliği işleri, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün Kamulaştırma ve Kentsel Dönüşüm Birimi'nde.

Bina bazlı dönüşümde yeni binanın ruhsatı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün işi. Müdürlüğün yönetmeliğine göre imar durumu, imar bilgi formu ve imar raporu, mimari ve tesisat projelerinin incelenmesi ve yapı ruhsatı bu müdürlükte; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni bilgisi de buradan veriliyor. Yapı Kontrol Müdürlüğü ise kaçak ve projesine aykırı yapıları denetliyor, can ve mal güvenliği açısından tehlikeli yapılar için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesine göre yıkıma esas tutanak hazırlıyor.

Afet İşleri ve Risk Yönetimi Müdürlüğü, belediye meclisinin 6 Temmuz 2023 tarihli kararıyla kuruldu. Yönetmeliğine göre görevleri arasında ilçenin yapı stoku envanterini çıkarmak, zemin özelliklerini belirleyerek müdahale öncelikli alanları tespit etmek ve kentsel dönüşüm strateji belgesi hazırlamak var. Bu strateji belgesinin yayımlanmış bir metnini bulamadık.

Müdürlüklere belediye santrali 444 27 01'den ulaşılıyor; belediyenin adresi Kolejtepe Mahallesi, Yeşilcami Caddesi No: 8, Şahinbey, KEP adresi sahinbeybld@hs01.kep.tr. Belediyenin sitesinde müdürlüklere ait ayrı telefon veya e-posta bulamadık. Parselinizin imar durumunu belediye sitesindeki 'İmar Durumu' bağlantısından sorgulayabilirsiniz. Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı Gaziantep Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün işi.

Deprem riski ve zemin: fay uzaklığı, bazalt ve alüvyon

Gaziantep Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nün 2021 tarihli İl Afet Risk Azaltma Planı'na (İRAP) göre Doğu Anadolu Fayı ilin İslahiye ve Nurdağı ilçelerinden geçiyor; şehir merkezinden değil. Planda, Gaziantep'i etkileyebilecek fayların şehir merkezindeki Gaziantep Kalesi'ne uzaklığının 27 ile 55 kilometre arasında, üretebilecekleri en büyük depremin Mw 6,4 ile 7,5 arasında olduğu yazıyor. Türkoğlu-Antakya segmentinin kaleye kuş uçuşu yaklaşık 55 km, Gölbaşı-Türkoğlu (Pazarcık) segmentinin yaklaşık 45-55 km uzaklıkta olduğu belirtiliyor.

Plan, depremden önce hazırlandı ve Pazarcık segmentini 'uzun süredir deprem üretmeyen, büyük deprem potansiyeli taşıyan' parça olarak tanımlıyordu; 6 Şubat 2023'teki ilk büyük deprem bu fay hattında oldu. Planın 2020 Sivrice depremi bölümüne göre o depremde ilde ağır hasar gören 14 konutun 5'i Şahinbey'deydi.

Zemin tarafında İRAP, şehir merkezinin eski yerleşim yerlerinin, yükseltilerin arasında kalan düz kısımların ve buradan Perilikaya'ya doğru uzanan bölgenin çoğunlukla alüvyon üzerine oturduğunu yazıyor. Şehir merkezinin güneyindeki Karataş ve Akkent mahalleleri bazalt üzerinde; ancak bu iki mahallede kil dolgulu bloklu kısımların ve tüf yüzeylenmelerinin olduğu yerler planda deprem açısından daha yüksek riskli kesimler olarak gösteriliyor. Plana göre il genelinde yerleşimin büyük çoğunluğu sağlam zemin sayılan kalkerler üzerinde.

Aynı plan, il genelinde yapı stokuna ilişkin sistematik bir veri bulunmadığını belirtiyor. Şahinbey için mahalle mahalle yayımlanmış resmî bir zemin ya da mikro bölgeleme haritası bulamadık. Pratik sonuç: Komşu binanın etüdüne güvenmeyin; yeni binanın temel tipi ve maliyeti kendi parselinizin zemin etüdüne bağlı.

Kat karşılığında Şahinbey'de nelere dikkat

Önce parselinizin bir belediye projesinin içinde olup olmadığını öğrenin. Şahinbey'de belediye uzun süredir kamulaştırmaya dayalı alan projeleri yürütüyor. Binanız bir proje alanına alınmışsa ya da alınacaksa müteahhitle yaptığınız kat karşılığı anlaşması anlamını yitirebilir. Müteahhitle imzadan önce Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'ne ve İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'ne yazılı olarak sorun ve güncel imar durumu belgesini alın.

Belediye teklifiyle müteahhit teklifini aynı ölçüyle karşılaştırın. Belediyenin alan projelerinde karşılık genellikle para ya da başka bir yerdeki konut; kat karşılığında ise aynı parselde yeni bir daire. Belediye teklifinde konutun yeri, büyüklüğü ve teslim tarihini; müteahhit teklifinde ise size kalacak daire sayısını, metrekaresini ve teslim süresini yazılı isteyin.

Zemin etüdünü ve ek temel maliyetini sözleşmeye bağlayın. Alüvyon bölgelerde ya da Karataş ve Akkent gibi bazalt içinde zayıf kesimleri olan mahallelerde etüt sonucu temel maliyetini değiştirebilir; etüdü kimin, ne zaman yaptıracağını ve ek maliyeti kimin karşılayacağını sözleşmede yazdırın.

Kanuni korumalar (müteahhidin satış sınırı, fesih hakkı, teminat), kira yardımı tutarı ve muafiyetler Gaziantep il rehberinde. Kredi Gaziantep'e açılırsa yeni binada temel imalatına başlanmamış olması şartı arandığından, sözleşmede bu ihtimali bir maddeyle düzenlemek işinizi kolaylaştırır.