Meram'da kentsel dönüşüm 2026: Şükran, riskli alanlar ve fay

Meram'da dönüşüm nasıl ilerliyor

Meram, Konya'nın merkez ilçelerinden biri. Konya Valiliği'nin 2021 tarihli İl Afet Risk Azaltma Planı'na (İRAP) göre ilçede 344.549 kişi yaşıyordu; Vikipedi de 2020 için aynı TÜİK rakamını veriyor. Daha güncel ilçe nüfusunu açıp doğrulayabildiğimiz bir kaynakta bulamadık.

Dönüşümün hızına dair en güncel rakam belediyeden geliyor. Yeni Birlik Gazetesi'nin 22 Temmuz 2026 haberine göre Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, son 1,5 yılda Meram'da yapımına yeni başlanan 2.250 inşaata ruhsat verildiğini ve 3 milyon 200 bin metrekarelik alanın yenilenme sürecine girdiğini söyledi. Aynı haberde, sayfiye bölgeleriyle sit alanında kalan ve müstakil evlerin yoğun olduğu alanlarda imara dokunulmadığı belirtiliyor. Bu rakamların kaçının 6306 kapsamındaki riskli bina olduğunu gösteren bir veri bulamadık.

Bina bazlı dönüşümün kuralları (riskli yapı tespiti, itiraz, salt çoğunluk, toplantıya çağrı, kira yardımı) Konya il rehberinde anlatılıyor; burada tekrarlamıyoruz.

Riskli alanlar: Turgut Reis–Aymanas ve Uluırmak–Ziya Barlas–Fahrünnisa

Meram'da 6306 sayılı Kanun'a göre ilan edilmiş iki riskli alan var. 20 Şubat 2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2015/7261 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Turgut Reis ve Aymanas mahalleleri sınırlarındaki bir alan riskli alan ilan edildi. 21 Mart 2015 tarihli Resmî Gazete'deki 2015/7278 sayılı kararla da Uluırmak, Ziya Barlas ve Fahrünnisa mahallelerindeki bir alan riskli alan oldu. Kararlarda alanın sınırları ekli kroki ve koordinat listesiyle veriliyor; hektar büyüklüğü metinde yazmıyor.

Konya İRAP'ı (2021), Meram'da kentsel dönüşüm çalışması yapılan mahalleleri Şükran, Uluırmak, Ziya Barlas, Fahrünnisa, Aksinne, Turgutreis, Büyük Aymanas ve Küçük Aymanas olarak sayıyor. Bu alanlardaki konut sayısı, hak sahibi sayısı ya da uzlaşma oranını gösteren yayımlanmış bir belge bulamadık.

2015'ten sonra Meram'da yeni bir riskli alan ya da rezerv yapı alanı kararı yayımlandığını gösteren bir kaynak bulamadık.

Şükran (Sahibata), Suriçi Çarşısı ve caddeler

Meram'ın en bilinen projesi, Sahibata Mahallesi'ndeki Şükran Kentsel Dönüşüm Projesi. Türkiye Gazetesi'nin 1 Kasım 2021 haberine göre proje 5 etaptan oluşuyor ve kazılarda çıkan tarihî yapılar yüzünden defalarca ertelendi. Yıkımdan önce bölgede yaklaşık 217 bin metrekare konut ve 45 bin metrekare iş yeri, toplam 262 bin metrekare inşaat alanı vardı; projelendirilen inşaat alanı yaklaşık 117 bin metrekare. Yani yeni projede inşaat alanı yarıdan fazla azaldı.

Projenin 'Tescilli Ada' etabında, adadaki 3 tarihî yapının yanına başka alanlardan 6 tarihî bina taşınarak 9 eser tek adada toplandı. AA'nın 21 Kasım 2024 haberine göre Kavuş, Suriçi Çarşısı Tescilli Ada Etabı'nın tamamlandığını duyurdu; alanda kafe, restoran ve otel planlanıyor. Timeturk'ün 16 Haziran 2026 haberine göre projenin 22 yılını anlatan bir belgeselin gösterimi yapıldı; Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay projeyi Darülmülk projesinin halkalarından biri olarak tanımladı. Kalan etapların takvimini gösteren bir kaynak bulamadık.

Larende (Sahibata) Caddesi: Haberler.com'un 5 Ağustos 2021 haberine göre cadde üzerinde 6306 kapsamında dönüşüm başlatıldı. Caddedeki inşaat malzemesi esnafının, Karatay'ın Fetih Mahallesi'nde 17.467 metrekarelik arazide yapılacak 76 iş yerine uygun fiyat ve taksitle taşınması planlandı. Esnafın taşınıp taşınmadığını gösteren güncel bir kaynak bulamadık.

Hasanköy Caddesi: Yeni Birlik'in 7 Mayıs 2025 haberine göre Hadimi ve Uluğbey mahallelerinin kesişimindeki, Furgandede Caddesi'nden Antalya çevre yoluna uzanan caddede dönüşüm yol genişletme ve altyapıyla birlikte yürüyor; Kavuş dönüşümü 'yüzde 95 oranında tamamladık' dedi.

Deprem, taşkın ve kaya düşmesi

Konya İRAP'ına göre il merkezinin batı kesimi Konya Fay Zonu üzerinde. Fay zonu kentin hemen batısında 500 Evler ile Meram'ın Dikmeli Mahallesi arasından geçiyor ve yaklaşık 50 km boyunca izleniyor. Tek bir fay değil, yer yer 5–6 km genişliğe ulaşan paralel parçalardan oluşuyor. Düşey kayma hızı yılda 0,1 ile 0,6 mm arasında hesaplanmış.

İRAP'ın deprem listesinde merkezi Meram olarak kayda geçmiş üç deprem var: 6 Temmuz 1903 (4,4), 27 Kasım 1977 (4,2) ve 1 Ocak 1989 (4,5). Fayın Selçuklu'daki hendek çalışmaları ve kentin yeraltı suyuna bağlı çökmesi Selçuklu rehberinde anlatılıyor. Meram için mahalle bazında resmî bir mikrobölgeleme haritası bulamadık.

Meram'da taşkın da gündemde. İRAP, Konya Kapalı Havzası'nda incelenen riskli yerleşimler arasında Meram'ın Kayalı ve Sefaköy mahallelerini sayıyor; Dikmeli Mahallesi için ıslah projesi eylem planında yer alıyor. Kırsalda Güneydere/Botsa ve Kayadibi kaya düşmesi nedeniyle afete maruz bölge kayıtlarında.

Pratik sonuç: Fay zonuna yakın batı mahallelerinde ve dere kenarlarında parselinizin zemin etüdünde fay, şev ve drenaj konularının nasıl ele alındığını sorun.

Başvuru: belediyede hangi birim

Meram Belediyesi'nin sitesini (meram.bel.tr) 23 Ekim 2026'da açmayı denedik, bağlantı kurulamadı. Bu yüzden belediyede ayrı bir kentsel dönüşüm müdürlüğü olup olmadığını, imar biriminin adresini ve telefonunu doğrulayamadık. Bina bazlı dönüşümde imar durumu ve yapı ruhsatı ilçe belediyesinden alınıyor; gitmeden önce belediye santralinden ilgili birimi sorun.

Riskli yapı raporuna itiraz ve Bakanlık kira yardımı belediyenin değil, Selçuklu'da bulunan Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün işi; adresi ve telefonu Konya il rehberinde. Şükran ve Suriçi gibi tarihî merkez işlerinde Konya Büyükşehir Belediyesi de taraf.

Kat karşılığında Meram'da nelere dikkat

Önce parselinizin riskli alan içinde olup olmadığını öğrenin. Turgut Reis, Aymanas, Uluırmak, Ziya Barlas ve Fahrünnisa'daki riskli alanlarda uygulama, tek binalık bir kat karşılığı anlaşmasından farklı işleyebilir. Riskli alan sınırını il müdürlüğünden, imar durumunu belediyeden yazılı isteyin.

Sit ve sayfiye alanlarına dikkat edin. Kavuş'un Temmuz 2026 açıklamasına göre sit alanında ve müstakil evlerin yoğun olduğu sayfiye bölgelerinde imara dokunulmadı. Bu bölgelerde müteahhidin vaat ettiği kat sayısı, mevcut imar hakkıyla uyuşmayabilir; teklifi imar durumu belgesiyle karşılaştırın.

Caddeye cepheli binalarda yol genişletme ve kamulaştırma ihtimalini sorun. Hasanköy ve Larende gibi caddelerde dönüşüm yol genişletmeyle birlikte yürüdü; binanız sonradan kamulaştırmaya girerse sözleşmenin ne olacağını baştan yazın.

Kanuni korumalar ve kira yardımı Konya il rehberinde. Dünya Bankası destekli 3 milyon TL'lik kredi Meram'da kullanılamıyor: Haziran 2026 tarihli resmî kılavuzda Konya kredi illeri arasında yok.